Pazêng c’moo hay, apêê vel đong ơy pa zay k’rong bhrợ têng tước chr’val, phường bơơn chuẩn đăh y tế; cóh đếêc, vêy bhiệc bhrợ pa dưr trạm y tế liêm mâng, zập apêê phòng chức năng. Đhơ cơnh đếêc, xoọc đâu dưr váih muy đhr’năng lalua nắc đhị bấc ooy, trạm y tế la ngúa la bam, cắh vêy ngai tước pa dứah, ta uốh zêng đắh acoon ma nuýh lâng pr’đươi pr’dua. Cóh đếêc, vêy đhị nắc tước 70% ma nuýh ca ay z’lấh tuyến căh ta níh. Cơnh đếêc n’đoo c’lâng bhlếh lơi đhr’năng nâu. Văn Hải, PV Đài TNVN xay moon:

            Trạm y tế phường Đức Giang, quận Long Biên, Hà Nội bơơn ta chóh bhrợ 4 tầng liêm mâng, zập tầng bhứah 280m² đhơ cơnh đếêc nắc m’bứi ngai tước đâu pa dứah, vêy đoo t’ngay cắh vêy ngai ốt. Ma nuýh ca ay tước đâu pa bhlầng nắc zước bha ar xăl tuyến đoọng bơơn đớp râu t’đui đoọng tợơ bảo hiểm y tế cắh cợ nắc sơ cứu xoọc tr’nợơp ha dang bhrêy. Zập c’xêê, trạm nắc trơ vâng 2 t’ngay bêl tiêm văc xin a năm; cơnh đếêc cung bhrợ têng tước 15 phòng chuyên môn lâng 10 ch’nắc y tế. Ậ, lêy trạm nâu đăn lâng Bệnh viện  Đức Giang tu cơnh đếêc nắc m’bứi ngai tước khám, ha dợ đhị bấc trạm y tế chr’val, phường đhị Hà Nội cắh vêy đăn lâng bệnh viện đắh ping ha dợ cung ắt đhị đhr’năng la ngúa cơnh đếêc. T’coóh Lê Văn Bắc, Trạm trưởng Trạm y tế chr’val Dục Tu, chr’hoong Đông Anh đoọng năl, cắh muy cắh ngai tước pa dứah nắc xoọc đâu pazêng apêê n’niên ca coon zêng cắh n’niên ca coon đhị trạm y tế chr’val dzợ:

            Trạm nắc vêy 1 bác sĩ a năm, tu cơnh đếêc bấc râu bh’rợ, Râu 2 nắc đắh pr’đươi pr’dua cóh đâu đoọng ha bác sỹ lấh mơ ống x’xợơng lâng máy đăng lêy huyết áp nắc cắh vêy râu dzợ đoọng bhrợ têng. Bêl khám cơnh đếêc nắc apêê cắh tin đươi. Râu 3, nắc za nươu đoọng pa dứah râu cr’ay cắh lấh ngân cung cắh zập tu cơnh đếêc nắc apêê tước pa dứah đắh tuyến ping lâng đhị bêl apêê cắh tin đươi cơnh đếêc dzợ nắc apêê căh vêy tước pa dứah cóh đâu dzợ.

            Ting cơnh dáp lêy âng Sở Y tế thành phố HCM,  nắc vêy mơ 4% đợ apêê ca ay tước khám đhị zr’lụ đăn bhlầng nắc trạm y tế. Dưr váih đhr’năng nâu nắc tu c’rơ pa bhrợ chuyên môn âng bác sỹ trạm y tế cắh lấh choom, pr’đươi bhrợ têng nắc ta bhúch, cóh đếêc đhr’năng k’rang lêy c’rơ tr’mông âng đhanuôr nắc ting t’ngay ting bấc. Đhị hội nghị pa dưr mô hình bác sỹ pr’loọng đong t’mêê đâu, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam xay moon muy đhr’năng lalua nắc đhị bêl đhanuôr apêê tỉnh da ding k’coong, zr’lụ ch’ngai bha dắh lướt toong t’ngay nắc vêy tước trạm y tế ha dợ zr’lụ đồng bằng, bấc trạm y tế ta chóh bhrợ liêm mâng ha dợ cắh ngai tước pa dứah. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam moon, oó pa ghít nắc zập chr’val, phường nắc zêng vêy 1 trạm y tế cơnh xoọc đâu. Bh’rợ nâu, t’coóh Phạm Văn Tác, Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Bộ Y tế đoọng năl:

