Ooy t’ruíh t’mêê đâu, azi nắc ơy pa’xưl bài tr’nơợp âng pazêng phóng sự Du lịch miền Trung-zươi đhị tang đông, xay moon bhiệc hướng dẫn viên du lịch cắh liêm crêê dưr váih bấc đhị zâp tỉnh miền Trung. Đợ apêê manứih cơnh đêếc nắc ơy bhrợ cắh liêm crêê du lịch VN. 2, 3 công ty lữ hành đăh k’tiếc k’ruung lơơng bhrợ têng bh’rợ Tua du lịch lưn lơớp đoọng pay zên ta’mooi, bhrợ cắh liêm crêê thị trường du lịch. Ooy t’ruíh bêl đâu, đhanuôr lâng pr’zợc đương xơợng bha ar xrặ C’léh bh’rợ đhị lướt lêy chi’ớh xoọc bil mốp a’năm.

          Đợ apêê vêy kinh nghiệm đắh lữ hành cóh Đà Nẵng đoọng năl, xoọc đâu vêy 2 c’lâng bh’rợ dịch vụ cắh liêm crêê dưr váih zăng bấc. tr’nơợp nắc pa’câl bhrợ lữ hành ting c’lâng n’căr Việt-loom Trung Quốc cắh cậ Hà Quốc. đợ apêê nâu nắc zâp hướng dẫn viên đenh ặ, xang bêl vêy kinh nghiệm, năl gít c’lâng lướt, thị trường đhị VN, apêê nắc chấc lêy 2, 3 doanh nghiệp lữ hành âng VN pazưm bhrợ cha. Tu k’nộ pachô ha đay râu liêm chr’nắp ha đay, 2, 3 công ty lữ hành âng VN nắc ting bhrợ, zooi zúp đoọng ha pêê nâu bhrợ têng âng đơơng ta’mooi. Cr’chăl đăn đâu, dưr váih mưy bh’rợ k’pân lêy lấh mơ, cắh mặ choom lêy cha’mêết, toom coọp. nắc manứih Trung Quốc thuê hướng dẫn viên manứih Việt choom prá p’rá Trung đoọng dưr dzoọng bhrợ padưr công ty lữ hành. Bêl vêy giấy phép, liêm zâp pr’đơợ bhrợ têng, apêê nắc bhrợ têng bấc cơnh lệt xa’nay. Nắc tơợ bhiệc âng đơơng, ặt đhêy, cha đắh, c’câl lâng thuyết minh moon pachoom đoọng ha ta’mooi zêng manứih đắh k’tiếc k’ruung lơơng ra’pặ lâng đương pay. Ta’mooi lướt lêy chi’ớh cắh vêy râu lêy pay bêl câl tua du lịch nâu. T’coóh Vũ Xuân Thành, chánh thanh tra Bộ văn hoá thể thao lâng du lịch xay moon, xang lêy cha’mêết, thanh tra nắc bơơn lêy bấc cha’nặc manứih, doanh nghiệp cóh VN lâng 2, 3 apêê đắh k’tiếc k’ruung lơơng bhrợ têng p’lơớp cóh VN zooi zúp, bhrợ đoọng ha zâp doanh nghiệp bhrợ têng lết xa’nay nâu:

          Xoọc đâu c’bhúh pabhrợ nâu xoọc bhrợ têng bấc k’rơ cóh đâu, zooi zúp bhrợ đoọng ha bh’rợ cắh liêm crêê, pa’câl tua, nắc c’bhúh ắt cóh đâu bhrợ. Xang lêy cha’mêết, vêy đợ apêê nắc pay luôn hộ chiếu âng apêê ta’mooi, lâng 300 hộ chiếu. xang nặc zên bạc, zâp râu ắt cóh đêếc lứch, apêê nắc âng đơơng.

