Ta luôn đhị cr’chăl c’moo đăn đâu, chr’nắp dzệêt cao su xiêr ếp pa bhlầng bhrợ pazêng doanh nghiệp, đơn vị chóh t’nơơm cao su lưm k’đháp pa bhlầng. Pr’ắt tr’mông âng công nhân, đhanuôr bhrợ têng cao su cung crêê râu cắh liêm h’lệêng pa bhlầng. Đhơ cơnh đếêc, đhị apêê đơn vị kinh tế âng Binh đoàn 15 ( Bộ Quốc Phòng), đhanuôr, công nhan dzợ ắt g’bọ lâng t’nơơm cao su, pa zưm c’rơ lâng pazêng doanh nhân xập xa nập bộ đội, đh’rứah z’lấh zr’nắh k’đháp. Bha ar xrắ “ pazưm c’rơ tu pr’họom t’viêng k’noong k’tiếc” âng Công Bắc, PV Đài TNVN đhị Tây Nguyên, xay moon pazêng râu pa zay đhị Công ty TNHH MTV 74, doanh nghiệp âng binh đoàn 15 bhrợ têng kinh doanh đhị chr’hoong k’noong k’tiếc Đức Cơ, tỉnh Gia Lai. Đhanuôr lâng pr’zợc đh’rứah đương xợơng.

         Đhanuôr acoon cóh J’rai ắt đhị vel Ghè, chr’val k’noong k’tiếc Ia Dơk, chr’hoong Đức Cơ, tỉnh Gia Lai ting pấh bhrợ công nhân cao su Công ty 74, Binh đoàn 15, tước nâu kêi đhệêng 20 c’moo. T’coóh vel Kpuih Dyom, đoọng năl, tợơ k’tiếc mốp bênh, k’tiếc crâng cắh liêm, tợơ râu pa choom âng bộ đội, đhanuôr ơy bhrợ têng dưr váih  pazêng đhăm cao su liêm t’viêng. Cung đươi vêy t’nơơm cao su, đươi vêy âng chô bh’nơơn liêmk dal lâng tệêm ngăn, pr’ắt tr’mông âng đhanuôr vel Ghè ơy tr’lọ n’căr tr’xăl n’hang liêm choom. Tợơ râu k’rong pa tom, k’bớch k’miáh tợơ bêl bhrợ công nhân cao sau, đhanuôr ơy vêy pr’đợơ k’roing chóh pa xoọng cà phê, a moọt. Tước nâu kêi, bấc pr’loọng đong cóh vel ơy chóh bhrợ đong ắt liêm t’mêê, pr’ắt tr’mông ha dưr z’zăng. T’coóh vel Kpuih Dyom moon:

         "Tợơ t’ngay đhanuôr ting pấh bhrợ công nhân cao su lâng bịnh đoàn 15, đhanuôr doó dzợ k’rang ha ul cha đh’bha bhoóh. Bộ đội zúp zooi đhanuôr bhrợ cha, lấh mơ bhrợ công nhân cao su nắc đhanuôr dzợ chóh pa xoọng cà phê, chóh a moọt. Acu pa cắh mặt đhanuôr nhăn cảm ơn bộ đội Binh đoàn 15 bấc pa bhlầng."

        Pa xiêr ha ul, z’lấh đha rựt, , pr’ắt tr’mông ơy ha dưr lấh đươi vêy t’nơơm cao su, đươi  tợơ bộ đội, tu cơnh đếêc nắc đhanuôr vel Ghè nắc nhâm loom, pa tệêt g’bọ lâng công ty, lâng Binh đoàn 15 n’đhơ cr’chăl c’moo đăn đâu dzệêt cao su ta luôn xiêr ếp, bh’nơơn bh’rợ cung ting xiêr k’rơ. A moó Rơ Lan H’Blơn, ắt đhị vel Ghè, công nhân cao su Công ty 74, đoọng năl, tước a moó nắc lang g’lúh 2 cóh pr’loọng đong bhrợ công nhân lâng Binh đoàn 15 lâng a moó nắc bhrợ công nhân tước nâu kêi 6 c’moo ơy. Dâng 3-4 c’moo chô ooy đâu, lương công nhân âng a moó vêy xiêr, đhơ cơnh đếêc nắc dzợ ắt đhị mức 4-5 ức đồng/c’xêê. Coh đhr’năng chr’nắp dzệêt cao su xiêr ếp, lấh mơ ngai, a moó nắc ting pa zay đh’rứah lâng công ty, lâng đơn vị z’lấh râu k’đháp k’ra. a moó H’Blơn moon:

         "Lalăm a hay cắh ơy moọt bhrợ công nhân cao su nắc pr’ắt tr’mông âng pr’loọng đong zi lưm bấc râu k’đháp k’ra. Tợơ bêl ting pấh moọt pay dzệêt cao su nắc tr’mung tr’méh âng pr’loọng đong zi z’zăng lấh mơ. Cóh cr’chăl nâu, ting zr’nắh k’đháp lấh mơ, nắc a zi cung ting pa zay lấh mơ, bhrợ têng cơnh ooy đoọng z’lấh k’đháp k’ra nâu, pa zưm c’rơ đh’rứah lâng đơn vị, công ty đoọng pa dưr crâng liêm c’rơ lấh mơ."

