Dưr chô ooy pr’loọng đông k’noọ 2 c’moo, hân đhơ cơnh đêếc, đợ cr’noọ ooy râu k’ay zr’nắh xoọc ta pa’câl cóh k’tiếc k’ruung Trung Quốc cung dzợ ặt váih ooy cr’noọ bh’rợ âng Vừ Thị Cho cóh vel Huổi Ái, chr’val Mường É, chr’hoong Thuận Châu. Amoó Cho moon, tết c’moo n’nắc, vêy manứih t’đang điện k’đươi pa’zước moon lướt chi’ớh, nắc amoó ting lướt, amoó cung cắh năl lướt ha ooy. Tước bêl năl nắc ơy xang ta pa’câl ooy mưy pân’jứih Trung Quốc đoọng bhrợ k’điêl, vêy năl ađay nắc lấh ta g’lợc pa’câl đắh tốh. cắh năl p’rá, cắh năl ha đhị, amoó Cho nắc k’noọ lêy ađay cơnh ngoọ cắh dzợ vêy c’lâng chô. Ting ặt bhrợ ma mai cóh k’tiếc k’ruung pân’lơơng, ặt bhrợ cóh đông k’diịc nắc mưy năl 2, 3 râu ta’moóh a’năm. Lấh 2 c’moo ắt mamung cóh Trung Quốc, hay k’noọ ooy pr’loọng đông, vel bhươl, hân đhơ ơy n’niên đoọng ha k’diịc 1 p’nong k’coon n’đil. Chấc ắt k’rong k’tom m’bứi zên âng k’diịc đoọng, amoó nắc chấc lêy c’lâng lướt mứt đắh đông k’diịc. amoó Cho moon:

           Xoọc đâu chô nắc mưy ặt g’nưm ooy zâp apêê anoo amoó a’năm. Acu cung hay k’coon n’đil cu hân đhơ cơnh đêếc cắh năl cơnh chấc bhrợ. Xoọc đâu cắh pân xơợng lâng tind dươi apêê chrứih lạ chấc moon.           

           Hadợ c’moor Lò Thị Tiến, cóh vel Lái, chr’val Phỏng Lái, chr’hoong Thuận Châu cung ơy chấc lêy c’lâng chô ooy pr’loọng đông xang đợ t’ngay c’xêê ắt mamung zr’nắh zr’dô cóh k’tiếc k’ruung lơơng. Tiến moon, chô ooy pr’loọng đông xang đợ t’ngay c’xêê zr’nắh k’đhạp cóh k’tiếc k’ruung lơơng, Tiến moon, bêl cr’chăl c’xêê 11/2013, cung tơợ râu tr’năl lâng tr’kiêng ting c’lâng điện thoại, Tiến nắc bơơn mưy đha’đhâm pa’zước lướt chi’ớh lâng gr’hoót moon nắc pay bơơn k’điêl, hân đhơ cơnh đêếc, nắc ađoo crêê ta g’lợc đơơng pa’câl ooy k’tiếc k’ruung Trung Quốc. ắt cóh Trung Quốc, Tiến nắc ơy 2 chu ta pa’câl đoọng ooy manứih nâu manứih n’tốh lâng bêl k’noọ lướt mứt nắc Tiến bhrợ k’điêl 1 pân’jứih n’xươl, ặt pa bhrợ ta têng zr’nắh zr’dô. Tiến moon:

                 Ắt cóh đông apêê acu chóh bhrợ a’bhoo. Cha cha cắh vêy cơnh ahêê, mưy cha pr’chấh, cha a’bhoo nâu a’năm. Zr’nắh zr’dô bhlâng. Hay k’noọ lêy nắc k’pân bhlâng.

             Lalua lêy cóh Sơn La, zâp apêê âng đơơng pa’câl manứih buôn lêy cha’mêết ooy pân’đil manứih acoon cóh Mông lâng Thái ắt mamung cóh k’coong ch’ngai, cắh lấh chấc năl, buôn đươi dua. Apêê g’lợc moon ting c’lâng mạng xã hội cóh internet cắh cậ điện thoại đoọng bhrợ năl, g’lợc moon kiêng lâng pa’zước moon lướt chi’ớh, cắh cậ chấc lêy bhiệc bhrợ ba buôn, hân đhơ cơnh đêếc zên bơơn bhrợ bấc, xang nặc âng đơơng apêê nâu lướt ting c’lâng k’noong k’tiếc pa’câl ooy Trung Quốc.

