Đhị thành phố Tam Kỳ, Sở Văn hoá Thể thao lâng Du lịch tỉnh Quảng Nam, Viện Hàn Lâm khoa học xã hội Việt Nam lâng UBND thành phố Tam Kỳ bhrợ Hội thảo khoa học cơnh lâng pr’đớc “ 100 c’moo gung dưr Việt Nam Quang phục hội cóh phủ Tam Kỳ (1916-2016)”. Ting pấh Hội thảo vêy apêê giáo sư, tiến sĩ, đong pa chắp ch;mêê lêy, pa cắh mặt pr’loọng đong, tô gộ âng apêê sĩ phu ting pấh gung dưr 100 c’moo ahay.

70 ting xay prá đhị Hội thảo vêy mr’cơnh xay moon g’lúh p;too moon gung dưr cóh Nam Trung Kỳ moọt c’moo 1916 n’đhơ nắc cắh liêm choom n’đhơ cơnh đêếc đớc lơi bấc pr’học lịch sử chr’nắp pr’hắt, vêy bấc râu chroi đoọng cóh bh’rợ chơớih pay acoon c’lâng gung dưr trông acoon ma nưúih âng apêê c’bhúh t’tun. L’lăm t’ngay gung dưr, bh’rợ ra văng bhrợ crêê a rập bơơn, quân Pháp ]ơng goon bhrơợng, k’rong pay pa nănh cha rắh, k’đấp p’loọng cóh muy bơr tỉnh thành. Phủ Tam Kỳ nắc muy đhị đêếc a năm dưr váih g’lúh gung dưr cơnh lâng ting pấh, zooi đoọng âng đha nuôr, tinh thần chiến đâu grơơ k’rơ âng apêê sĩ phu, apêê đội nghĩa binh. N’đhơ cơnh đêếc, tu kế hoạch crêê a rập bơơn năl, c’bhúh cắh âi zấp k’rơ tu cơnh đêếc gung dưr buôn thực dân Pháp đơợ đươn, z’nắh bhrợ. Đhị Hội thảo, apêê đong pa chắp ch’mêệt lêy lịch sử xay moon cơnh lêy t’mêê lâng bhrợ pa ghít lấh bh’rợ âng apêê chí sĩ đhăm k’tiêc Quảng cơnh: Thái Phiên, Trần Cao Vân, Phan Thành Tài…. Lấh n’nắc, muy bơr ngai công xay moon bh’rợ, chr’nắp âng g’lúh gung dưr cóh lịch sử Việt Nam Quang phục hội lâng bh’rợ Cách mạng Việt Nam cr’chăl 20 c’moo tơợp thế kỷ XX.

         Hội thảo khoa học 100 năm khởi nghĩa Việt Nam Quang phục hội tại Phủ Tam Kỳ (1916-2016).

          Tại thành phố Tam Kỳ, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Nam, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và UBND thành phố Tam Kỳ tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “100 năm khởi nghĩa Việt Nam Quang phục hội ở phủ Tam Kỳ (1916-2016)". Tham dự Hội thảo có các giáo sư, tiến sỹ, nhà nghiên cứu lịch sử, đại diện gia đình, thân tộc của các sĩ phu tham gia cuộc khởi nghĩa 100 năm trước đây.

70 tham luận tại Hội thảo có chung nhận định cuộc vận động khởi nghĩa ở Nam Trung Kỳ vào năm 1916 tuy thất bại nhưng để lại nhiều bài học lịch sử quý giá, có những đóng góp trong việc lựa chọn con đường đấu tranh giải phóng dân tộc của các tổ chức sau này. Trước ngày khởi nghĩa nổ ra, kế hoạch bị bại lộ, quân Pháp siết chặt giới nghiêm, tước vũ khí, đóng cửa thành ở một số tỉnh thành. Phủ Tam Kỳ là nơi duy nhất diễn ra cuộc khởi nghĩa với sự tham gia, giúp đỡ của quần chúng nhân dân, tinh thần chiến đấu anh dũng của các sĩ phu, các đội nghĩa binh. Tuy nhiên, do kế hoạch bị lộ, lực lượng chưa đủ mạnh nên khởi nghĩa dễ dàng bị thực dân Pháp đàn áp. Tại Hội thảo, các nhà nghiên cứu lịch sử nêu lên cách nhìn mới và làm rõ thêm vai trò của các chí sỹ đất Quảng như: Thái Phiên, Trần Cao Vân, Phan Thành Tài... Ngoài ra, một số tham luận cũng đề cập vai trò, vị trí, ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa trong lịch sử Việt Nam Quang phục hội và phong trào Cách mạng Việt Nam giai đoạn 20 năm đầu thế kỷ XX.