Cóh pazêng t’ruíh l’lăm ahay azi ơy xay truíh đhr’năng apêê k’đơơng ta mooi du lịch bhrợ têng lất xa nay, bhrợ têng bh’rợ du lịch lất cơnh bhrợ ha ngành du lịch bil bal bấc đhị tang đong đay. Rau choom moon bhlâng nắc pazêng cơ quan chức năng cắh n’năl cơnh chêếc xay bhrợ, cắh vêy xa nay bh’rợ crêê cơnh đoọng bhr’lậ pa liêm. Cóh x’rịa âng bha ar x’rặ: Du lịch miên Trung cắh mặ zươi đhị tang đong, cóh t’ruíh bêl đâu, đhanuôr lâng pr’zớc đương xơợng bha ar x’răh x’rịa lâng pr’đớc: Zâl cha groong bh’rợ du lịch lất xa nay.

         Trung Quốc nắc thị trường ga mắc ooy ta mooi du lịch. Tu cơnh đêếc, ahêê nắc vêy bh’rợ crêê cơnh. TS Trần Du Lịch, Trưởng c’bhúh xay moon pa dưr miền Trung xay moon, tr’nơớp nắc ng’bhrợ t’váih rau ta níh đha nâng ooy du lịch. Pazêng công ty bhrợ têng bh’rợ du lịch nắc vêy zập pazêng rau pr’đơợ t’mêê nắc vêy choom ng’đoọng pa bhrợ; ch’mêết lêy lâng toom ha lêệng, cóh đêếc vêy công ty đơơng âng ta mooi cóh k’tiếc k’ruung hêê vêy n’léh váih bh’rợ n’lất. Nhà nước nắc pa dưr thẩm quyền, pa dưr dal rau chr’nắp âng pazêng apêê hiệp hội. Pazêng vel đong đơớh hân cóh bh’rợ xay moon đớc, xay moon đợ ta mooi tước. Tơợ đêếc nắc vêy cr’noọ bh’rợ ra văng manuýh pa bhrợ lâng zr’lụ tước la lêy, bhrợ têng cơnh ooy nắc crêê cơnh ooy a ộm, cha cha, đhêy ắt, cha ớh lâng tr’câl tr’bhlêy âng ta mooi. Ting cơnh TS Trần Du Lịch, tr’nơớp nắc toom rơợng griing pazêng bh’rợ bhrợ lất:

          Ahêê xay bhrợ rơợng griing cơnh xa nay âng luật lâng pazêng c’bhúh bhrợ têng cóh hêê, đợ cha nắc manuýh, đợ c’bhúh đơơng âng ta mooi bhrợ têng lất, bhrợ têng ting cơnh bh’rợ đương zúp zooi ooy rau n’lất nắc ng’toom rơợng griing lấh mơ dzợ. Đợ công ty đơơng âng ta mooi, cha nắc manuýh âng Trung Quốc lướt ooy đâu bhrợ lất, acu k’noọ nắc êếh rau ng’toom mơ ooy zên, xa nay cóh đâu nắc cắh đoọng. ahêê t’bhlâng bhrợ têng rơợng griing ha muy bơr c’bhúh. Rau n’lất nắc ng’toọm rơợng griing lấh mơ.

