Lâng rau t’béch g’klăng lêy gít rau chr’nắp âng apêê ta đhâm c’mor xung phong, Ava Hồ vêy xa nay bhrợ t’váih: Apêê ta đhâm c’mor xung phong zazum cóh t’ngay 15/7/1950. 66 c’moo ahay, crêê cơnh cr’noọ âng ava Hồ xay moon, apêê đơn vị lực lượng ta đhâm c’mor xung phong dưr váih trường học ga mắc, nắc zr’lụ học tập lâng pa đhép, zr’lụ bấc lang apêê ta đhâm c’mor pa dưr tinh thần grưng dưr, l’lăm xay bhrợ, cher đoọng g’léh c’rơ ha k’tiếc k’ruung. Kim Dung – PV Đài P’rá VN vêy bha ar xrặ xay truíh ooy rau pậ banh âng bấc lang ta đhâm c’mor tơợ trường học ga mắc ta đhâm c’mor xung phong. Đhanuôr lâng pr’zớc đh’rứah đương xơợng.

          T’coóh Nguyễn Anh Liên, Chủ tịch Hội Cựu ta đhâm c’mor xung phong VN ting mót ooy lực lượng ta đhâm c’mor xung phong bêl ađoo glặp 18 c’moo. C’moo 1954, tr’haanh bơơn ta đoọng tước pấ apêê đại biểu grơơ k’rơ chiến sỹ thi đua miền Nam glúh lum Ava Hồ haanh déh Trung ương Đảng, Chính phủ lâng Ava Hồ tơợ chiến khu chô ooy Thủ đô, a đoo n’năl gít cr’noọ xa nay âng Ava Hồ ooy trường học ga mắc ta đhâm c’mor xung phong. Tơợ đêếc, a đoo lêy bh’rợ tr’nêng ta đhâm c’mor xung phong đoỌng đớc đoọng g’léh c’rơ lâng dưr pâh banh, lêy rau la lua âng cách mạng âng acoon manuýh hêê nắc bhrợ trường học đoọng pa liêm pa crêê pr’ắt bh’rợ. t’coóh Liên xay moon: cóh c’xêê c’moo zâl arọp a bhuy, pa bhlâng nắc cóh pazêng g’lúh xa nay bh’rợ ha dang cắh vêy ta đhâm c’mor xung phong nắc bộ đội lum bấc rau zr’nắh k’đháp. Tu bh’rợ đương zúp zooi, pa bhlâng nắc bh’rợ bhrợ têng c’lâng lướt bha lâng lâng nhâm mâng c’lâng lướt liêm crêê nắc chr’nắp ma mơ lâng bh’rợ đương xay moon zâl aropj a bhuy. Apêê ta đhâm c’mor ơy la lua đơơng âng cr’noọ bh’rợ xung phong âng Ava Hồ ơy pa choom, l’lăm xay bhrợ cóh pazêng chiến trường, chrooi đoọng đh’rứah lâng bộ đội lâng đhanuôr bhrợ t’váih chiến công ga mắc chr’nắp. a đoo xay truíh cớ:

              Ha dum đêếc Ava Hồ k’dua apêê đại biểu grơơ k’rơ cha cha, Ava tước ta moóh acu nắc a đhi ắt cóh đơn vị hân đoo. Acu moon lâng ava nắc ắt cóh ta đhâm c’mor xung phong, nắc ava moon: choom, choom, choom bhlâng. Ta đhâm c’mor nắc manuýh xung phong, vêy xung phong nắc crêê cơnh lâng xa nay ta đhâm c’mor. Vêy cr’noọ xa nay xung phong, bh’rợ xung phong, xung phong xay bhrợ đoọng ha đhanuôr, xay bhrợ đoọng ha k’tiếc k’ruung.

