N’đhơ cơnh đêêc, đoọng pa dưr chr’năp dinh dưỡng lâng g’đach râu căh pr’đoọng, năc choom đươi dua a rọ crêê cơnh

+ Arọ vêy pr’đươi n’hâu cơnh lâng c’rơ?

A rọ bơơn moon năc ch’na bâc dinh dưỡng, vêy đơơng chô bâc râu liêm choom ha dang bơơn cha liêm glăp coh ch’na zâp t’ngay.

L’lăm, a rọ năc râu vêy bâc chất xơ. Mơ chất xơ coh a pul n’nâu zooi bhrợ pa nhum n’jeh luônh, bhrợ pa liêm c’lâng pr’noong lâng doó lâh buôn  chriêl. Đh’rưah lâng năc, chất xơ dzợ bhrợ ha hêê xơợng ca bhố đanh, chroi đoọng bh’rợ ch’mêêt lêy ch’na cha ha chăc.

Lâh đhị đêêc, a rọ dzợ liêm ha c’lâng luônh đươi vêy vaih muy râu đường buôn cheh piêng đhị n’jeh luônh, bhrợ liêm ha c’lâng luônh. Bêl uh chêên, a rọ năc bhrợ ha p’lê liêm, liêm glăp lâng bâc ngai.

Cơnh lâng mơ vaih calo xooc mơ đhêêng, đha rưah pa zum lâng bâc chất xơ, a rọ  choom ch’mêêt lêy l’mă. Bh’rợ đươi dua a rọ xăl ha pêê ch’na tinh bột n’lơơng zooi ch’mêêt lêy đường huyết xang cha lâng pa xiêr râu kiêng cha cha.

Lâh n’năc, a rọ dzợ năc ch’na đơơng đoọng kali – khoáng chất chr’năp zooi bhrợ t’mơ đac coh achăc lâng zooi k’đhơợng huyết áp yêm têêm. Ha dang uh bhrợ hăt bhooh, a rọ năc ch’na liêm glăp lâng bh’rợ cha cha liêm ta nih ha da dul.

+ Đợ râu căh pr’đoọng choom p’ghit bêl cha đươi a rọ

N’đhơ bơơn lêy năc ch’na liêm crêê a c’rơ, a rọ công dzợ vêy pr’đơợ muy bơr đhr’năng ha dang đươi dua căh crêê cơnh.

A rọ hât căh câ uh căh âh chêên năc buôn u tă boop, mr’loọng căh câ p’lê tu vêy oxalate lâng muy bơr chất tự nhiên. Bh’rợ cha la lâh bâc coh muy g’luh công buôn bhợ pa xưưng, pa bhlâng năc cơnh lâng ma nưih vêy c’lâng luônh căh lâh liêm.

Lâh mơ, apêê ch’na arọ chiên bâc dầu căh câ choom bhrợ pa liêm đoọng doó bhrợ t’bil dinh dưỡng lâng pa dưr dhr’năng boọ khuẩn.

Cơnh lâng apee crêê ca ay p’lêê họong, đợ kali bâc coh a rọ buôn bhrợ pa dưr kali coh a ham ha dang đươi dua la lâh bâc, bhrợ căh liêm tươc c’lâng a ham lâng da dul.

+ Đươi dua a rọ ng’cơnh năc liêm glăp?

Đoọng k’đhơợng nhâm râu liêm glăp lâng pa dưr đợ liêm crêê lâh ha c’rơ, a rọ năc choom bơơn uh bhrợ crêê cơnh. Ahêê choom uh, đhooh, boh căh câ uh pa chêên l’lăm bêl cha đoọng doó u tă.

Bêl uh bhrợ, năc oó lâh păl bâc bhooh, bơ căh câ dầu n’xiêng, oó lâh chiên bâc dầu. Apêê ngai vêy cr’ay coh a chăc, pa bhlâng năc apêê ca ay p’lêê hoọng căh câ xooc đươi dua z’nươu cr’đơơng tươc kali, năc choom t’mooh xơợng bác sĩ l’lăm bêl cha arọ ta luôn.

+ Chơơih pay lâng k’đhơợng đơc a rọ crêê cơnh

Bh’rợ chơơih pay lâng k’đhơợng đơc a rọ công cr’đơơng tươc chất lượng lâng yêm têêm ch’na. Năc choom chơơih pay đợ apul a rọ n’căr t’liir, doó cr’đooh, doó cr’cool, k’đhơợng clơợng lâng doó xơợng u đ’đi.