         T’coóh Rơ Mah Thin, Bí thư Đảng uỷ chr’val Ia Dơk, chr’hoong Đức Cơ đoọng năl, chr’val vêy 2 vel ting pấh bhrợ công nhân cao su lâng Binh đoàn 15 nắc vel Ghè lâng vel Đo lâng dâng 300 công nhân. N’đhơ chr’nắp dzệêt cao su xiêr ếp đhơ cơnh đếêc bh’nơơn bh’rợơ, pr’ắt tr’mông âng đhanuôr cung tệêm ngăn. Lâng bh’nơơn cóh pa dưr kinh tế pa tệêt lâng tệêm ngăn pr’ắt tr’mông âng đhanuôr, an nịnh quốc phòng âng Binh đoàn 15, t’coóh Rơ Mah Thin moon, Binh đoàn nắc lêy bhrợ ta bhứah đhăm chóh cao su cắh cợ chóh t’nơơm rau lơơng đoọng t’pấh đhanuôr cóh k’noong k’tiếc nâu moọt bhrợ công nhân:

         "Chr’nắp cao su xiêr ếp nắc Binh đoàn, Công ty cung t’váih pr’đợơ đoọng ha đhanuôr vắ zên ngân hàng đoọng đoong đhanuôr chroót, đoọng đhanuôr vêy bhiệc bhrợ cha. Rơơm kiêng âng cu nắc cơnh đâu: cóh đâu vêy 13 vel bhươl, lấh 2000 pr’loọng đong lấh 8000 ch’nắc  đha nuôr. A cu rơơm công ty nắc vêy pazêng dự án chóh t’mêê, Công ty lâng Binh đoàn 15 t’váih pr’đợơ đoọng ha đhanuôr vêy bhiệc bhrợ cha, đoọng tệêm ngăn pr’ắt tr’mông."

         Công ty TNHH MTV 74 xọoc đâu vêy k’nặ 50% công nhân nắc ma nuýh acoon cóh cóh pazêng 3.400 cán bộ, công nhân viên. Năl ghít pazêng c’năl cóh đhr’năng xoọc đâu, đơn vị xoọc pa zay xay bhrợ bấc c’lâng bh’rợ đoọng z’lấh, zư nhâm mâng truyền thống đơn vị Anh hùng lao động. Trung tá Nguyễn Mạnh Cường, Bí thư Đảng uỷ Công ty TNHH MTV 74 moon:

         "Dzoọng đhị đhr’năng k’đháp k’ra nắc Đảng uỷ, Ban Giám đốc Công ty ơy k’đươi moon, pa glúh bấc c’lâng bh’rợ đoọng ha công ty dzoọng bhrợ liêm mâng lâng ha dưr. Nắc cơnh bhrợ têng liêm bh’rợ pa too moon, k’đươi t’pấh cán bộ, công nhân, ma nuýh pa bhrợ lâng zập cơnh bh’rợ ghít liêm nắc đoo bhrợ têng liêm bh’rợ prá xay, zr’ziêng, chr’nắp bhlầng nắc cr’noọ bh’rợ pa tệêt pa zưm. Lâng đhr’năng dưr váih bấc cơnh kị âng chr’nắp thị trường, công ty bhrợ têng bấc cơnh đoọng pa xiêr zên bạc bhrợ têng, pa dưr dal bh’nơơn pa bhrợ, pa xiêr chr’nắp pr’đươi ơy ta bhrợ têng liêm xang"./.

GIA LAI: CHUNG SỨC VÌ MÀU XANH BIÊN GIỚI

         Liên tục mấy năm nay, giá mủ cao su xuống thấp khiến cho những doanh nghiệp, đơn vị trồng cây cao su gặp khó khăn. Đời sống của nông dân, công nhân cao su cũng bị ảnh hưởng lớn. Tuy vậy, ở các đơn vị kinh tế trực thuộc Binh đoàn 15 (Bộ Quốc Phòng), nông dân, công nhân vẫn nỗ lực bám trụ với cây cao su, cùng với những doanh nhân mặc quân phục, cùng nhau vượt qua khó khăn. Bài "Chung sức vì màu xanh biên giới" của Công Bắc, Phóng viên Đài TNVN đề cập những nỗ lực tại Công ty TNHH MTV 74, doanh nghiệp trực thuộc binh đoàn 15, sản xuất kinh doanh tại huyện biên giới Đức Cơ, tỉnh Gia Lai.