            Xọoc đâu, Bộ Y tế ơy pa glúh chuẩn k’tiếc k’ruung đắh y tế chr’val. Ha dang trạm y tế chr’val đăn bệnh viện chr’hoong nắc chức năng khám, pa dứah cr’ay cắh dzợ, muy bh’rợ tiêm chủng, đương zêl cha groong cr’ay dzợ a năm. Cơnh đếêc, đợ ma nuýh pa bhrợ bơơn xiêr. Ha dợ đhị zr’lụ ch’ngai bha dắh nắc lêy tệêm ngăn, zập zêng bh’rợ khám, pa dứah cr’ay đoọng đấh loon trôông dấc ma nuýh. Ting cơnh Luật Tổ chức chính quyền vel đong t’mêê bơơn pa glúh nắc đhị zr’lụ ch’ngai bha dắh ha dang muy chr’val pậ bhứah nắc chr’val, chr’hoong lêy k’đươi tỉnh đoọng bhrợ têng 2 trạm y tế đhị muy chr’val.

            Ha dợ ting cơnh Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, cr’noọ bh’rợ bác sỹ pr’loọng đong xoọc bơơn xay bhrợ đhị trạm y tế nắc c’lâng bh’rợ liêm choom đoọng t’pấh ma nuýh tước pa dứah đhị tuyến cơ sở lâng chroi k’rong pa xiêr đhr’năng bịng xiên cóh tuyến ping. Cr’noọ bh’rợ nâu pa dưr vêy bh’nơơn hay cắh nắc dzợ tu râu pa zay, bhrợ têng cơnh liêm t’mêê âng apêê vel đong. Cóh đếêc k’tiếc k’ruung hêê nắc cắh ơy vêy c’lâng bh’rợ liêm choom đoọng t’pấh ma nuýh bhriêl choom đắh tuyến chr’val bhrợ bác sỹ pr’loọng đong nắc t’mêê đâu, Bệnh viện quận Thủ Đức ơy chếêc lêy c’lâng bh’rợ đoọng zêl ta uốh đhị trạm y tế. Ting đếêc, Bệnh viện quận Thủ Đức ơy tợơp bhrợ têng muy phòng khám đa khoa vệ tinh đớc đhị Trạm Y tế phường Bình Chiểu n’jứah đoọng trung chuyển cấp cứu ma nuýh ca ay, n’jứah pa dứah lọc thận  nhân tạo đoọng ha 10 ch’nắc. Bác sỹ Nguyễn Minh Quân, Giám đốc Bệnh viện quận Thủ Đức đoọng năl, phòng khám pa zêng 10 bác sĩ lâng bấc điều dưỡng, kỹ thuật viên lâng zập zêng apêê phòng khám chuyên khoa cơnh: cấp cứu, khám nội, ngoại, sản, nhi, tai mũi họng, răng hàm mặt, phục hồi chức năng, y học cổ truyền, da liễu, X-Quang, siêu âm lâng xét nghiệm:

            Râu tu đoọng ha zi xay bhrợ phòng khám vệ tinh đhị trạm y tế phường nắc đoọng bhrợ têng cr’noọ bh’rợ bác sỹ pr’loọng đong tu trạm y tế nắc vêy 1 bác sỹ đh’rứah bhrợ têng bấc bh’rợ, k’đháp đoong lêy khám pa dứah cr’ay. Lấh mơ, rau tin đươi âng đhanuôr đhị trạm y tế nắc m’bứi, tu cơnh đếêc nắc a zi đoọng bác sỹ chô pa bhrợ đhị trạm y tế. Xang đếêc vêy c’lâng xa nay đoọng bhrợ têng âng trạm y tế chr’val, phường đhị chr’ngai bệnh viện, đhanuôr bấc lâng lướt vốch nắc z’lấh c’lâng bhlầng cr’pân bhlầng.