           T’coóh xa nay apêê tỉnh miền Trung công xay moon, dưr váih đhr’năng apêê k’đơơng ta mooi du lịch lất xa nay, đơơng âng ta mooi lất xa nay lâng pazêng bh’rợ tr’câl tr’bhlêy dịch vụ du lịch cắh crêê cơnh nắc dưr váih tơợ bh’rợ k’đhơợng lêy cắh lấh liêm choom. Bhr’lậ đhr’năng n’nâu, muy bơr vel đong ơy bhrợ t’váih c’bhúh liên ngành pazêng vêy: Thanh tra du lịch, Công an, k’đhơợng lêy thị trường, Thuế pazum lâng chính quyền vel đong t’bhlâng lướt ch’mêết lêy, toọm ha lêệng pazêng đợ bh’rợ bhrợ lất. TP Đà Nẵng ta đang moon pazêng đơn vị đơơng âng ta mooi cóh k’tiếc k’ruung ký gr’hoót cắh choom đơơng zúp zooi đoọng ha c’bhúh đối tác k’tiếc k’ruung n’lơơng ắt p’lơớp cóh hoọng đay đoọng pa bhrợ. Ting n’nắc ra lắp pazêng máy camera ch’mêết lêy đhị pazêng zr’lụ du lịch, đông pa câl chr’na đha nắh ga mắc đoọng ch’mêết lêy bh’rợ đơơng âng ta mooi. Ooy đanh đươnh, TP Đà Nẵng ta đang moon đoọng bhrợ t’váih Cảnh sát Du lịch đoọng xay bhrợ đợ bh’rợ crêê tước ooy du lịch. T’coóh Huỳnh Đức Thơ, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng ta đang moon ngành Du lịch pazum đh’rứah lâng pazêng sở, ngành crêê tước cơnh Công an, k’đhơợng lêy thị trường, chính quyền pazêng vel đong bhr’lậ đhr’năng bhrợ têng du lịch lất xa nay:

                Đhị rau k’đhơợng xay âng hêê cắh lấh liêm choom, ta mooi tước ooy đâu cắh đươi manuýh đơơng âng ta mooi âng hêê nắc lứch đươi dua apêê k’đơơng ta mooi âng apêê đoo. Xang n’nắc bh’rợ lướt la lêy cắh vêy zên, cắh pa câl tuor nắc đhiệp pa câl bh’nơơn bh’rợ. Đơơng âng ta mooi ooy zr’lụ n’lơớp xang n’nắc pa câl n’hau cóh đêếc nắc chô đơơng tơợ đêếc bhrợ t’váih rau cắh liêm crêê ooy môi trường du lịch cắh bơơn pay zên thuế, bhrợ t’váih rau cắh liêm crêê ooy văn hoá… ta đang moon Sở Du lịch pazum lâng apêê cơ quan ban ngành crêê tước tơợ công an, k’đhơợng lêy thị trường, chính quyền vel đong bhr’lậ đhr’năng n’nâu.

             T’coóh Trần Sơn Hải, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hoà công xay moon nắc vel đong xay bhrợ pa bhlâng k’zíh lâng cắh năl cơnh chêếc xay bhrợ bêl manuýh du lịch tơợ Trung Quốc, Hàn Quốc vốch pa bhlâng bấc. Ting cơnh t’coóh Trần Sơn Hải, pazêng apêê ngành vel đong cắh ơy vêy bh’rợ xay bhrợ crêê cơnh. Ba bi cơnh, bêl bơơn lêy manuýh k’đơơng ta mooi pa bhrợ lất xa nay nắc toom, hân đhơ cơnh đêếc nắc bhrợ têng cơnh ooy đoọng zập đợ apêê k’đơơng ta mooi crêê cơnh cr’noọ âng ta mooi tước, nắc rau đêếc dzợ rau zr’nắh k’đháp. T’coóh Trần Sơn Hải ta đang moon, đơớh ng’bhrợ t’váih c’bhúh prá xay lâng ta mooi đhị vel đong ting t’ngay liêm choom lấh mơ.

              Cr’noọ xa nay âng tỉnh nắc toọm tước riáh. Nâu cơy ta mooi vốch bấc cơnh đâu nắc c’bhúh ch’mêết lêy cắh vêy zập đoọng đương ch’mêết lêy. Ta đang moon apêê doanh nghiệp đơơng âng ta mooi Trung Quốc gr’hoót cắh choom bhrợ lất. Ha dzợ đhị pazêng zr’lụ ng’tước ơy vêy bh’rợ p’xoọng apêê đương prá xay lâng p’rá Trung Quốc k’đơơng ta mooi manuýh Trung Quốc.