         T’coóh Cao Trí Dũng, chủ tịch hội đồng quản trị công ty Viettraval Đà Nẵng đoọng năl, tơợ 2 c’moo đâu, công ty nắc lêy cơnh ngoọ bil lứch thị trường ta’mooi Trung Quốc lâng nắc zươi đhị tang đông tu zâp dịch vụ du lịch lêt xa’nay nâu. Đoọng t’pấh ta’mooi, đợ apêê bhrợ têng bh’rợ du lịch lết xa’nay nắc ting bhrợ padưr dịch vụ lưn lơớp, pa’câl tua lâng zên m’bứi cắh cậ cắh váih zên, doọ pay zên đhị lướt tước. bêl âng đơơng ta’mooi moót ooy VN nắc apêê tơợp âng đơơng, pay zên apêê lâng bhiệc âng đơơng bấc đhị lướt lêy chi’ớh, c’câl ting cơnh ra’pặ bhrợ đoọng t’bơơn cha ha đay, tự pa’dzooc zên dịch vụ lướt lêy chi’ớh. t’coóh Cao Trí Dũng moon, zên tua mưy cha’nặc lướt tơợ Trung Quốc tước Đà Nẵng 5 t’ngay 4 r’dưm cóh khách sạn 5 sao mơ 150-170 đôla Mỹ. hân đhơ cơnh đêếc, apêê cắh pay zên nâu, nắc pa’dzoọc zâp đắh zên đắh lơơng. Pa’đhang moon cơnh zên lướt xích lô truíh c’lâng Bạch Đằng, tp.Đà Nẵng mơ 30 phút nắc bil mơ 50-70 r’bhâu đồng, hân đhơ cơnh đêếc, apêê pay âng ta’mooi bấc lấh 7-10 chu. Cắh cậ vé tua lêy chi’ớh cóh Cù Lao Chàm, tỉnh Quảng Nam nắc 450 r’bhâu đồng, hân đhơ cơnh đêếc, apêê pa’câl đoọng ha ta’mooi tơợ 4-5 ực đồng. zâp hướng dẫn viên liêm ta’níh xay moonz âp dịch vụ cóh bh’rợ bhrợ têng lưn lơớp đoọng pay zên ta’mooi. Ting cơnh t’coóh Cao Trí Dũng, doanh nghiệp lữ hành cóh k’tiếc k’ruung nắc zươi, hân đhơ cơnh đêếc, đợ t’tưn nắc thị trường du lịch cung cắh liêm nhâm lâng c’léh bh’rợ đhị lướt lêy chi’ớh ting t’ngay ting bil mốp a’năm:

           Bấc ta’mooi apêê nắc ơy xay moon bhiệc nâu, nắc lướt ooy Đà Nẵng hân đhơ cơnh đêếc apêê nắc cắh vêy năl tước ooy đhị lướt chi’ớh. nắc đhị lướt tước âng hêê cung cắh liêm crêê. Hân đhơ đhị lướt chi’ớh liêm pr’hay, nắc kiêng vêy 1 c’bhúh, apêê âng đơơng ooy đâu ta’mooi cắh choom bơơn lêy pa’đăn lâng râu liêm chr’nắp, pr’hay âng đay ooy đâu. nhà hàng âng apêê, đhị c’câl cung âng apêê, hướng dẫn viên cung âng apêê. Tu cơnh đâu nắc apêê mưy đương pay zên a’năm. Bhiệc nâu ooy ha y chroo nắc k’rang k’pân bhlâng.

           Bh’rợ lữ hành ting c’lâng k’nhêết ta’mooi ơy lâng xoọc bhrợ bấc hướng dẫn viên lâng công ty lữ hành quốc tế cóh k’tiếc k’ruung bhrợ cha liêm ta’níh bil pất bấc râu. Hân đhơ zâp công ty bhrợ cha liêm ta’níh đắh Trung Quốc cung mốp loom đắh bhiệc nâu.

            Xay moon râu tu dưr váih bấc râu cắh liêm crêê ooy bh’rợ moon pachoom lâng pa’câl lữ hành, t’coóh Hà Văn Siêu, Phó tổng cục trưởng tổng cục du lịch moon, cóh Hà Quốc lâng Trung Quốc buôn vêy c’lâng âng đơơng zên tua xiêr cắh cậ m’bứi lấh mơ. Zâp công ty lữ hành cóh cr’loọng k’tiếc k’ruung lâng đắh k’tiếc k’ruung lơơng cung xiêr k’rơ đoọng oó tr’zêệng ta’mooi:

          Zâp lữ hành đắh k’tiếc k’ruung lơơng tr’zêệng đoọng bhrợ ha cơnh pay pachô bấc ta’mooi lâng âng đơơng zên m’bứi lấh mơ đoọng lướt ooy VN. Tơợ bhiệc tr’zêệng nâu nắc bhrợ pa’xiêr zên pa’câl, lâng nắc bhrợ padưr tr’zêệng cắh liêm crêê. Bêl moon pa’glúh cóh thị trường lâng zên đệ, zên tua cắh váih lãi nắc ép zên zâp dịch vụ, cung cơnh pa’ép ta’mooi đươi dua dịch vụ lâng zên bấc, cung cơnh cắh mưy pay đoọng zên thù lao ha hướng dẫn viên, cắt pa’xiêr zâp dịch vụ.