            Trung tá Thiều Ngọc Thanh, phó trưởng ban An ninh Điều tra công an tỉnh Sơn La đoọng năl, hân đhơ cắh vêy nắc vel đông chr’nắp đắh mốp lết nâu nắc đợ apêê mốp lết âng đơơng pa’câl cóh k’tiếc k’ruung lơơng cung dzợ dưr bấc lâng đợ apêê ta pa’câl, bhrợ cắh têêm ngăn tước an ninh cóh vel đông. C’moo 2015, công an tỉnh Sơn La khởi tố 11 tu bhiệc lâng coọp 21 cha’nặc, trông dấc 34 cha’nặc. mơ ooy 6 c’xêê c’moo 2016, nắc oy khởi tố 9 tu bhiệc lâng coọp 19 cha’nặc, trông dấc 15 cha’nặc. zêng lêy zâp tu bhiệc pa’câl manứih dưr váih ooy ch’ngai trung tâm, apêê cóh pr’loọng đông cắh năl k’coon đay ta g’lợc đơơng pa’câl cóh k’tiếc k’ruung lơơng, tước bêl năl nắc chấc lêy cung cắh năl dzợ. Cr’chăl zâp bhiệc bhrợ âng zâp c’bhúh ngành chức năng cơnh công an, biên phòng, zâp tổ chức, đoàn thể, tỉnh Sơn La xoọc padưr k’rơ bh’rợ xay moon đoọng đhanuôr padưr dal bhiệc lêy cha’mêết apêê bhrợ mốp lết. lấh mơ nắc Hội pân’đil zâp cấp cóh tỉnh Sơn La buôn xay moon zâp xa’nay bh’rợ âng apêê mốp lết âng đơơng pa’câl tước hội viên, lấh mơ nắc pân’đil lâng p’niên acoon cóh Mông cóh k’coong ch’ngai. Trung tá Thiều Ngọc Thanh đoọng năl:

                 Công an tỉnh ơy k’đươi moon công an zâp vel đông padưr k’rơ bhiệc xay moon. Padưr zâp đĩa lâng p’rá Mông, p’rá Thái, pazưm lâng chính quyền vel đông xay moon đoọng đhanuôr năl gít c’lâng xa’nay, bh’rợ âng apêê, tơợ đêếc nắc padưr dal c’năl bh’rợ cha’mêết lêy.

             Ting cơnh xay moon, prang tỉnh Sơn La vêy k’noọ 350 pân’đil lâng p’niên ta g’lợc đơơng pa’câl cóh Trung Quốc ooy 5 c’moo chô ooy đâu. bhiệc nâu nắc đh’rứah lâng bhiệc vêy bấc apêê amế, ama cóh zâp vel đông cung dzợ toong t’ngay hi’dưm ặt đương cha’mêết lêy cr’ay bil k’coon, ặt đương lêy k’coon chô. Râu buôn đươi, cắh lấh năl liêm gít âng zâp apêê pân’đil nắc ơy âng đơơng pr’ắt tr’mung âng apêê moót ooy têy âng manứih âng đơơng pa’câl./.

SƠN LA

NHỨC NHỐI NẠN MUA BÁN NGƯỜI

                Những năm gần đây, do nhẹ dạ, cả tin, thiếu hiểu biết, nhiều cô gái người dân tộc thiểu số ở tỉnh Sơn La đã trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người qua biên giới. Đã có nhiều người được trở về nhưng nỗi đau vẫn còn âm ỉ, cũng có nhiều cô gái vẫn bặt vô âm tín nơi xứ người. Phản ánh của Hồng Việt, PV Đài TNVN về thực trạng này ở Sơn La...

            Trở về với gia đình đã gần 2 năm, nhưng những ký ức buồn đau về những ngày bị bán sang Trung Quốc vẫn in đậm trong tâm trí chị Vừ thị Cho ở bản Huổi Ái, xã Mường É, huyện Thuận Châu. Chị Cho kể: Tết năm đó, có người gọi điện rủ đi chơi, thế là chị đi theo, chị cũng chẳng biết đưa đến đâu. Đến khi bị bán cho một người đàn ông Trung Quốc để làm vợ thì chị mới biết là mình đã bị lừa bán sang bên này. Không biết tiếng, không biết địa điểm, chị Cho tưởng mình sẽ không còn có ngày được trở về. Chấp nhận làm dâu nơi xứ lạ, phục dịch nhà chồng chị cũng học được một vài câu giao tiếp thông thường. Hơn 2 năm sống ở Trung Quốc, nỗi nhớ gia đình, quê hương vẫn đau đáu trong chị, mặc dù đã sinh được cho nhà chồng một cô con gái. Chắt chiu những đồng tiền lẻ chồng cho, chị đã tìm cách trốn khỏi nhà chồng. Chị Cho nói:

           Bây giờ trở về chỉ sống dựa vào các anh, các chị thôi. Mình cũng rất nhớ con gái mình nhưng cũng không biết làm thế nào. Bây giờ mình không dám nghe và tin theo lời người lạ nữa.)