Vườn ươm cây cao su

         Bà con dân tộc J’rai ở làng Ghè, xã biên giới Ia Dơk, huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai  tham gia làm công nhân cao su Công ty 74, Binh đoàn 15, đến nay tròn 20 năm. Già làng Kpuih Dyom, cho biết, từ đất hoang, đất rừng nghèo, dưới sự hướng dẫn của bộ đội, bà con đã gây dựng nên những vườn cao su xanh tốt, trù phú. Cũng nhờ cây cao su, nhờ nguồn thu nhập cao và ổn định, đời sống của bà con làng Ghè đã đổi thay. Rồi từ nguồn tích lũy thu nhập từ làm công nhân cao su, bà con có điều kiện đầu tư trồng thêm cà phê, hồ tiêu. Đến nay, nhiều nhà trong làng đã xây được nhà to đẹp, đời sống khấm khá. Già làng Kpuih Dyom, nói:

         "Từ ngày bà con tham gia làm công nhân cao su cùng với Binh đoàn 15, bà con không còn lo cái đói, cái nghèo nữa. Bộ đội giúp đỡ bà con làm kinh tế, ngoài làm công nhân cao su thì còn bà con còn trồng cà phê, trồng hồ tiêu nữa. Già thay mặt dân làng cảm ơn bộ đội Binh đoàn 15 rất nhiều.”

         Thoát đói, giảm nghèo, đời sống thay đổi nhờ cây cao su, nhờ bộ đội nên bà con làng Ghè vẫn vững tin, gắn bó với công ty, với Binh đoàn 15 dù liên tục mấy năm nay giá mủ cao su xuống thấp, thu nhập bị giảm sút. Chị Rơ Lan H’Blơn, ở làng Ghè, công nhân cao su Công ty 74, cho biết, đến chị là thế hệ thứ hai trong gia đình làm công nhân với Binh đoàn 15 và chị làm công nhân đến nay được 6 năm. Khoảng 3-4 năm trở lại đây, lương công nhân của chị có giảm, tuy nhiên vẫn ở mức bình quân 4-5triệu đồng/tháng. Trong bối cảnh giá mủ cao su xuống thấp, hơn ai hết, chị càng phải cố gắng đồng hành với công ty, với đơn vị để vượt qua khó khăn. Chị H’Blơn nói:

         “Trước kia chưa vào làm công nhân cao su thì đời sống của gia đình chúng tôi gặp nhiều khó khăn. Từ khi tham gia vào cạo mủ cao su thì đời sống của gia đình chúng tôi đỡ hơn rất nhiều. Trong thời gian này, càng khó khăn thì chúng tôi càng phải cố gắng , càng phải phấn đấu, làm cách nào để chiến thắng, để vượt qua được lúc khó khăn này, chung sức, đồng lòng với đơn vị, công ty để phát triển vững mạnh hơn.”

Cán bộ Binh đoàn 15 hướng dẫn chuyển đổi cây trồng cho đồng bào ở thôn Tung Chúc, xã Iakhai, huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai

         Ông Rơ Mah Thin, Bí thư Đảng ủy xã Ia Dơk, huyện Đức Cơ cho biết, xã có hai làng tham gia làm công nhân cao su với Binh đoàn 15 là làng Ghè và làng Đo với khoảng 300 công nhân. Dù giá mủ cao su xuống thấp nhưng thu nhập, đời sống của người dân vẫn đảm bảo. Với sự hiệu quả trong phát triển kinh tế gắn với đảm bảo an sinh xã hội, an ninh quốc phòng của Binh đoàn 15, ông Rơ Mah Thin cho rằng, Binh đoàn nên mở rộng thêm diện tích cao su hoặc cây trồng khác để thu hút thêm người dân trên biên giới vào làm công nhân:

         “Giá cả cao su suy thoái thì Binh đoàn, Công ty cũng tạo điều kiện cho bà con vay vốn ngân hàng để bà con chi trả, để bà con có công ăn việc làm. Mong muốn của tôi như thế này: ở đây có 13 thôn làng, dân số hơn 2.000 hộ, trên 8.000 nhân khẩu. Tôi mong muốn công ty tiếp tục những dự án trồng mới. Công ty với Binh đoàn 15 tạo điều kiện thêm để bà con có công ăn, việc làm, để con ổn định đời sống.”

         Công ty TNHH Một thành viên (MTV) 74 hiện nay có gần 50% công nhân là người dân tộc thiểu số trong tổng số khoảng 3.400 cán bộ, công nhân viên. Xác định những thách thức trong bối cảnh hiện nay, đơn vị đang nỗ lực triển khai nhiều giải pháp để vượt khó, giữ vững truyền thống đơn vị Anh hùng lao động. Trung tá Nguyễn Mạnh Cường, Bí thư Đảng ủy Công ty TNHH MTV 74, nói:   

         “Đứng trước những khó khăn thì đảng ủy, ban giám đốc công ty đã đề ra nhiều chủ trương, biện pháp lãnh đạo công ty đứng vững và phát triển. Như là làm tốt công tác giáo dục tuyên truyền, vận động cán bộ , công nhân, người lao  động bằng các hình thức và việc làm cụ thể như là làm tốt công tác dân vận, kết nghĩa, đặc biệt là mô hình gắn kết hộ. Trước sự diễn biến phức tạp của giá cả thị trường, công ty thực hiện nhiều biện pháp nhằm tiết giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng suất lao động, giảm giá thành sản phẩm làm ra.”./.