Xã Quảng Tân, thành phố Quảng Ninh, là xã miền núi nơi có hơn 80% đồng bào Sán Chỉ sinh sống. Với 13 dân tộc cùng sinh sống, xã Quảng Tân luôn chú trọng gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc, coi đây là động lực quan trọng để phát triển bền vững.

Sau sáp nhập, thôn Đông Thành của xã có khoảng 1.500 người. Cộng đồng dân cư mới hình thành nhưng đã nhanh chóng gắn kết nhờ nhiều phong trào mô hình được triển khai hiệu quả. Các tổ chức đoàn thể mặt trận thôn làm nòng cốt, vận động người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số tham gia xây dựng cụm dân cư sáng xanh sạch đẹp và gia đình năm không - ba sạch, tạo không khí vui tươi phấn khởi, vun đắp tình làng, nghĩa xóm.

Chị Trần Thị Lanh, Chi hội trưởng Phụ nữ thôn Đông Thành chia sẻ: “Chúng tôi cũng được chị em tin tưởng và ủng hộ, tham gia rất nhiệt tình các phong trào. Trong thời gian tới, chúng tôi cũng sẽ cố gắng phát huy tinh thần đoàn kết giúp cho tất cả phong trào của thôn ngày càng đi lên và giúp cho thôn Đông Thành phát triển hơn nữa.”

Các giá trị văn hóa của người Sán Chỉ tại thôn Châu Hà nói riêng và xã Quảng Tân đang được cộng đồng gìn giữ, thực hành trong đời sống thường nhật. Đây là nguồn tư liệu quý, có giá trị khoa học và thực tiễn cao, góp phần làm phong phú kho tàng văn hóa các dân tộc thiểu số Việt Nam, đồng thời là nền tảng quan trọng để địa phương xây dựng nông thôn mới, phát triển du lịch cộng đồng. Nhiều loại hình văn hóa truyền thống còn được bảo tồn khá nguyên vẹn. Nổi bật là làn điệu hát soóng cọ - hình thức hát giao duyên dân gian đặc sắc, gắn bó mật thiết với đời sống của người Sán Chỉ; các trò chơi dân gian như đánh quay, cầu lông gà, bắn nỏ, đẩy gậy; các loại nhạc cụ, trò diễn dân gian thổi kèn lá; những nghi lễ truyền thống tiêu biểu như lễ cầu mùa, lễ cấp sắc.

“Sau khi mà sắp nhập thì chúng tôi cũng tổ chức sinh hoạt các tri hội đoàn thể. Từ đó thì chúng tôi cũng tuyên truyền các đường lối chủ trương của đảng, chính sách pháp luật cả nhà nước. Đặc biệt là các phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, xây dựng gia đình hạnh phúc. Qua đó thì chúng tôi tuyên truyền đến hội viên đoàn viên và cũng giao trách nhiệm cho các tri hội đoàn thể, tuyên truyền đến hội viên của nhà mình. Qua triển khai thì được bà con nhân dân cũng như là hội viên các tri hội đoàn thể tham gia rất là tích cực", ông Triệu Văn Sáng, Bí thư Chi bộ Đông Thành, xã Quảng Tân, thành phố Quảng Ninh cho biết thêm

Xã Quảng Tân đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Các CLB văn hóa, văn nghệ dân gian được thành lập và duy trì hoạt động hiệu quả, như: CLB hát soóng cọ với 11 thành viên, các CLB trò chơi dân gian, CLB thêu trang phục truyền thống của người Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán. Xã cũng phối hợp tổ chức các lớp truyền dạy hát soóng cọ cho thế hệ trẻ; phục dựng lễ cầu mùa của người Sán Chỉ, lễ cấp sắc của người Dao; tổ chức trình diễn trang phục truyền thống, thi đấu trò chơi dân gian trong các ngày hội văn hóa, ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và tại các chợ phiên.

Công tác tuyên truyền, vận động được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức của người dân về vai trò, ý nghĩa của việc bảo tồn đa dạng văn hóa các dân tộc; thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội; từng bước loại bỏ các hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ cơ sở.

Bà Phạm Thị Gái, Bí thư Chi bộ thôn Nà Pá, chia sẻ: “Bước đầu đã phát huy hiệu quả rất tốt. Khi cộng đồng được gắn kết, những giá trị văn hóa cũng có thêm cơ hội trở thành nguồn lực cho phát triển. Chúng tôi sẽ từng bước và tuyên truyền để bà con phát huy được và giữ gìn được bản sắc văn hóa của thôn bản. Trong đó có về phát triển kinh tế du lịch cộng đồng tại thôn bản, đời sống văn hóa của khu dân cư một ngày được phát triển tốt hơn.”

“Xã Quảng Tân đang bổ sung các quy ước, hương ước thôn bản văn hóa và cụ thể hóa các chỉ tiêu gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của địa phương. Bên cạnh đó, tiếp tục huy động sự đóng góp của vùng đồng bào dân tộc trong phát triển kinh tế xã hội, xây dựng cơ sở hạ tầng, đặc biệt là các thiết chế văn hóa để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận cũng như thực hiện các nhiệm vụ phát triển văn hóa, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư", ông Phạm Văn Sỹ, Trưởng phòng Văn hóa xã hội, xã Quảng Tân cho biết thêm

Khi mọi người dân đều ý thức được vai trò chủ thể, cùng chung tay xây dựng đời sống văn hóa tại cơ sở, những giá trị tốt đẹp của cộng đồng càng được bồi đắp, lan tỏa. Đó là nền tảng vững chắc, nâng cao chất lượng cuộc sống, góp phần kiến tạo diện mạo mới cho người dân an tâm sinh sống.