             Trường hợp của cô gái Lò thị Tiến, bản Lái, xã Phỏng Lái, huyện Thuận Châu cũng đã tìm được đường trở về với gia đình sau những tháng ngày khốn khổ nơi xứ người. Tiến kể vào thời điểm tháng 11 năm 2013, chỉ từ sự quen biết và yêu qua điện thoại, Tiến bị một thanh niên rủ rê đi chơi hứa về sẽ cưới làm vợ, nhưng hắn lại lừa bán sang Trung Quốc. Ở bên Trung Quốc Tiến đã 2 lần bị mua đi bán lại và trước khi bỏ trốn, em phải làm vợ 1 người đàn ông điên, phải lao động rất cực nhọc. Tiến kể:

            Ở nhà người ta em làm ngô ạ. Ăn cơm thì không ăn như mình đâu, toàn ăn cháo, ăn ngô này. Kinh khủng lắm. Nhớ lại thì em thấy sợ rồi.                            

            Thực tế ở Sơn La ,các đối tượng mua bán người thường nhắm vào phụ nữ là ngươì dân tộc Mông và Thái sống ở vùng sâu, vùng xa, thiếu hiểu biết, nhẹ dạ, cả tin. Phương thức dụ dỗ của chúng chủ yếu thông qua mạng xã hội trên In tơ nét hay điện thoại để làm quen, giả vờ yêu rồi dụ dỗ đưa đi chơi, hay tìm việc làm nhàn nhã nhưng thu nhập cao, sau đó đưa nạn nhân vượt biên theo đường tiểu ngạch sang Trung Quốc bán.

             Trung tá Thiều Ngọc Thanh, Phó trưởng phòng An ninh Điều tra Công an tỉnh Sơn La cho biết: Tuy không phải là địa bàn trọng điểm về loại tội phạm này nhưng tội phạm mua bán người trên địa bàn vẫn đang gia tăng cả số vụ và số nạn nhân bị mua bán, gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự địa phương. Năm 2015, Công an tỉnh Sơn La khởi tố 11 vụ bắt 21 đối tượng, giải cứu 34 nạn nhân. Chỉ riêng 6 tháng năm 2016, đã khởi tố 9 vụ bắt 19 đối tượng, giải cứu 15 nạn nhân. Hầu hết các vụ án mua bán người xảy ra ở xa trung tâm, người nhà nạn nhân không biết con em mình lừa bán, đến khi biết thì manh mối tìm kiếm rất khó khăn.

                  Bên cạnh các biện pháp nghiệp vụ của các lực lượng chức năng như Công an, Biên phòng, các tổ chức, đoàn thể, tỉnh Sơn La đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân nâng cao cảnh giác, tham gia phát hiện và tố giác tội phạm. Đặc biệt, Hội phụ nữ các cấp ở tỉnh Sơn La thường xuyên cảnh báo các thủ đoạn của tội phạm mua bán người tới hội viên, nhất là phụ nữ và trẻ em dân tộc Mông ở vùng sâu, vùng xa. Trung tá Thiều Ngọc Thanh cho biết:

           Công an tỉnh đã chỉ đạo công an các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền. Xây dựng các đĩa bằng tiếng Mông và tiếng Thái, phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền cho người dân nắm được phương thức, thủ đoạn từ đó nâng cao ý thức cảnh giác.

          Theo thống kê, toàn tỉnh Sơn La có gần 350 phụ nữ và trẻ em nghi bị lừa bán sang Trung Quốc trong 5 năm lại đây. Điều đó đồng nghĩa với việc rất nhiều ông bố, bà mẹ ở các bản làng vẫn ngày đêm khắc khoải nỗi đau mất con, mòn mỏi đợi con trở về. Sự nhẹ dạ, cả tin và thiếu hiểu biết của các cô gái đã đưa cuộc đời họ rơi vào cạm bẫy của tội phạm mua bán người./.