            Ting cơnh tiến sĩ Trần Du Lịch, trưởng c’bhúh xay moon pa’dưr pa’xớc miền Trung, nắc ahêê cắh ơy vêy râu ra’văng liêm choom đắh bhiệc đương hơnh déh 1 c’bhúh ta’mooi Trung Quốc chô ooy thị trường VN. Ooy zâp k’tiếc k’ruung lơơng cóh bha’lang k’tiếc, bêl bhrợ du lịch apêê nắc moon pachoom ta’mooi cóh k’coong ch’ngai, vel đông n’đoo lâng vêy râu ra’văng đương hơnh déh ta’mooi liêm glặp. hadợ cóh hêê nắc lêy cơnh cắh choom bhrợ bhiệc nâu. Râu cắh liêm crêê nắc ahêê lêy xay moon, hân đhơ cơnh đêếc nắc lêy ahêê tự moon ha đay. Hadang cắh vêy râu zooi zúp, ting bhrợ đoọng, cắh vêy đợ công ty lữ hành cóh k’tiếc k’ruung bhrợ cha lết xa’nay nắc doọ váih đợ bhiệc cơnh đâu. azi nắc xay moon cớ bhiệc nâu ooy t’ruíh t’ngay brương. Đhanuôr lâng pr’zợc đương xơợng./.

DU LỊCH MIỀN TRUNG: THUA TRÊN SÂN NHÀ

Phần 2:  Hình ảnh điểm đến đang xấu đi

           Trong chương trình vừa qua, chúng tôi phát phần đầu tiên của loạt phóng sự “Du lịch miền Trung: Thua trên sân nhà”, phản ánh tình trạng hướng dẫn viên du lịch trái phép nở rộ ở các tỉnh miền Trung. Chính những đối tượng này đã làm méo mó hình ảnh du lịch Việt Nam.  Một số Công ty lữ hành nước ngoài thực hiện chiêu trò “Tua du lịch khép kín” để móc túi du khách, gây lũng đoạn thị trường du lịch. Trong chương trình hôm nay, mời bà con và các bạn nghe phần 2 của Phóng sự với nội dung: “Hình ảnh điểm đến đang xấu đi”

         Những người có kinh nghiệm về lữ hành ở Đà Nẵng cho biết, hiện có 2 hình thức dịch vụ du lịch trá hình xảy ra khá phổ biến. Thứ nhất, kinh doanh lữ hành theo kiểu “vỏ Việt ruột Trung Quốc hoặc Hàn Quốc”. Đối tượng này chủ yếu là các hướng dẫn viên lâu năm, sau khi có kinh nghiệm, nắm rõ đường đi nước bước, thị trường tại Việt Nam, họ tìm kiếm một số doanh nghiệp lữ hành của Việt Nam phối hợp làm ăn. Vì hám lợi, một số công ty lữ hành Việt Nam tiếp tay cho đối tương này núp bóng hoạt động đưa đón khách. Thời gian gần đây, xuất hiện một hình thức mới tinh vi hơn, rất khó kiểm soát, xử lý. Đó là người Trung Quốc thuê hướng dẫn viên người Việt biết tiếng Trung để đứng tên thành lập công ty lữ hành. Khi có giấy phép, đủ tư cách pháp nhân hành nghề, họ thực hiện chiêu trò “vòng tròn khép kín”. Nghĩa là từ đưa đón, ăn nghỉ, mua sắm và thuyết minh hướng dẫn du khách đều do người nước ngoài đảm nhận và sắp đặt. Khách du lịch không có sự lựa chọn khi mua tua du lịch này. Ông Vũ Xuân Thành, Chánh thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thừa nhận, qua kiểm tra, thanh tra phát hiện nhiều cá nhân, doanh nghiệp ở Việt Nam và một số đối tượng người nước ngoài hoạt động chui ở Việt Nam tiếp tay cho các doanh nghiệp hoạt động lữ hành trái phép:

        Bây giờ lực lượng lao động đang trôi nổi ở đây, tiếp tay cho hoạt động chui rồi bán tua, chính là lực lượng nằm sẵn ở đây thôi. Qua kiểm tra có những cái ông ấy thu luôn cả hộ chiếu của toàn bộ đoàn khách, với 300 hộ chiếu. Rồi tiền nong, tất cả mọi thứ nằm gọn ở trong đấy rồi, rồi ông ấy đưa đi, chăn dắt.