A rọ apul choom k’rong đơc đhị đh’hi, gooh, g’đach p’răng. Cơnh lâng a rọ âi cooch n’căr, năc choom tôm cach lâng đơc coh ngăn mát tủ lạnh, đươi dua coh 1-2 t’ngay. L’lăm bêl uh bhrợ, năc choom cooch pa liêm n’căr lâng rao pa liêm dhị c’lang đac hooi đoọng u liêm./.

KHOAI MÔN VÀ NHỮNG TÁC DỤNG BẤT NGỜ ĐỐI VỚI CƠ THỂ

Khoai môn là loại củ quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình Việt. Không chỉ mang hương vị bùi béo đặc trưng, khoai môn còn chứa nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, để phát huy giá trị dinh dưỡng và tránh rủi ro, cần sử dụng khoai môn đúng cách

+ Khoai môn có tác dụng gì đối với sức khỏe?

Khoai môn được đánh giá là thực phẩm giàu dinh dưỡng, có thể mang lại nhiều lợi ích nếu được bổ sung hợp lý trong chế độ ăn hàng ngày.

Trước hết, khoai môn là nguồn cung cấp chất xơ khá dồi dào. Hàm lượng chất xơ trong loại củ này giúp hỗ trợ nhu động ruột, cải thiện tiêu hóa và hạn chế tình trạng táo bón. Đồng thời, chất xơ còn tạo cảm giác no lâu, góp phần kiểm soát lượng thức ăn nạp vào cơ thể.

Bên cạnh đó, khoai môn có lợi cho hệ tiêu hóa nhờ chứa các loại đường dễ lên men tại ruột già, giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột. Khi được nấu chín kỹ, khoai môn có tính dịu nhẹ, ít gây kích ứng dạ dày, phù hợp với nhiều đối tượng.

Với hàm lượng calo ở mức vừa phải, kết hợp cùng nhiều chất xơ, khoai môn có thể hỗ trợ quản lý cân nặng. Việc sử dụng khoai môn thay thế cho các loại tinh bột tinh chế giúp kiểm soát đường huyết sau ăn và hạn chế cảm giác thèm ăn.

Ngoài ra, khoai môn còn là nguồn cung cấp kali - khoáng chất quan trọng giúp điều hòa cân bằng nước trong cơ thể và hỗ trợ duy trì huyết áp ổn định. Nếu chế biến ít muối, khoai môn là thực phẩm phù hợp với chế độ ăn lành mạnh cho tim mạch.

+ Những rủi ro cần lưu ý khi sử dụng khoai môn

Dù được xem là thực phẩm có lợi, khoai môn vẫn tiềm ẩn một số nguy cơ nếu sử dụng không đúng cách.

Khoai môn sống hoặc nấu chưa chín kỹ có thể gây ngứa rát miệng, cổ họng hoặc kích ứng dạ dày do chứa oxalate và một số hợp chất tự nhiên. Việc ăn quá nhiều trong một bữa cũng có thể gây đầy hơi, khó tiêu, đặc biệt với người có hệ tiêu hóa nhạy cảm.

Ngoài ra, các món khoai môn chiên ngập dầu hoặc bảo quản không đảm bảo vệ sinh có thể làm giảm giá trị dinh dưỡng và tăng nguy cơ nhiễm khuẩn. Đối với người mắc bệnh thận, hàm lượng kali cao trong khoai môn có thể gây tăng kali máu nếu sử dụng quá nhiều, ảnh hưởng đến tim mạch.

+ Sử dụng khoai môn thế nào để an toàn?

Để đảm bảo an toàn và phát huy tối đa lợi ích sức khỏe, khoai môn cần được chế biến đúng cách. Người dùng nên luộc, hấp, nướng hoặc nấu chín kỹ trước khi ăn để loại bỏ các chất gây kích ứng.

Khi chế biến, nên hạn chế sử dụng nhiều muối, bơ hoặc dầu mỡ, tránh các món chiên rán nhiều dầu. Những người có bệnh lý nền, đặc biệt là bệnh thận hoặc đang dùng thuốc ảnh hưởng đến kali, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi ăn khoai môn thường xuyên.

+ Lựa chọn và bảo quản khoai môn đúng cách

Việc lựa chọn và bảo quản khoai môn cũng ảnh hưởng lớn đến chất lượng và độ an toàn của thực phẩm. Nên chọn những củ khoai có vỏ trơn, không nứt nẻ, không thâm mốc, cầm chắc tay và không bị mềm nhũn.

Khoai môn nguyên củ nên được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp. Với khoai đã gọt vỏ, cần bọc kín và bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh, sử dụng trong vòng 1-2 ngày. Trước khi chế biến, cần gọt vỏ sạch và rửa kỹ dưới vòi nước chảy để loại bỏ đất cát và vi sinh vật./.