Chiều nay (7/6), trong Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, các đại biểu tiến hành thảo luận, biểu quyết thông qua Điều lệ Hội Nông dân Việt Nam sửa đổi, bổ sung; thông qua Quy chế bầu cử và bầu Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026-2031.

Sau Phiên họp thứ nhất, các đại biểu chia làm 4 tổ thảo luận. Tại đây, các đại biểu đều ghi nhận và phân tích về kết quả đạt được. Một số đại biểu còn có những sáng kiến, đề xuất giàu tâm huyết với đại hội.

Nông dân hiến hơn 530ha đất, góp 4,6 triệu ngày công

Một trong những hoạt động nổi bật của Hội Nông dân Việt Nam từ Đại hội VIII đến nay là phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” được đổi mới, nâng cao chất lượng.

Kết quả thể hiện rất rõ qua những số liệu: Hằng năm vận động 6,5 triệu hộ đăng ký (đạt 112,6% kế hoạch, vượt 19,1% chỉ tiêu đề ra), trong đó hơn 3,4 triệu hộ đạt danh hiệu sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp (đạt 121,3% kế hoạch, vượt 27,5% chỉ tiêu đề ra), xuất hiện nhiều tấm gương điển hình với những sáng kiến, cách làm hay, sáng tạo.

Hội đã hướng dẫn thành lập mới 705 Câu lạc bộ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi; vận động nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi hỗ trợ, giúp đỡ 56.786 hộ nghèo, hộ khó khăn về vốn, vật tư, việc làm để vươn lên thoát nghèo;

Công tác vận động nông dân tham gia thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia được triển khai tích cực, hiệu quả. Nông dân đã hiến trên 530 ha đất, đóng góp 4,6 triệu ngày công; làm mới, sửa chữa trên 3,5 nghìn km đường giao thông nông thôn, kênh mương nội đồng;

Hội Nông dân đã xây dựng 11.125 mô hình bảo vệ môi trường, thành lập 1.632 Câu lạc bộ nông dân bảo vệ môi trường, góp phần xây dựng nông thôn mới. Các mô hình “Sạch làng, đẹp ruộng”, “Thắp sáng làng quê”, “Thùng rác thân thiện với môi trường”, “Nói không với túi nilon và rác thải nhựa” ngày càng lan tỏa, làm cho nông thôn “sáng - xanh - sạch - đẹp”.

Hội chủ động phối hợp với doanh nghiệp, nhà khoa học hướng dẫn, hỗ trợ nông dân xây dựng, nhân rộng 4.977 mô hình sản xuất ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ sinh học; phát triển các mô hình hợp tác, liên kết chuỗi giá trị, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung gắn với áp dụng quy trình kỹ thuật chuẩn, mã vùng sản xuất; tư vấn, hỗ trợ xây dựng thương hiệu cho 4.605 sản phẩm nông nghiệp, 5.484 sản phẩm được chứng nhận OCOP 3 sao trở lên, nâng cao sức cạnh tranh, giá trị nông sản.

Tự hào về kết quả đạt được, tuy nhiên, các đại biểu cho rằng đất nước vẫn còn nhiều tiềm năng, lợi thế, nông dân cần phát huy vai trò là chủ thể, trung tâm trong phát triển nông nghiệp.

Trên cơ sở này, các đại biểu thống nhất cao với chủ đề “Đoàn kết - Dân chủ - Đột phá - Hợp tác - Phát triển” mà Đại hội đã lựa chọn, đồng thời nhất trí với các mục tiêu đề ra trog nhiệm kỳ 5 năm (2026-2031). Đó là phấn đấu có 100% cán bộ, hội viên được tuyên truyền, phổ biến, giáo dục chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị của Hội; Kết nạp từ 500.000 hội viên mới trở lên; Thành lập mới 25.000 tổ Hội Nông dân nghề nghiệp, 2.500 chi Hội Nông dân nghề nghiệp; tư vấn, hỗ trợ ít nhất 18.000 tổ Hội Nông dân nghề nghiệp, 3.000 chi Hội Nông dân nghề nghiệp sản xuất, chế biến, kinh doanh nông sản, thực phẩm theo quy trình, tiêu chuẩn chất lượng an toàn; Hằng năm có từ 60% số hộ nông dân trở lên đăng ký phấn đấu và có từ 50% số hộ đăng ký trở lên đạt danh hiệu sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp; Hỗ trợ thành lập mới 5.000 tổ hợp tác, 1.000 hợp tác xã nông nghiệp; hướng dẫn, hỗ trợ ít nhất 4.500 tổ hợp tác, 1.500 hợp tác xã nông nghiệp sản xuất, chế biến, kinh doanh theo quy trình, tiêu chuẩn chất lượng an toàn, trong đó có ít nhất 300 hợp tác xã kết nối chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn...

Đề xuất nghiên cứu hệ sinh thái số kết nối nông dân với thị trường

Nhiều nội dung, vấn đề được nêu ra và thảo luận sôi nổi, như chuyển đổi số trong nông nghiệp, truy xuất nguồn gốc sản phẩm; Phát triển doanh nghiệp từ hộ nông dân; Các chỉ tiêu về Quỹ hỗ trợ nông dân; Tổ chức, hoạt động của Hội ở cấp xã, chi hội; Mô hình chi hội nghề nghiệp và chi hội theo địa bàn dân cư; Đề xuất thành lập chi hội ở nước ngoài; Xây dựng các trung tâm chuyển đổi số nhằm hỗ trợ, kết nối chuyên gia, nhà khoa học....