          Xay truíh ooy rau dưr váih âng apêê ta đhâm c’mor xung phong, c’moo 1950 cóh bh’rợ zâl arọp a bhuy cóh zr’lụ k’noong k’tiếc, apêê lực lượng dân công nắc cắh choom bhrợ têng liêm xang đợ cr’noọ bh’rợ lâng rau ta đang moon bhrợ k’đháp cóh bh’rợ zúp zooi zâl arọpa bhuy, cắh mặ bhrợ têng đợ bh’rợ chr’nắp lâng đơớh hân âng bh’rợ zâl arọp a bhuy. Xang bêl xơợng Đại tướng Võ Nguyên Giáp xay moon đhr’năng bh’rợ, ava Hồ ta đang moon Bộ tổng tư lệnh đh’rứah lâng bh’rợ k’dua apêê dân công nắc đơớh hân k’dua apêê ta đhâm c’mor, dzợ p’niên, k’rơ, vêy cr’noọ kiêng ting xay bhrợ, grơơ k’rơ đoọng bhrợ têng apêê ta đhâm c’mor xung phong. Crêê cơnh rau ta đang moon âng Ava Hồ, ta đhâm c’mor xung phong nắc dưr váih trường học ga mắc, pa choom cán bộ n’jứah p’niên, n’jứah t’béch g’lăng đoọng ha bh’rợ zư lêy lâng pa dưr k’tiếc k’ruung.

                T’coóh Trần Văn Mãnh, Phó Chủ tịch Hội Cựu ta đhâm c’mor xung phong VN, bêl ahay bhrợ Tổng đội trưởng Tổng đội ta đhâm c’mor xungôngng pa chô miền Nam xay moon, c’bhúh ta đhâm c’mor xung phong pa chô miền Nam nắc đợ đơn vị apêê lính t’mêê, lâng c’bhúh pân juýh, pân đil dzợ p’niên tơợ 18- 20 c’moo. Tơợ apêê ta đhâm c’mor t’béch g’lăng cắh ơy n’năl rau rị, bêl ting bhrợ têng ooy lực lượng ta đhâm c’mor xung phong, ha dum nắc lướt, t’ngay nắc ắt p’lơớp, z’lấh bấc k’ruung ga mắc, bấc k’gơu, bấc plơơm… bh’rợ đương zúp zooi bh’rợ zâl arọp a bhuy nắc z’lấh bấc rau zr’nắh k’đháp. Pazêng apêê âng lực lượng ta đhâm c’mor xung phong pân z’lấh bọm, cha rắh, z’lấh crâng k’coong, tran chăng, bhrợ têng c’lâng đoọng va bộ đội lướt zâl arọp a bhuy. T’coóh Trần Văn Mãnh prá:

              Cóh đhr’năng chiến tranh n’nắc, đhr’năng trường lớp nắc k’đháp pa bhlâng. tu cơnh đêếc nắc lêy pay tơợ rau la lua, xang n’nắc lêy pay rau chr’nắp bhlâng, pa choom đoọng ha a noo a moó. Nắc tơợ rau la lua n’nắc nắc vêy choom bhrợ pa dưr muy c’bhúh lực lượng pa chô miền Nam nắc đợ đội quân đa đơớh lâng ta luôn đương zúp zooi.

          Cr’noọ xa nay âng Ava Hồ ooy bh’rợ bhrợ pa dưr trường học ga mắc lâng liêm choom cóh apêê lực lượng ta đhâm c’mor xung phong nắc dưr váih cr’noọ xa nay chr’nắp ga mắc pa bhlâng, ta luôn cóh bh’rợ bhrợ nhâm mâng, pa dưr apêê ta đhâm c’mor xung phong cóh bơr chu ng’zâl arọp a bhuy zr’nắh k’đháp. Xang bêl bơơn pay pa chô miền Nam, cr’noọ xa nay n’nắc nắc vêy cớ lang ta đhâm c’mor zư đớc đoọng bhrợ têng lâng pa dưr lực lượng, ta luôn bhrợ têng liêm xang pazêng bh’rợ tr’nêng pa liêm pa crêê, pa dưr k’tiếc k’ruung. A noo Trần Phú Lữ, Chỉ huy trưởng Lực lượng ta đhâm c’mor xung phong TP HCM prá:

              Ta đhâm c’mor xung phong thành phố ta luôn nhăn bhrợ rau bh’rợ zr’nắh k’đháp, t’mêê, cắh ơy vêy. Tơợ pazêng bh’rợ zr’nắh k’đháp, t’mêê n’nâu, azi nắc pa choom, pa dưr đợ ta đhâm c’mor xung phong đoọng bhrợ têng đợ xa nay bh’rợ cóh cr’chăl t’mêê âng thành phố pazao đoọng. Nắc ng’choom moon ta đhâm c’mor xung phong thành phố nắc muy trường học ga mắc đoọng ha ta đhâm c’mor thành phố cóh cr’chăl bhrợ pa dưr k’tiếc k’ruung xang bêl pay pa chô k’tiếc k’ruung hêê.

