Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên cùng các đơn vị liên quan vừa tổ chức ra mắt mô hình chuyển giao công nghệ canh tác bền vững. 

Sự kiện mang đến giải pháp đồng bộ giúp người trồng sầu riêng và cà phê thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường xuất khẩu.

Tại khu sản xuất thực nghiệm, hàng trăm nông dân, cán bộ khuyến nông và chuyên gia ngành nông nghiệp đã có dịp tham quan trực tiếp mô hình canh tác sầu riêng và cà phê ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật.

Nhiều người đặc biệt ấn tượng với phương pháp quản lý vườn cây theo hướng tổng hợp. Thay vì áp dụng các kỹ thuật đơn lẻ, toàn bộ quy trình từ quản lý dinh dưỡng, nước tưới đến phòng trừ dịch hại đều được thực hiện đồng bộ, dưới sự hỗ trợ của máy móc hiện đại, công nghệ số và dữ liệu dự báo thời tiết.

Ông Nguyễn Văn Một, nông dân trồng sầu riêng ở xã Quảng Phú, tỉnh Đắk Lắk, chia sẻ sự tâm đắc khi mô hình xây dựng hẳn một quy trình sản xuất bài bản để bà con có thể "mắt thấy, tai nghe" và học hỏi:

"Mấy năm rồi mình làm trái rất đẹp, thương lái không chê được, thuốc men là mình quản lý đúng thời điểm. Hôm nay mình đi học hỏi thêm để có thể làm tốt hơn nữa. Thấy như vậy là rất mừng, mình có thêm nhiều kinh nghiệm để làm."

Trong bối cảnh ngành sầu riêng và cà phê Tây Nguyên đang đối mặt với nhiều thách thức như thời tiết cực đoan, sâu bệnh gia tăng và rào cản kỹ thuật từ thị trường nhập khẩu, việc xây dựng các mô hình thực nghiệm gắn với chuyển giao kỹ thuật là hướng đi tất yếu.

Tiến sĩ Phan Việt Hà, Phó Viện trưởng phụ trách Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) cho biết, mô hình được thiết kế nhằm tối ưu hóa toàn bộ quy trình sản xuất. Trọng tâm cốt lõi là quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp, sử dụng tài nguyên nước hiệu quả, bảo vệ độ phì của đất, kiểm soát dư lượng nông sản và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số.

Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc nâng cao năng suất, mà quan trọng hơn là giúp nông dân giảm rủi ro, giảm chi phí đầu tư và tăng sức cạnh tranh cho nông sản Việt.

"Những vườn cây này đã được chúng tôi áp dụng rất nhiều tiến bộ kỹ thuật, đồng thời chuẩn hóa thành một quy trình hướng dẫn sản xuất sầu riêng bền vững. Thông qua mô hình liên kết 4 nhà, chúng tôi muốn thiết lập kết nối tất cả các giải pháp khoa học kỹ thuật của các đối tác khác nhau để mang lại giá trị cao nhất," Tiến sĩ Phan Việt Hà nhấn mạnh.

Một điểm nhấn đáng chú ý của mô hình chuyển giao lần này là sự tham gia sâu rộng của cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị nghiên cứu, hệ thống khuyến nông và các tổ chức hỗ trợ sản xuất. Sự liên kết này đóng vai trò then chốt trong việc rút ngắn khoảng cách giữa phòng thí nghiệm và mảnh vườn của người nông dân.

Nhận định về vấn đề này, ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia khẳng định, một mô hình dù ưu việt đến đâu cũng chỉ phát huy giá trị khi được nông dân trực tiếp tiếp nhận và ứng dụng. Lực lượng khuyến nông sẽ là cầu nối vững chắc giúp lan tỏa nhanh chóng các tiến bộ kỹ thuật thông qua tập huấn, trình diễn và cầm tay chỉ việc tại cơ sở.

"Để đảm bảo được tất cả những yêu cầu khắt khe nhất của thị trường thì đến đây, nông dân đều có thể tìm được giải pháp. Chúng tôi mong muốn bà con cùng với lực lượng khuyến nông làm thế nào để chia sẻ được nhiều hơn nữa những kinh nghiệm quý báu đã được đúc rút," ông Lê Quốc Thanh chia sẻ.

Khi chuỗi liên kết này được vận hành chặt chẽ, những mô hình canh tác bền vững sẽ có cơ hội nhân rộng, mở ra chương mới cho sự phát triển ổn định, hiệu quả của ngành hàng sầu riêng và cà phê vùng Tây Nguyên./.