Ngoài 70 tuổi, già làng Y Yơng Niê Kdăm, buôn Ea M’Droh, xã Ea M’Droh, tỉnh Đắk Lắk, vẫn tâm huyết với những công việc chung của buôn làng. Trong những buổi họp buôn, những cuộc trò chuyện thường ngày, ông thường xuyên nhắc nhở bà con giữ gìn đoàn kết, chấp hành pháp luật, chăm lo việc học hành của con cháu. Khi trong cộng đồng nảy sinh mâu thuẫn, ông tham gia khuyên giải, giúp các gia đình tìm được tiếng nói chung. Anh Y Knap, trưởng buôn Ea M’Droh chia sẻ, những việc làm của già làng là kinh nghiệm quý để thế hệ trẻ học hỏi trong quá trình đảm nhận công việc ở cơ sở: "Bản thân tôi rất là khâm phục đóng góp của già làng Y Yơng trong tuyên truyền khối đại đoàn kết của buôn cũng như là trong các công việc tuyên truyền pháp luật về đời sống xã hội, vấn đề giải quyết các mâu thuẫn, hòa giải trong buôn làng. Đối với bà con thì tiếng nói của già làng rất là trọng lượng. Đấy cũng là một cái để những thế hệ non trẻ như chúng tôi học tập và noi theo.”

Buôn Ea M’Droh còn được biết đến với tên gọi Buôn Cháy, gắn với những năm tháng người dân một lòng theo cách mạng, buôn làng bị đốt phá trong chiến tranh. Buôn hiện có 307 hộ với gần 1.300 nhân khẩu, hầu hết là bà con người Ê Đê. Từ vùng đất chịu nhiều mất mát, Buôn Cháy ngày nay đã có những con đường khang trang, nhiều gia đình phát triển sản xuất cà phê, từng bước cải thiện thu nhập. Là người gắn bó với vùng căn cứ cách mạng năm xưa, già làng Y Yơng chứng kiến sự đổi thay của buôn làng sau ngày đất nước thống nhất. Trải qua nhiều vị trí công tác, già Y Yơng luôn nhắc bà con giữ gìn truyền thống đoàn kết, đồng thời quan tâm hơn đến cuộc sống hiện tại.Vận động bà con các chủ trương, đường lối của Đảng và nhà nước. Như ngày nay tôi vận động bà con thấy được cái sai lầm là mình không theo, giữ vững nề nếp, cuộc sống văn minh. Từ khi sáp nhập về đây là vận động bà con, nhất là trẻ con, lo cho nó đi học theo đúng của chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật Nhà nước.

Xã Ea M’Droh hiện tại được được hình thành trên cơ sở sáp nhập ba xã Ea M’Droh, Ea Mnang và Quảng Hiệp. Trong 2 năm qua, thông qua Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, địa phương đã hỗ trợ 76 con bò cái sinh sản cho 38 hộ dân. Toàn xã đã giảm 55 hộ nghèo, trong đó có 44 hộ dân tộc thiểu số. Theo ông Trần Doãn Tới, Bí thư Đảng ủy xã Ea M’Droh, các chính sách của Nhà nước được triển khai sát nhu cầu từng gia đình. Bên cạnh chính quyền và các đoàn thể, già làng, trưởng buôn, người có uy tín có vai trò quan trọng trong việc phân tích những khó khăn ở cơ sở; tuyên truyền vận động, tạo sự đồng thuận từ nhân dân. Già làng đã phát huy tinh thần cách mạng, tiếp tục là cánh tay nối dài của Đảng và chính quyền địa phương, có những đóng góp to lớn trong việc đưa nghị quyết, chủ trương của Đảng vào cuộc sống thông qua các buổi họp buôn, truyền dạy lại cho con cháu. Đóng góp trong quá trình mà xây dựng hệ thống chính trị ở thôn, buôn, phát triển kinh tế xã hội và đặc biệt là việc lưu giữ và phát huy truyền thống văn hóa của người bản địa. Đây là tấm gương sáng để cho thế hệ trẻ cũng như là bà con trong buôn noi theo.

Không chỉ dùng lời nói, các già làng, người có uy tín ở các buôn làng Đắk Lắk còn gắn việc vận động cộng đồng với phát triển kinh tế, cải thiện đời sống. Tại thôn Phước Tân, xã Tây Sơn, ông La O Lanh, dân tộc Chăm, năm nay 74 tuổi, vẫn tích cực lao động sản xuất và tham gia công việc chung. Ông vận động bà con giữ gìn đoàn kết, hòa giải những mâu thuẫn trong cộng đồng, đồng thời chăm lo sản xuất, áp dụng kỹ thuật và sử dụng hiệu quả đất đai. Ông La O Lanh cho rằng, muốn bà con tin và làm theo thì bản thân phải gương mẫu trước, nói được và làm được. Là người uy tín phải gương mẫu, đầu tàu trước quần chúng nhân dân, trong cộng đồng dân cư. Tôi tuy lớn tuổi rồi nhưng vẫn tham gia lao động sản xuất để vận động bà con xóa đói giảm nghèo, cố gắng vận động tuyên truyền để bà con làm theo, cùng thoát nghèo bền vững.”

Đắk Lắk hiện có 1.546 thôn, buôn, tổ dân phố với 1.069 người có uy tín trong cộng đồng. Bằng sự gắn bó, thấu hiểu và có trách nhiệm với buôn làng, đội ngũ này phát huy vai trò kết nối chính quyền với nhân dân, giúp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sớm hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Ông Lương Nguyễn Minh Triết, Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk khẳng định: "Trong giai đoạn phát triển mới, già làng, trưởng buôn, người có uy tín là lực lượng quan trọng trong củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Lực lượng người có uy tín trong cộng đồng, già làng, trưởng buôn là những người gần dân nhất, hiểu dân nhất và cũng có tiếng nói thuyết phục với người dân nhất. Tỉnh luôn mong muốn đội ngũ này tiếp tục phát huy tinh thần gương mẫu, nắm chắc tình hình nhân dân. Thực sự là cầu nối tin cậy giữa cấp ủy, chính quyền và nhân dân để vận động nhân dân chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đồng thời phản ánh trung thực tiếng nói và nguyện vọng của nhân dân với Đảng và chính quyền các cấp.”

Nghị định 307 của Chính phủ, có hiệu lực từ tháng 9 năm nay, tiếp tục cụ thể hóa chính sách đối với người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nhất là việc cung cấp thông tin, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng vận động cộng đồng. Đây là cơ sở để các địa phương tiếp tục quan tâm, phát huy vai trò của của những người có uy tín, giúp họ có thêm điều kiện đồng hành cùng bà con trong phát triển kinh tế, giảm nghèo và xây dựng đời sống buôn làng ngày càng tốt hơn.