Chuyển đổi số mở ra hướng tiếp cận mới trong quản lý hải quan, từ tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu đến tăng cường kiểm soát hàng hóa và phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại.

Nội dung này được Hải quan Việt Nam chia sẻ tại Cuộc họp lần thứ hai của Tiểu ban Hải quan APEC (SCCP2) và Phiên Đối thoại Hải quan - Doanh nghiệp APEC 2026, diễn ra tại thành phố Đại Liên, Trung Quốc.

Với chủ đề “Gắn kết Hải quan - Doanh nghiệp, kết nối tương lai châu Á - Thái Bình Dương”, các phiên thảo luận tập trung vào những thay đổi nhanh chóng của thương mại quốc tế, chuỗi cung ứng và phương thức kinh doanh mới dưới tác động của chuyển đổi số và công nghệ.

Phát biểu tại phiên khai mạc, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Âu Anh Tuấn cho rằng những thay đổi trong thương mại đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với cơ quan Hải quan trong việc tạo thuận lợi cho thương mại hợp pháp, bảo đảm tuân thủ pháp luật và nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.

Theo ông Âu Anh Tuấn, số hóa, phân tích dữ liệu và các công nghệ mới cần được ứng dụng theo hướng mang lại kết quả cụ thể hơn cho từng nhóm đối tượng, nâng cao tính minh bạch và khả năng dự báo, đồng thời giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Đáng chú ý, Hải quan Việt Nam đang xây dựng mô hình quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua môi trường điện tử, chú trọng kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan Hải quan với các chủ thể trong hệ sinh thái. Cơ quan Hải quan cũng hướng tới xác thực thông tin người tham gia giao dịch và ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả quản lý, phòng, chống buôn lậu và gian lận thương mại.

Tại phiên thảo luận về “Thúc đẩy hợp tác, tính bao trùm và tăng trưởng bền vững khu vực châu Á - Thái Bình Dương”, đại diện Hải quan Việt Nam chia sẻ mô hình quản lý của Hải quan Việt Nam đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử, qua đó trao đổi kinh nghiệm về những phương thức quản lý đối với loại hình thương mại ngày càng phát triển.

Các nội dung được thảo luận còn bao gồm ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo và số hóa trong tạo thuận lợi thương mại; thương mại điện tử xuyên biên giới; an toàn thực phẩm và kết nối chuỗi cung ứng; hợp tác Hải quan - doanh nghiệp; chương trình doanh nghiệp ưu tiên và nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng khu vực.

Đối với các địa bàn có hoạt động giao thương xuyên biên giới, việc hiện đại hóa phương thức quản lý hải quan có ý nghĩa trong việc rút ngắn thời gian xử lý, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, đồng thời tăng khả năng kiểm soát những rủi ro phát sinh từ thương mại điện tử và các phương thức kinh doanh mới.

Tại cuộc đối thoại, phía doanh nghiệp cũng chia sẻ kinh nghiệm về tự động hóa, trí tuệ nhân tạo và kết nối dữ liệu trong chuỗi cung ứng, đồng thời bày tỏ sẵn sàng phối hợp với Hải quan Việt Nam trong nghiên cứu công nghệ và tăng cường trao đổi thông tin.

Phiên Đối thoại Hải quan - Doanh nghiệp APEC 2026 được đánh giá là một trong những hoạt động quan trọng hướng tới tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp, qua đó thúc đẩy thương mại thuận lợi, minh bạch và an toàn trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương./.