         Ông Cao Trí Dũng, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Viettraval Đà Nẵng cho biết, từ 2 năm nay, Công ty gần như mất hẳn thị trường khách Trung Quốc và chịu thua ngay trên sân nhà bởi các dịch vụ du lịch trá hình. Để thu hút khách, những người hoạt động du lịch trái phép bắt tay nhau hình thành hệ thống dịch vụ khép kín, bán tua giá rẻ hoặc không đồng, miễn phí dịch vụ điểm đến. Khi đưa khách vào Việt Nam, họ bắt đầu dẫn dắt, móc túi bằng việc đưa đến nhiều điểm tham quan, mua sắm theo sự sắp đặt để ăn hoa hồng, tự nâng giá các dịch vụ tham quan bù lại chi phí. Ông Cao Trí Dũng đơn cử, giá tua một người đi từ Trung Quốc đến Đà Nẵng 5 ngày 4 đêm ở khách sạn 5 sao khoảng từ 150 đến 170 Đô la Mỹ. Nhưng họ không thu phí này mà tăng thu các khoản khác. Ví dụ, bình thường giá đi xích lô dọc đường Bạch Đằng thành phố Đà Nẵng nửa giờ đồng hồ tốn khoảng 50 đến 70 nghìn đồng nhưng họ thu của khách gấp 7 đến 10 lần. Hoặc vé tua tham quan Cù Lao Chàm, tỉnh Quảng Nam là 450 nghìn đồng nhưng họ bán cho khách từ 4 đến 5 triệu đồng. Các hướng dẫn viên chăm chăm giới thiệu các dịch vụ nằm trong hệ thống kép kín để móc tiền du khách. Theo ông Cao Trí Dũng, doanh nghiệp lữ hành trong nước đành chịu thua nhưng về lâu dài thị trường du lịch lũng đoạn và hình ảnh điểm đến ngày một xấu đi:

          Rất nhiều khách người ta đã phản ứng chuyện đấy, là đến Đà Nẵng nhưng người ta lại không biết nhiều về điểm đến. Cho nên điểm đến của chúng ta sẽ bị biến tướng. Mặc dù điểm đến rất tốt nhưng chỉ cần một nhóm thôi, người ta đưa qua đây khách không thể tiếp cận được cái hay, cái tốt của mình mà chỉ trong hệ thống dịch vụ đó thôi. Nhà hàng của họ, điểm mua sắm cũng của họ, hướng dẫn cũng của họ. Cho nên mình chỉ là cái chỗ, cái phương tiện để họ thu tiền thôi. Thì cái đó, về lâu dài mới là nguy hiểm

         Hoạt động lữ hành theo kiểu “nhốt khách” đã và đang khiến nhiều hướng dẫn viên và Công ty lữ hành khách quốc tế trong nước làm ăn chân chính bị đánh bật khỏi cuộc chơi. Ngay cả các công ty làm ăn đàng hoàng phía Trung Quốc cũng bất bình về chuyện này.

        Lý giải nguyên nhân nảy sinh nhiều biến tướng trong hoạt động hướng dẫn và kinh doanh lữ hành, ông Hà Văn Siêu, Phó Tổng cục Trưởng Tổng cục Du lịch cho rằng, ở Hàn Quốc và Trung Quốc thường có xu hướng đưa giá tua xuống thấp hoặc giá rẻ. Các công ty lữ hành trong nước và nước ngoài cũng giảm giá mạnh để tranh giành khách bằng mọi giá:

        Các lữ hành nước ngoài cũng cạnh tranh nhau để làm sao giành giật được nhiều khách và đưa được giá thấp nhất để đi sang Việt Nam. Từ cạnh tranh này nó làm cho giảm giá thành, giảm giá bán, và tạo ra cạnh tranh không lành mạnh. Khi đưa ra trường hợp khi giá thấp, giá tua không có lãi thì ép giá các dịch vụ, cũng như ép khách phải sử dụng dịch vụ với giá cao, cũng như không chi đủ thù lao cho hướng dẫn viên, cắt giảm các dịch vụ.

          Theo Tiến sĩ Trần Du Lịch, Trưởng nhóm Tư vấn phát triển miền Trung, có lẽ chúng ta chưa có sự chuẩn bị chu đáo trong việc đón một lượng lớn khách Trung Quốc đổ về thị trường Việt Nam. Ở các nước trên thế giới, khi làm du lịch họ đón hướng tới du khách ở vùng nào, địa bàn nào và có sự chuẩn bị đón khách cho phù hợp. Còn ở ta hầu như không làm được điều đó. Sai phạm thì chúng ta lên án, nhưng phải nói rằng “Tiên trách kỷ hậu trách nhân”, trách người phải trách mình. Nếu như không có sự tiếp tay, không có những công ty lữ hành trong nước làm ăn thiếu minh bạch, tiếp tay cho những kẻ làm ăn gian dối  thì làm sao xảy ra những chuyện bức xúc như hiện nay. Chúng tôi sẽ trở lại vấn đề này trong chương trình ngày mai. Mời quý vị và các bạn quan tâm theo dõi./.