           Ha dang đợ apêê chiến sỹ ơy dưr pậ banh cóh môi trường quân đội nắc vêy cr’noọ xa nay manuýh lính âng a noo bộ đội ava Hồ zâl arọp a bhuy, nắc ta đhâm c’mor xung phong nắc trường học ga mắc, ơy pa đhép đợ pân juýh, pân đil dưr váih manuýh vêy pr’ắt bh’rợ liêm crêê, cr’noọ bh’rợ nhâm mâng. Cr’noọ âng ava Hồ nắc ơy vêy bấc lang ta đhâm c’mor pa dưr cóh pazêng cơnh xa nay bh’rợ, vêy bấc rau cher đoọng ga mắc chr’nắp ha bh’rợ cách mạng âng k’tiếc k’ruung hêê, dưr váih nắc lực lượng l’lăm cóh bh’rợ pa dưr kinh tế - xã hội cóh đhr’năng t’mêê, c’xêê c’moo t’mêê./.

Trưởng thành từ "trường học" Thanh niên xung phong 

          Với tầm nhìn chiến lược về vai trò của lực lượng thanh niên xung phong, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chủ trương thành lập “Đội Thanh niên xung phong tập trung” vào ngày 15/7/1950. 66 năm qua, đúng như tư tưởng của Bác Hồ xác định, các đơn vị lực lượng thanh niên xung phong đã trở thành những trường học lớn, là môi trường học tập và rèn luyện, nơi lớp lớp thanh niên phát huy tinh thần xung kích, dấn thân, cống hiến cho đất nước. Kim Dung – phóng viên Đài TNVN có bài viết nói về sự trưởng thành của nhiều thế hệ thanh niên từ "trường học" lớn Thanh niên xung phong. Mời bà con và các bạn cùng nghe:

            Ông Nguyễn Anh Liên, Chủ tịch Hội Cựu Thanh niên xung phong Việt Nam tham gia vào lực lượng thanh niên xung phong khi tròn 18 tuổi. Năm 1954, vinh dự được cử tham gia Đoàn đại biểu anh hùng chiến sỹ thi đua miền Nam ra Hà Nội mừng Trung ương Đảng, Chính phủ và Bác Hồ từ chiến khu về Thủ đô, ông đã thấm nhuần sâu sắc tư tưởng của Bác Hồ về trường học lớn thanh niên xung phong. Từ đó, ông lấy môi trường thanh niên xung phong để cống hiến và trưởng thành, lấy thực tiễn cách mạng hào hùng của dân tộc làm trường học rèn luyện phẩm chất, khí phách và tài năng. Ông Liên khẳng định: trong kháng chiến, nhất là trong các chiến dịch, nếu không có thanh niên xung phong thì bộ đội sẽ gặp khó khăn. Bởi công tác hậu cần, nhất là công tác xây dựng các tuyến đường chiến lược và bảo đảm các trọng điểm giao thông quan trọng không kém việc chỉ đạo chiến đấu. Lực lượng thanh niên đã thực sự đem tinh thần “xung phong” mà Bác Hồ đã dạy, xung kích đi đầu trên các chiến trường, góp phần cùng quân đội và nhân dân lập nên các chiến công hiển hách. Ông kể lại:

          Tối hôm đó Bác Hồ mời cơm đoàn đại biểu anh hùng, bác đến trước rồi hỏi chú ở đơn vị nào. Tôi bảo thưa bác cháu ở thanh niên xung phong, thì bác bả:  tốt, tốt, tốt. Thanh niên là phải xung phong, có xung phong thì mới xứng đáng là thanh niên. Có tinh thần xung phong, hành động xung phong, xung phong trong phục vụ nhân dân, phục vụ tổ quốc.