            Bấc boóp p’rá moon, trạm y tế chr’val, phường bêl dưr váih cr’noọ bh’rợ bác sỹ pr’loọng đong cung cơnh “ n’tóh a lắc t’mêê” ooy “ tọ ty”. Ha dợ đhr’năng lalua đhị quận Thủ Đức, thành phố HCM ơy đoọng lêy, ha dang bhrợ têng cr’noọ bh’rợ bác sỹ pr’loọng đong lâng liêm choom lâng  râu loom luônh ta níh, ca ay lâng râu ca ay âng ma nuýh cr’ay xoọc ting t’ngay ting nhứh nhên, đương đhị apêê bệnh viện tuyến ping nắc chếêc lêy c’lâng bhrợ têng liêm choom lấh mơ đoọng ha bh’rợ âng trạm y tế cơ sở xoọc đâu. Muy chu dzợ, cr’noọ bh’rợ tợơp bhrợ têng đhị quận Thủ Đức đoọng lêy, muy c’lâng xa nay nhâm crêê dzợ g’nưm đhị bh’rợ xay bhrợ cơnh ooy đoọng lalua ta níh lâng bh’nơơn liêm dal./.

HƯỚNG ĐI NÀO

CHỐNG CẢNH ĐÌU HIU CHO TRẠM Y TẾ XÃ, PHƯỜNG?

-

      Những năm qua, các địa phương đã tích cực đầu tư để xã, phường đạt chuẩn về y tế; trong đó, có việc xây dựng trạm y tế khang trang, đầy đủ các phòng chức năng. Tuy nhiên, hiện nay diễn ra một thực tế là tại nhiều nơi, trạm y tế đìu hiu, vắng bệnh nhân, lãng phí cả về nhân lực và cơ sở vật chất. Trong khi đó, lại có tới 70% bệnh nhân khám vượt tuyến không cần thiết. Vậy đâu là hướng giải quyết thực trạng này. Văn Hải- PV Đài TNVN phản ánh:

      Trạm y tế phường Đức Giang, quận Long Biên, Hà Nội được xây dựng 4 tầng khang trang, mỗi tầng rộng 280 m2 nhưng chẳng mấy người đến khám, thậm chí có ngày không có bệnh nhân nào. Người bệnh đến đây chủ yếu là xin giấy chuyển tuyến để được hưởng bảo hiểm y tế hoặc sơ cứu ban đầu khi bị thương. Hàng tháng, trạm chỉ bận rộn 2 ngày tiêm vắc xin; vậy mà cũng thành lập tới 15 phòng chuyên môn với 10 nhân viên y tế. Cứ cho là trạm này gần Bệnh viện Đức Giang nên ít người đến khám nhưng tại nhiều trạm y tế xã, phường ở Hà Nội không gần bệnh viện tuyến trên nhưng cũng trong tình trạng đìu hiu tương tự. Ông Lê Văn Bắc, Trạm trưởng Trạm Y tế xã Dục Tú, huyện Đông Anh cho biết, không chỉ vắng bệnh nhân đến trạm y tế khám mà hiện nay, hầu như không sản phụ nào chọn sinh tại tạm y tế xã:

              “Trạm chỉ có 1 bác sỹ nên rất nhiều việc. Thứ 2 là về trang thiết bị, ở đây bác sỹ ngoài ống nghe và máy đo huyết áp thì cũng chẳng có gì để phụ trợ cả. Khi “khám chay” như thế thì dân đến họ không tin tưởng. Thứ 3 là thuốc điều trị những bệnh thông thường cũng còn thiếu nên bệnh nhân thường lên tuyến trên và khi đã mất lòng tin thì lần sau người ta không đến nữa”    

               Theo thống kê của Sở Y tế thành phố Hồ Chí Minh, chỉ có khoảng 4% số bệnh nhân đến khám tại cơ sở gần dân nhất là trạm y tế. Nguyên nhân một phần là do trình độ chuyên môn của bác sỹ trạm y tế còn thấp, lại thiếu trang thiết bị hiện đại, trong khi yêu cầu chăm sóc sức khỏe ngày một cao. Tại hội nghị phát triển mô hình bác sỹ gia đình mới đây, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nêu một thực tế là trong khi người dân các tỉnh miền núi, vùng sâu, vùng xa, đi cả ngày đường mới tới được trạm y tế thì tại vùng đồng bằng, nhiều trạm y tế xây dựng hoành tráng nhưng chẳng mấy bệnh nhân đến khám. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng, không nên cứng nhắc mỗi xã, phường một trạm y tế như hiện nay. Về vấn đề này, ông Phạm Văn Tác, Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Bộ Y tế cho biết:

