Khi "thước đo số" đưa về các xã, phường - nơi đang phải đối mặt với hàng nghìn thủ tục hành chính cùng áp lực tinh giản biên chế thì thực tế đang chuyển động ra sao? 

Áp dụng Quy định số 48 của Tỉnh ủy Lào Cai ban hành ngày 21/6/2026, hiệu quả công vụ của mỗi cán bộ, công chức giờ đây được tính toán trên thang điểm 100, kết hợp chặt chẽ giữa 30 điểm tiêu chí chung và 70 điểm hiệu quả nhiệm vụ theo KPI. Tại xã biên giới Mường Khương, nơi vừa nhận 44 chỉ tiêu KPI trực tiếp với tỉnh, công cụ quản trị mới này đã mang đến những cam kết hành chính vô cùng nghiêm khắc. Ông Nguyễn Hồng Hưng, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Mường Khương khẳng định: “Chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ chính trị. Mỗi cán bộ, công chức phải chủ động, cố gắng hoàn thiện mình để hoàn thành công việc được giao. Đồng chí nào không hoàn thành nhiệm vụ trong hai tháng thì sẽ luân chuyển hoặc tinh giảm biên chế.”

Áp lực tinh giản và "sàng lọc" bộ máy đè nặng lên vai cấp cơ sở khi biên chế đang bị thắt chặt tối đa để giải quyết bài toán dôi dư nhân sự sau sáp nhập toàn diện hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái. Tại kỳ họp thứ 4 diễn ra vào ngày 11/8 vừa qua, Hội đồng Nhân dân tỉnh Lào Cai đã chính thức thông qua Nghị quyết số 49, tạm giao tổng biên chế cán bộ, công chức cấp xã năm 2026 là 3.995 biên chế, giảm gần 700 biên chế so với thời điểm 1 năm trước khi bộ máy chính quyền 2 cấp bắt đầu vận hành.

Tại xã vùng cao Sín Chéng, bộ máy hành chính phải tinh gọn gần một nửa, từ hơn 40 người xuống còn đúng 22 biên chế. Đối mặt với khối lượng công việc khổng lồ phân cấp xuống, ông Hoàng Trường Minh, Bí thư Đảng ủy xã Sín Chéng trăn trở: “Áp dụng KPI là tốt, nhưng hiện đang có hơn 1.600 thủ tục phân cấp về cấp xã nên chúng tôi mong muốn với các địa phương khác nhau, dân số khác nhau, địa giới hành chính khác nhau thì làm thế nào áp dụng thước đo cho hợp lý, hiệu quả. Vì mục tiêu cuối cùng là phục vụ người dân được tốt nhất.”

Trước đòi hỏi xin thêm người từ cơ sở, người đứng đầu chính quyền tỉnh khẳng định việc tăng biên chế lúc này là rất khó khăn. Thay vào đó, giải pháp cốt lõi là bắt buộc mỗi cán bộ phải rũ bỏ tư duy chuyên môn đơn nhất để bồi đắp năng lực đa nhiệm. Phát biểu tại kỳ họp giữa năm của Hội đồng Nhân dân tỉnh, ông Nguyễn Tuấn Anh, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Lào Cai thẳng thắn chia sẻ từ chính câu chuyện tự học của bản thân: “Bây giờ không phải việc theo cán bộ nữa, một cán bộ phải làm nhiều việc chứ không thể làm một việc. Bản thân tôi 26 năm công tác trong lĩnh vực ngân hàng – tài chính, tuy nhiên khi chuyển sang lĩnh vực khác như giáo dục, y tế, xây dựng… thì tôi cũng phải tự học hỏi để đáp ứng yêu cầu. Rất mong các đồng chí chia sẻ”.

Sự đồng hành, chia sẻ từ cấp tỉnh đã thổi luồng gió mới xuống tận các bộ phận chuyên môn ở cơ sở. Không còn chỗ cho sự thụ động, thước đo KPI buộc mỗi cán bộ phải tự quản trị hiệu suất và chịu trách nhiệm tối hậu về sản phẩm công vụ của mình. Trực tiếp tổ chức thực thi và cùng các đồng nghiệp trải nghiệm sự dịch chuyển lề lối làm việc hằng ngày tại đơn vị, ông Hà Anh Đức, Trưởng phòng Kinh tế (UBND xã Cốc San) cho biết: “Phòng Kinh tế chúng tôi đánh giá cán bộ công chức theo phân công nhiệm vụ, vừa theo địa bàn, vừa theo chuyên môn nghiệp vụ. Không còn như ngày xưa đến đúng giờ vào làm và hết giờ thì nghỉ nữa, những việc nào chưa xong buộc phải làm thêm giờ.”

Tuy nhiên, cuộc cách mạng hành chính nào cũng cần khoảng lùi thực tiễn để tự hoàn thiện. Tại các phòng ban chuyên môn, nhiều công chức vẫn trăn trở về việc liệu hệ thống phần mềm có lượng hóa được hết tính chất phức tạp của những nhiệm vụ phối hợp liên ngành hay các nội dung mang tính chiến lược dài hạn? Từ góc nhìn chuyên môn, ông Phạm Đình Hải, chuyên viên phòng Văn hóa - Xã hội (UBND xã Mường Khương) phân tích: “Có thể tiến độ đảm bảo nhưng không đánh giá được chất lượng vì có những công việc không thể hoàn thiện theo ngày, theo tuần mà đòi hỏi cả giai đoạn, có khi cần cả tháng, cả năm mới đóng hồ sơ được nên cần phải theo dõi.”

Những phản biện, trăn trở từ thực địa hành chính là hoàn toàn dễ hiểu. Đó cũng là lý do vì sao tỉnh Lào Cai chọn lộ trình áp dụng KPI rất bài bản, thận trọng, vừa thí điểm vừa rà soát điều chỉnh linh hoạt bộ tiêu chí. Chỉ số hiệu quả công việc KPI tại tỉnh biên cương này đã vượt lên ý nghĩa của một công cụ công nghệ thông thường, trở thành động lực tự thân hướng tới một nền công vụ hiện đại, lấy sự hài lòng và phục vụ nhân dân làm thước đo cuối cùng.