            T’coóh Cao Trí Dũng, Chủ tịch Hiệp hội lỹ hành Đà Nẵng ta đang moon, cơ quan k’đhơợng xay Nhà nước nắc đơớh vêy xa nay bh’rợ ng’toọm lâng apêê doanh nghiệp đương zúp zooi đoọng manuýh Trung Quốc, Hàn Quốc đương pay ta mooi lất xa nay. Tơợ apêê doanh nghiệp công xay moon pazêng doanh nghiệp bhrợ cha lất xa nay. T’coóh Cao Trí Dũng ta đang moon ch’mêết lêy rơợng griing ta mooi tơợ tr’nơớp tơớp mót:

           Ta mooi tơợ k’tiếc k’ruung n’lơơng tước ooy VN nắc vêy bh’rợ ch’mêết lêy ooy đợ bấc. Nâu cơy đoọng ch’mêết lêy rau đêếc nắc doọ rau zr’nắh k’đháp. Số liệu nắc tơợ apêê Xuất nhập cảnh n’năl công ty n’nâu xay moon ha mơ cha nắc manuýh lướt mót. Nắc đợ zên âng apêê đoo bơơn nắc ha ooy, ahêê nắc đhiệp ch’mêết lêy lâng toọm rơợng griing muy bơr doanh nghiệp bhrợ lất bhlâng nắc tơợ đêếc ahêê ơy bhrợ t’váih đhr’năng xay bhrợ crêê cơnh. Ha dzợ pa xiêr tua cắh vêy zên, tua m’bứi zên nắc đoọng zư lêy rau la liêm pr’hay đhị zr’lự tước la lêy, zư lêy quyền âng ta mooi nắc bhr’lậ tơợ cơ quan k’đhơợng xay âng nhà nước cấp dal, cơnh đêếc nắc 2 Tổng cục Du lịch VN lâng Trung Quốc.

              K’zệt bh’rợ rơợng griing ơy lâng xoọc vêy ngành du lịch pazêng vel đong t’bhlâng bhrợ têng đoọng bhr’lậ bh’rợ du lịch cóh miền Trung. Hân đhơ cơnh đêếc, lâng đhr’năng dưr váih pa bhlâng bấc manuýh Trung Quốc lâng Hàn Quốc cơnh nâu cơy nắc dzợ bấc rau zr’nắh k’đháp. T’coóh Huỳnh Vĩnh Ái, Thứ trưởng Bộ VH, TT lâng DL xay moon, pazêng rau cắh liêm crêê cóh pazêng t’ngay c’xêê ahay nắc bhrợ bil bal ha ta mooi, vel đong lâng rau chr’nắp âng k’tiếc k’ruung. Xay moon đớc ta mooi bha lang k’tiếc, cóh đêếc vêy ta mooi Hàn Quốc, Trung Quốc nắc vốch la lêy ooy hêê bấc lấh mơ. Cr’noỌ xa nay âng Chính phủ, Bộ VH, TT lâng DL nắc toọm rơợng griing đợ bh’rợ bhrợ lất đoỌng t’hước ooy cr’noỌ bh’rợ pa dưr du lịch nhâm mâng, cắh choom lêy rau liêm choom cóh tr’nơớp ha dzợ ng’ha vil ooy ha y chroo. T’coóh Huỳnh Vĩnh Ái ta đang moon chính quyền pazêng vel đong đơớh hân bhrợ bhr’lậ đhr’năng đơơng âng ta mooi, manuýh k’đơơng ta mooi lất xa nay, zư lêy rau liêm choom đoọng ha ta mooi, zư lêy rau chr’nắp zr’lụ tước la lêy nắc liêm crêê, chr’nắp pr’hay:

              Cr’noọ âng hêê nắc pa dưr du lịch nhâm mâng nắc liêm choom bấc lâng du lịch nắc bhrợ cơnh ooy đoọng zr’lụ tước la lêy pr’hay, liêm crêê, pa bhrợ crêê cơnh xa nay pháp luật. hân đhơ cơnh đêếc xa nay âng bh’rợ dưr váih nắc vêy crêê cơnh cr’noọ, rau ra văng, xay moon crêê cơnh. Bhrợ têng cơnh ooy đoọng choom zư lêy ta mooi du lịch, zư lêy  bh’nơơn bh’rợ du lịch, doanh nghiệp du lịch âng hêê lâng zư lêy rau chr’nắp pr’hay âng Việt Nam./.