Tham gia thảo luận tại Tổ số 1, ông Nguyễn Văn Trung, Chủ tịch Hội Nông dân xã Gia Lộc (Hải Phòng), đoàn đại biểu Hội Nông dân TP. Hải Phòng - đánh giá các báo cáo trình Đại hội: 

“Dự thảo các báo cáo được chuẩn bị công phu, bài bản, đề ra nhiều giải pháp cụ thể nhằm thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026 – 2031”, ông Trung đánh giá.

Theo ông, các nhiệm vụ được nêu trong dự thảo có tính đột phá, nhất là các nội dung về chuyển đổi số, phát triển kinh tế tập thể, nâng cao kỹ năng số và phát triển doanh nghiệp nông nghiệp.

Tuy nhiên, ông cho rằng hiện nay nhiều nông dân đã sản xuất được những sản phẩm chất lượng nhưng vẫn chưa làm chủ được thị trường, dữ liệu và chuỗi giá trị nông nghiệp.

“Bài toán tiêu thụ nông sản vẫn là nỗi trăn trở lớn khi sự liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp còn hạn chế, thông tin thị trường chưa được kết nối thông suốt. Hệ thống kho lạnh, cơ sở chế biến phục vụ bảo quản và nâng cao giá trị nông sản vẫn còn thiếu”, ông Trung nhấn mạnh.

Từ thực tế này, ông Trung đề xuất Trung ương Hội nghiên cứu xây dựng một hệ sinh thái số của Hội Nông dân Việt Nam nhằm kết nối nông dân với thị trường, doanh nghiệp, hợp tác xã và người tiêu dùng. Theo ông, đây sẽ là giải pháp mang tính đột phá để giải quyết những điểm nghẽn trong sản xuất và tiêu thụ nông sản.

Ông Trung cũng đề xuất các giải pháp để thực hiện mục tiêu này, như xây dựng cơ sở dữ liệu số thống nhất về hội viên nông dân, sản phẩm chủ lực, vùng sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp liên kết tiêu thụ trên phạm vi toàn quốc; hình thành sàn giao dịch nông sản số của Hội Nông dân Việt Nam, kết nối trực tiếp nông dân với hệ thống phân phối, siêu thị, doanh nghiệp xuất khẩu và người tiêu dùng; thành lập các tổ công nghệ số cộng đồng trong hệ thống Hội.

Cần chuyển từ kiểm soát đầu ra sang kiểm soát đầu vào

Tham gia thảo luận tại tổ số 4, ông Đặng Dương Minh Hoàng, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nông dân Việt Nam, đồng thời trực tiếp tham gia sản xuất nông nghiệp và đầu tư tại Đồng Nai, Vĩnh Long cho biết, hiện có nhiều giải pháp hỗ trợ nông dân. Có thể kể đến là hóa đơn điện tử, bán hàng trên nền tảng số, thanh toán không dùng tiền mặt… Tuy nhiên, theo ông hướng đi tiếp theo thiết thực hơn là chuyển từ kiểm soát đầu ra sang kiểm soát đầu vào.

Ông cho biết tại Đồng Nai, đơn vị của ông đang phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Sở Khoa học và Công nghệ xây dựng một đề tài khoa học nhằm phát triển phần mềm quản lý vật tư nông nghiệp. Theo đó, tất cả đơn vị kinh doanh phân bón, vật tư khi lưu thông hàng hóa trên địa bàn đều phải đăng ký trên hệ thống này. Mục tiêu là hạn chế phân bón giả, kém chất lượng, đồng thời giúp cơ quan quản lý dễ dàng kiểm tra, giám sát.

“Ví dụ, nếu một doanh nghiệp cung ứng 5.000 tấn phân bón tại Đồng Nai, hệ thống sẽ thể hiện rõ lượng phân bổ về từng đại lý. Nông dân khi được tập huấn sử dụng phần mềm có thể biết đại lý nào có bao nhiêu hàng, nguồn gốc ra sao, có hóa đơn chứng từ hay không. Nhờ đó, người dân chủ động nhận diện hàng thật - giả, tránh rủi ro khi mua vật tư”, ông Hoàng chia sẻ.

Ông Hoàng phân tích việc kiểm soát chất lượng nông sản còn nhiều khó khăn do đầu vào chưa được quản lý chặt chẽ. Chỉ cần một khâu trong chuỗi liên kết sai lệch thì toàn bộ chuỗi sẽ bị ảnh hưởng và rất khó truy xuất nguyên nhân. Do đó, nếu kiểm soát tốt từ đầu vào, đặc biệt là vật tư nông nghiệp, các khâu tiếp theo sẽ minh bạch và dễ quản lý hơn.

Sau khi nêu thực tế, ông Hoàng đề xuất cần có chỉ tiêu cụ thể về phát triển “nông dân số”; triển khai hệ thống phần mềm quản lý đầu vào vật tư nông nghiệp trên diện rộng./.