Chính quyền gần dân hơn, phục vụ người dân tốt hơn

Những ngày gần đây, nhà văn hóa Tổ dân phố Cao Thắng, phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk trở nên nhộn nhịp khi nhiều người dân đến làm các thủ tục về đất đai, hộ tịch, xác nhận cư trú.

Khác với trước đây, thay vì phải đến trụ sở cơ quan hành chính, người dân được cán bộ mang cả bộ phận “một cửa” xuống tận khu dân cư để tiếp nhận và giải quyết hồ sơ.

Ông Lương Đình Trường, người dân Tổ dân phố Cao Thắng cho biết, nhiều năm nay người dân ngại đến cơ quan hành chính vì xa và không nắm rõ quy trình thực hiện thủ tục. Nay cán bộ xuống tận nơi hướng dẫn nên bà con rất phấn khởi.

Không chỉ người dân thuận lợi hơn trong giải quyết thủ tục hành chính, chính quyền cơ sở cũng chủ động hơn trong phục vụ người dân. Theo lãnh đạo Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Ea Kao, ngay trong buổi sáng đầu tiên triển khai tiếp nhận hồ sơ tại khu dân cư đã có 170 người dân đến làm thủ tục.

Những thay đổi không chỉ thể hiện trong cải cách hành chính mà còn ở khả năng huy động sự đồng thuận của người dân trong phát triển hạ tầng.

Tại Tổ dân phố 5, tuyến đường bê tông dài khoảng 600 mét vừa được hoàn thành sau khi người dân đồng thuận hiến gần 200 mét vuông đất và đóng góp gần 200 triệu đồng để xây dựng.

Từ những kết quả bước đầu, phường Ea Kao đã phát động phong trào “Việc nước, việc làng, đất vàng cũng hiến” nhằm mở rộng giao thông, chỉnh trang đô thị và phát triển du lịch. Nhiều hộ dân cùng chùa Phổ Hiền đã tự nguyện hiến đất mở rộng tuyến đường ven hồ Ea Kao, góp phần hình thành phố đi bộ phục vụ cộng đồng.

Không chỉ hạ tầng được cải thiện, công tác bảo đảm an ninh trật tự cũng chuyển biến rõ nét. Nhiều vụ việc được lực lượng công an xử lý nhanh nhờ bám sát địa bàn và tiếp nhận thông tin kịp thời từ người dân.

Sau sáp nhập, phường Ea Kao đã giải quyết hơn 2.000 hồ sơ thủ tục hành chính với tỷ lệ đúng và trước hạn đạt 100%; hồ sơ trực tuyến đạt gần 99%; mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt tuyệt đối. Nhiều chỉ tiêu kinh tế - xã hội hoàn thành vượt kế hoạch, trong đó thu ngân sách vượt hơn 107% chỉ tiêu được giao.

Trên phạm vi toàn tỉnh, sau sắp xếp đơn vị hành chính, Đắk Lắk giảm từ 184 xuống còn 102 đơn vị hành chính cấp xã. Dù bộ máy được tinh gọn mạnh, tỷ lệ giải quyết thủ tục hành chính đúng hạn toàn tỉnh vẫn duy trì trên 97%; hơn 83% hồ sơ được xử lý trực tuyến và mức độ hài lòng của người dân đạt 100%.

Áp lực gia tăng ở cấp xã

Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cũng bộc lộ không ít khó khăn, nhất là tại cấp xã.

Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là khối lượng công việc tăng nhanh khi nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện được chuyển trực tiếp về cơ sở.

Tại phường Buôn Ma Thuột, nhiều người dân vẫn gặp khó khăn khi thực hiện các thủ tục trực tuyến. Không ít trường hợp phải khai báo nhiều lần do lỗi dữ liệu hoặc chưa thành thạo thao tác trên hệ thống dịch vụ công.

Ở xã Ea Rốk, những vướng mắc về dữ liệu đất đai, thông tin cá nhân và hồ sơ lịch sử tiếp tục khiến quá trình giải quyết thủ tục hành chính kéo dài. Những trường hợp như vậy dù không chiếm tỷ lệ lớn nhưng lại tiêu tốn nhiều thời gian xử lý và tạo áp lực không nhỏ đối với cán bộ cơ sở.

Theo ghi nhận thực tế, áp lực đối với cán bộ cấp xã không chỉ đến từ số lượng hồ sơ ngày càng tăng mà còn từ sự thiếu đồng bộ về dữ liệu, hạ tầng công nghệ và năng lực số giữa các nhóm dân cư.

Đây cũng là thực trạng chung tại nhiều địa phương khu vực Tây Nguyên - Nam Trung Bộ. Dù tỷ lệ giải quyết thủ tục hành chính đúng hạn ở nhiều nơi đạt từ trên 90% đến 98%, nhưng phần hồ sơ còn tồn đọng thường là những trường hợp phức tạp nhất, đòi hỏi nhiều thời gian xử lý nhất.

Cần bổ sung nguồn lực để mô hình phát huy hiệu quả

Không chỉ Đắk Lắk, nhiều địa phương trong khu vực cũng đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực ở cấp cơ sở. Tại Lâm Đồng, sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, nhiều cán bộ cấp xã phải kiêm nhiệm nhiều công việc cùng lúc. Khối lượng nhiệm vụ tăng lên trong khi nhân lực và năng lực chuyên môn ở một số lĩnh vực chưa đáp ứng yêu cầu mới.

Theo các chuyên gia và nhà quản lý, bài toán hiện nay không đơn thuần là bổ sung biên chế mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, hoàn thiện hạ tầng dữ liệu, chuẩn hóa năng lực số và bảo đảm các điều kiện thực thi cho cấp cơ sở.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng cần có cơ chế đãi ngộ phù hợp để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao về công tác tại địa phương, đồng thời tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu nhằm đáp ứng yêu cầu quản trị trong điều kiện mới.

Thực tiễn sau gần một năm vận hành cho thấy mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang đi đúng hướng trong mục tiêu xây dựng nền hành chính gần dân, phục vụ người dân tốt hơn. Tuy nhiên, để mô hình phát huy hiệu quả bền vững, cấp cơ sở cần tiếp tục được tăng cường nguồn lực về con người, công nghệ và năng lực quản trị.

Khi phân cấp đi cùng với phân bổ nguồn lực phù hợp, cán bộ cơ sở đủ năng lực thực thi và người dân được hỗ trợ tiếp cận các dịch vụ công hiện đại, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sẽ phát huy đầy đủ giá trị của một cuộc cải cách hướng tới người dân và sự phát triển của địa phương./.