DU LỊCH MIỀN TRUNG THUA TRÊN SÂN NHÀ:

NGĂN CHẶN DU LỊCH CHUI

        Trong các chương trình trước chúng tôi đã nêu lên tình trạng hướng dẫn viên du lịch hoạt động trái phép, kinh doanh dịch vụ du lịch trá hình làm cho ngành du lịch thua ngay trên sân nhà. Điều đáng nói là các cơ quan chức năng tỏ ralúng túng, thiếu biện pháp chấn chỉnh hữu hiệu. Kết thúc loạt phóng sự: “Du lịch miền Trung  thua trên sân nhà”, trong chương trình hôm nay, mời quý vị và các bạn nghe bài cuối cùng với nhan đề: Ngăn chặn du lịch chui.

        Trung Quốc là thị trường lớn về khách du lịch. Vì thế, chúng ta phải có cách làm phù hợp. Tiến sỹ Trần Du Lịch, Trưởng nhóm Tư vấn phát triển miền Trung cho rằng, đầu tiên phải thiết lập kỷ cương về du lịch. Tất cả các công ty tổ chức du lịch phải đủ điều kiện mới được phép hoạt động; kiểm tra xử phạt thật nặng, kể cả các công ty lữ hành trong nước có biểu hiện tiếp tay. Nhà nước cần tăng thẩm quyền, nâng cao vai trò chức năng của các hiệp hội. Các địa phương nên chủ động trong khâu dự báo, ước lượng khách đến. Từ đó có kế hoạch chuẩn bị nhân lực phục vụ và dịch vụ điểm đến, làm sao đáp ứng các nhu cầu về ăn, nghỉ, giải trí và mua sắm của du khách. Theo tiến sỹ Trần Du Lịch, trước mắt cần xử lý nghiêm những hành vi gian dối:

         (Chúng ta phải áp dụng luật rất nghiêm đối với nội bộ những tổ chức bên trong mình, những cá nhân, tổ chức lữ hành làm gian dối, làm theo kiểu tiếp tay cái sai thì phải xử rất nghiêm. Những công ty lữ hành, cá nhân Trung Quốc sang đây vi phạm, tôi nghĨ không phải là phạt bao nhiêu tiền, vấn đề là phải cấm. Chúng ta phải làm mạnh dạn một vài trường hợp. Cái gì sai phải cương quyết xử lý.)

           Lãnh đạo các tỉnh miền Trung cũng thừa nhận rằng, xảy ra tình trạng hướng dẫn viên du lịch chui, lữ hành trái phép và các hình thức kinh doanh dịch vụ du lịch trá hình đều có nguyên nhân từ công tác quản lý còn nhiều lỏng lẻo. Chấn chỉnh tình trang này, một số địa phương đã thành lập đội liên ngành gồm các lực lượng: Thanh tra du lịch, Công an, Quản lý thị trường, Thuế... phối hợp với chính quyền cơ sở tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử phạt nặng các trường hợp vi phạm. Thành phố Đà Nẵng yêu cầu các đơn vị lữ hành trong nước ký cam kết, không tiếp tay cho đối tác nước ngoài núp bóng hoạt động. Đồng thời lắp đặt camera giám sát tại các điểm, khu du lịch, nhà hàng lớn để kiểm soát hoạt động kinh doanh lữ hành. Về lâu dài, thành phố Đà Nẵng đề nghị cho phép thành lập lực lượng Cảnh sát Du lịch để xử lý các vấn đề nóng trên lĩnh vực du lịch. Ông Huỳnh Đức Thơ, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng yêu cầu ngành Du lịch phối hợp với các sở, ngành liên quan như Công an, Quản lý thi trường, chính quyền các địa phương chấn chỉnh tình trạng du lịch chui:

           (Sự quản lý lỏng lẻo của chúng ta, khách đến đây không dùng hướng dẫn viên của mình toàn hướng dẫn viên của họ. Rồi những tua không đồng, không cần tiền bán tua mà chỉ cần bán sản phẩm thôi. Đưa khách vào trong khu vực khép kín rồi bán cái gì ở trong đó  đem về có thể dẫn đến hệ lụy về môi trường du lịch thất thu thuế, gây ra phản cảm về văn hóa.. Yêu cầu Sở Du lịch phối hợp với các cơ quan ban ngành liên quan từ công an, quản lý thị trường, chính quyền địa phương chấn chỉnh tình trạng này.)