             “Hiện nay, Bộ Y tế đã ban hành chuẩn quốc gia về y tế xã. Nếu trạm y tế xã gần bệnh viện huyện thì chức năng khám chữa bệnh không còn nữa, chỉ còn việc tiêm chủng, phòng bệnh. Như vậy số lượng người làm việc sẽ giảm đi. Nhưng ở vùng sâu vùng xa thì phải đảm bảo đầy đủ cả việc khám, chữa bệnh để kịp thời cứu người bệnh. Theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương mới được ban hành thì ở vùng sâu, vùng xa, nếu một xã địa bàn rộng lớn thì xã, huyện xem xét kiến nghị tỉnh cho phép xây dựng 2 trạm y tế trong cùng một xã”

                 Còn theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, mô hình bác sĩ gia đình đang được triển khai nhân rộng tại trạm y tế sẽ là giải pháp căn cơ để thu hút bệnh nhân đến khám, chữa bệnh tại tuyến cơ sở và góp phần giảm tải tuyến trên. Mô hình này phát huy hiệu quả hay không còn do sự quyết tâm, sáng tạo của các địa phương. Trong khi nước ta chưa có biện pháp hiệu quả để thu hút nhân lực về tuyến xã làm bác sỹ gia đình thì mới đây, Bệnh viện quận Thủ Đức đã tìm ra được biện pháp để chống lãng phí tại trạm y tế. Theo đó, Bệnh viện quận Thủ Đức đã tổ chức thí điểm một phòng khám đa khoa vệ tinh đặt tại Trạm Y tế phường Bình Chiểu vừa để trung chuyển cấp cứu người bệnh vừa điều trị lọc thận nhân tạo cho 10 bệnh nhân. Bác sỹ Nguyễn Minh Quân, Giám đốc Bệnh viện quận Thủ Đức cho biết, phòng khám gồm gồm 10 bác sĩ và nhiều điều dưỡng, kỹ thuật viên với đầy đủ các phòng khám chuyên khoa như: cấp cứu, khám nội, ngoại, sản, nhi, tai mũi họng, răng hàm mặt, phục hồi chức năng, y học cổ truyền, da liễu, X-quang, siêu âm và xét nghiệm:

              “Lý do để chúng tôi triển khai phòng khám vệ tinh tại trạm y tế phường để thực hiện mô hình bác sỹ gia đình vì trạm y tế chỉ có 1 bác sỹ kiêm nhiệm nhiều việc, khó đảm đương được việc khám, chữa bệnh. Hơn nữa, sự tin tưởng của người dân vào trạm y tế rất ít, nên chúng tôi đưa bác sỹ về trạm y tế. Sau khi có chủ trương đồng ý của trạm y tế xã, chúng tôi khảo sát và chọn trạm y tế Bình Chiểu để thí điểm vì đây là phường ở xa bệnh viện, dân cư đông đúc và việc đi lại phải băng qua quốc lộ rất nguy hiểm”

Nhiều ý kiến cho rằng trạm y tế xã, phường khi trở thành mô hình bác sỹ gia đình chẳng khác nào “đổ rượu mới” vào “bình cũ”. Nhưng thực tế tại quận Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh đã cho thấy, nếu thực hiện mô hình bác sỹ gia đình bằng sự linh hoạt và với cái “tâm”, thương cảm trước những người bệnh đang từng ngày vật vã, mệt mỏi, chờ đợi tại các bệnh viện tuyến trên thì sẽ tìm được hướng giải quyết phù hợp cho hoạt động của trạm y tế cơ sở hiện nay. Một lần nữa, mô hình thí điểm tại quận Thủ Đức cho thấy, một chủ trương đúng còn phụ thuộc vào việc triển khai như thế nào cho thiết thực và hiệu quả./.