           Trở lại sự ra đời của lực lượng thanh niên xung phong, năm 1950 trong chiến dịch biên giới, lực lượng dân công không thể hoàn thành những mục tiêu và yêu cầu nghiêm ngặt trong phục vụ chiến đấu, không đảm đương nổi những nhiệm vụ trọng yếu và đột xuất của chiến trường. Sau khi nghe Đại tướng Võ Nguyên Giáp báo cáo tình hình, Bác Hồ liền chỉ thị Bộ tổng tư lệnh bên cạnh việc huy động dân công phải gấp rút huy động một lực lượng thanh niên trẻ, khỏe, có tinh thần hăng hái, dũng cảm để thành lập các đội Thanh niên xung phong. Đúng như Bác Hồ đặt yêu cầu, thanh niên xung phong đã trở thành trường học lớn, đào tạo nguồn cán bộ “vừa hồng, vừa chuyên” cho công cuộc bảo vệ và kiến quốc.

         Ông Trần Văn Mãnh, Phó Chủ tịch Hội Cựu Thanh niên Thanh niên xung phong Việt Nam, nguyên Tổng đội trưởng Tổng đội Thanh niên xung phong Giải phóng miền Nam cho biết, đội Thanh niên xung phong giải phóng miền Nam là các đơn vị tân binh, với đội ngũ nam nữ tuổi đời rất trẻ, từ 18 đến 20 tuổi. Từ những nam thanh nữ tú chưa biết gì, khi tham gia lực lượng thanh niên xung phong, đêm phải hành quân, ngày đi trú ẩn, vượt qua nhiều sông lớn, đồng bưng nhiều vắt muỗi... Quá trình phục vụ chiến đấu đã vượt qua mọi khó khăn, gian khổ. Các đội viên của lực lượng thanh niên xung phong dám xả mình trong bom đạn, san rừng, vượt thác, mở đường cho quân đội đánh thắng kẻ thù.  Ông Trần Văn Mãnh nói:  

            Trong điều kiện chiến tranh đó, điều kiện trường lớp thì rất khó. Cho nên phải lấy từ thực tế, rồi đúc kết lại, huấn luyện cho anh em. Chính từ thực tiễn đó mới xây dựng được một đội ngũ lực lượng giải phóng miền Nam là đội quân cơ động, dã chiến và liên tục phục vụ.

           Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng trường học lớn và tốt trong lực lượng thanh niên xung phong đã trở thành mục tiêu chiến lược, xuyên suốt trong quá trình củng cố, phát triển tổ chức thanh niên xung phong qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ. Sau giải phóng miền Nam, tư tưởng đó tiếp tục được các thế hệ thanh niên xung phong lưu giữ nhằm xây dựng và phát triển lực lượng, luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong công cuộc tái thiết, xây đựng đất nước. Anh Trần Phú Lữ, Chỉ huy trưởng Lực lượng Thanh niên xung phong Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: 

             Thanh niên xung phong thành phố luôn nhận những nhiệm vụ khó, mới, chưa có tiền lệ. Thông qua những nhiệm vụ khó mới này, chúng tôi đào tạo, rèn luyện lớp trẻ thanh  niên xung phong để thực hiện những nhiệm vụ trong giai đoạn mới mà thanh phố giao. Có thể nói thanh niên xung phong thành phố chính là một trường học lớn cho thanh niên thành phố trong giai đoạn xây dựng đất nước sau khi giải phóng và thống nhất đất nước.

            Nếu những chiến sỹ qua môi trường quân đội có được chất lính của "Anh bộ đội cụ Hồ” lập chiến công vẻ vang, thì thanh niên xung phong là trường học lớn, đã rèn luyện những chàng trai cô gái thành những đội viên có phẩm chất tốt đẹp, ý chí kiên cường, tinh thần dẻo dai, niềm tin vững chắc. Tư tưởng của Bác Hồ kính yêu đã được các thế hệ thanh niên xung phong phát huy trong mọi hoàn cảnh, có nhiều cống hiến to lớn cho sự nghiệp cách mạng nước nhà, tiếp tục trở thành lực lượng xung kích đi đầu phát triển kinh tế - xã hội trong hoàn cảnh mới, thời kỳ mới./.