           Ông Trần Sơn Hải, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cũng thừa nhận rằng địa phương phản ứng quá chậm và lúng túng trong khi lượng khách du lịch Trung Quốc, Hàn Quốc tăng đột biến. Theo ông Trần Sơn Hải, các ngành ở địa phương chưa có những giải pháp xử lý đồng bộ. Đơn cử, khi phát hiện hướng dẫn viên hoạt động trái phép thì xử phạt, nhưng làm thế nào để đủ số lượng hướng dẫn viên đáp ứng lượng khách tăng nhanh lại lúng túng. Ông Trần Sơn Hải đề nghị, cần tổ chức đội ngũ thuyết minh viên tại chỗ ngày càng tốt hơn:

          (Quan điểm của tỉnh là phải xử lý đến tận gốc. Bây giờ khách nườm nượp đi như thế này thì đoàn kiểm tra không thể đủ để theo dõi được. Mời các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành khách Trung Quốc cam kết không có các sai phạm. Còn tại các điểm đến có phương án bổ sung thuyết minh viên bằng tiếng Trung Quốc hướng dẫn cho đoàn khách Trung Quốc)

           Ông Cao Trí Dũng, Chủ tịch Hiệp hội lữ hành Đà Nẵng kiến nghị, cơ quan quản lý Nhà nước cần có chế tài đối với doanh nghiệp tiếp tay để người Trung Quốc, Hàn Quốc nhận đón khách trái phép. Về phía cộng đồng doanh nghiệp cũng phải mạnh dạn tố cáo doanh nghiệp làm ăn theo kiểu trá hình. Ông Cao Trí Dũng đề xuất, nên kiểm soát du khách ngay từ đầu vào:

          (Khách Trung Quốc tế vào Việt Nam phải có duyệt nhân sự. Bây gờ để  kiểm tra giám sát cái đó không khó. Số liệu từ phía Xuất nhập cảnh biết được công ty này duyệt nhan sự là bao nhiêu khách. Thì doanh thu họ đâu, ta chỉ cần kiểm tra xử phạt một vài doanh nghiệp điển hình khi đó ta tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh. Còn hạn chế tua không đồng, tua giá rẻ là để bảo vệ hình ảnh điểm đến, bảo vệ quyền lợi du khách phải điều chỉnh từ cơ quan quản lý nhà nước cấp cao, tức là 2 Tổng cục Du lịch Việt Nam và Trung Quốc).

         Hàng loạt giải pháp mạnh đã và đang được ngành du lịch các địa phương tập trung triển khai để chấn chỉnh hoạt động du lịch ở miền Trung. Tuy nhiên, với đà tăng trưởng nóng của du khách Trung Quốc và Hàn Quốc như hiện nay thì vẫn còn nhiều gian nan. Ông Huỳnh Vĩnh Ái, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhận định, những tiêu cực trong thời gian qua đã gây thiệt hại cho du khách, địa phương và hình ảnh đất nước. Dự báo lượng khách quốc tế, trong đó khách Hàn Quốc, Trung Quốc sẽ còn tăng mạnh trong thời gian tới. Quan điểm của Chính phủ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch là xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm nhằm hướng đến mục tiêu phát triển du lịch bền vững, không phát triển theo kiểu "ăn xổi ở thì". Ông Huỳnh Vĩnh Ái đề nghị chính quyền các địa phương khẩn trương vào cuộc chấn chỉnh hoạt động lữ hành, hướng dẫn viên du lịch trái phép, bảo vệ quyền lợi du khách, giữ gìn hình ảnh điểm đến phải an toàn, thân thiện:

        (Quan điểm của chúng ta phát triển du lịch bền vững có chất lượng cao và du lịch phải làm sao để điểm đến hấp dẫn, an toàn, thân thiện, hoạt động đúng pháp luật. Nhưng vấn đề sự phát triển có qui hoạch, chuẩn bị, dự báo chu đáo. Làm sao  bảo vệ được khách du lịch, bảo vệ sản phẩm du lịch, doanh nghiệp du lịch chúng ta và bảo vệ hình ảnh của Việt Nam).