Bộ Tài chính đang hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ để báo cáo Quốc hội phương án thống nhất 4 Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) giai đoạn 2026-2030 thành một CTMTQG tổng thể. Trong đó có Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Mục tiêu là nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực, đồng thời tăng cường phân cấp, trao quyền chủ động cho địa phương trong quá trình tổ chức thực hiện. 

Theo phương án được Bộ Tài chính xây dựng, việc thống nhất các chương trình sẽ giữ nguyên mục tiêu, nhiệm vụ và tổng nguồn lực đã được Quốc hội quyết nghị; đồng thời sắp xếp theo nhóm vấn đề, tránh cộng gộp cơ học và có giải pháp chuyển tiếp phù hợp để không làm gián đoạn các nhiệm vụ, dự án đang triển khai. 

Một điểm đáng chú ý là phương án đề xuất đẩy mạnh phân cấp theo phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", qua đó tạo điều kiện để các địa phương chủ động hơn trong bố trí nguồn lực, lựa chọn giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. 

Song song với việc nghiên cứu mô hình quản lý mới, các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và văn bản hướng dẫn triển khai các chương trình. Đến nay, Chương trình mục tiêu quốc gia tích hợp (gồm xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội) cùng Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đã hoàn thành hệ thống cơ chế, chính sách; các chương trình về phát triển văn hóa, chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển, hiện đại hóa giáo dục đang tiếp tục hoàn thiện các văn bản hướng dẫn. 

Đối với nguồn vốn thực hiện năm 2026, Quốc hội đã bố trí 35.000 tỷ đồng, gồm 25.000 tỷ đồng vốn đầu tư công và 10.000 tỷ đồng kinh phí thường xuyên. Tuy nhiên, theo Bộ Tài chính, tiến độ giải ngân còn chậm do nhiều chương trình đang hoàn thiện thủ tục phân bổ vốn và cơ chế hướng dẫn. Đến hết ngày 31/7/2026, vốn đầu tư công mới giải ngân khoảng 94 tỷ đồng, tương đương 0,5% kế hoạch; kinh phí thường xuyên giải ngân hơn 27 tỷ đồng, đạt khoảng 2,8% dự toán. 

Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành và địa phương hoàn thiện phương án xây dựng CTMTQG tổng thể, đồng thời đẩy nhanh phân bổ và giải ngân nguồn vốn, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững và nâng cao đời sống người dân, nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi./.