Ở vùng cao Xuân Lạc (nay thuộc xã Nam Cường, tỉnh Thái Nguyên), vẫn có trường hợp học sinh muốn nghỉ học để phụ giúp gia đình, cũng có em mải chơi rồi bỏ lớp... Đầu năm học 2026-2027, thầy cô giáo Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Xuân Lạc đã phối hợp chính quyền địa phương, công an xã đến từng gia đình tìm hiểu nguyên nhân, vận động các em trở lại trường. Sau vận động, việc hỗ trợ để các em tiếp tục học cũng được nhà trường chú trọng.

Nhà cách trường khoảng 9 cây số, Dương Thị Hoa (dân tộc Mông) đã có thời gian nghỉ học để lên nương phụ giúp bố mẹ. Là con cả trong gia đình, Hoa phải chia sẻ với bố mẹ những khó khăn trong cuộc sống dù rất nhớ trường, nhớ bạn. Khi em vắng học, thầy cô cùng lực lượng công an đến gặp gia đình, động viên bố mẹ cho Hoa tiếp tục đến trường.

Nhớ lại khoảng thời gian phải gác lại việc học và niềm vui khi được quay trở lại lớp, em Dương Thị Hoa chia sẻ: “Do gia đình em khó khăn nên em nghỉ. Nhà em cách trường khoảng 9km, mỗi lần nếu được bố mẹ đưa đi thì khoảng nửa tiếng, đi bộ thì 1 tiếng đồng hồ. Lúc nghỉ học em nhớ trường và nhớ các bạn lắm. Em cảm thấy rất vui khi mình tiếp tục được đi học.”

Với Hoàng Long Nhật (dân tộc Nùng), nguyên nhân nghỉ học lại là mải chơi game, thường xuyên dậy muộn rồi không muốn đến lớp. Các thầy cô giáo đã đến nhà trò chuyện, giúp Nhật hiểu việc chơi game quá nhiều sẽ ảnh hưởng đến học tập và những dự định sau này.

Trò chuyện về lý do bỏ học và quyết tâm thay đổi bản thân, em Hoàng Long Nhật bộc bạch: “Vì em mải chơi game và em không thích đi học mấy. Thầy cô động viên em và nói là giờ đi học em mới có tương lai, sau này học hết lấy cái bằng cấp 2 thì em mới đi làm được. Khi học trở lại em thấy rất vui. Em sẽ quyết tâm không xem điện thoại và chơi game nữa.”

Các học sinh nghỉ học vì những lý do khác nhau, nên việc vận động cũng phải bắt đầu từ hoàn cảnh của từng em. Theo nhà trường, Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Xuân Lạc hiện có 324 học sinh dân tộc thiểu số, trong đó 260 em thuộc hộ nghèo. Nhiều em ở cách trường từ 10 đến 12 km đường đồi núi. Khoảng cách đi lại và khó khăn của gia đình khiến việc duy trì sĩ số luôn cần được theo dõi sát. Ngay từ đầu năm học, giáo viên rà soát những học sinh có nguy cơ nghỉ học, phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương và lực lượng công an đến gặp các em, trao đổi với phụ huynh.

Có gia đình, thầy cô phải đến nhiều lần để tìm hiểu, cùng tháo gỡ khó khăn. Nói về hành trình kiên trì giữ sĩ số, cô Nguyễn Thị Hằng, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: “Việc vận động học sinh đến trường trong năm qua là rất khó khăn và vất vả. Ngay đầu năm học 2026-2027 đã có 7 học sinh có nguy cơ bỏ học trong hè. Trước thực tế đó, nhà trường cũng đã phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị ở thôn bản đến từng học sinh, từng gia đình học sinh để vận động, tuyên truyền, động viên các em đến trường, đến lớp. Đến thời điểm hiện tại thì 7 em cũng đã quay trở lại trường và tham gia học tập đầy đủ.”

Để học sinh có điều kiện tiếp tục đến lớp, Nhà trường giải thích cho phụ huynh và các em về những chế độ, chính sách được hưởng; khuyến khích học sinh ở xa ở bán trú để giảm việc đi lại. Với các em có hoàn cảnh khó khăn, trường huy động thêm sự hỗ trợ từ cán bộ, giáo viên, cán bộ địa phương và các nhà hảo tâm. Bên cạnh hỗ trợ vật chất, việc giúp các em học sinh gián đoạn học tập nhanh chóng bắt nhịp lại với bài vở cũng được đặt lên hàng đầu.

Thầy Lèng Văn Trinh, giáo viên nhà trường, chia sẻ về những giải pháp cụ thể: “Với các em trở lại trường sau một thời gian gián đoạn, nhà trường đặc biệt quan tâm đến việc ổn định tâm lý và giúp các em hòa nhập. Tổ tư vấn tâm lý học đường cùng với các giáo viên thường xuyên trò chuyện, động viên, tạo cho các em cảm giác được chia sẻ. Về kiến thức, giáo viên rà soát những phần các em còn thiếu để có kế hoạch hỗ trợ phù hợp. Nhà trường bố trí dạy bù, phụ đạo, đồng thời giao bài tập, tài liệu ôn tập qua Zalo để các em có thể học thêm ở nhà. Qua đó từng bước giúp các em bù đắp kiến thức, theo kịp chương trình và tự tin hơn trong học tập.”

Đến nay, tất cả học sinh có nguy cơ nghỉ học đầu năm ở Xuân Lạc đã trở lại trường và tham gia học tập đầy đủ. Đằng sau kết quả này là sự nỗ lực của các thầy cô giáo, chính quyền địa phương và lực lượng công an trong những lần đến từng gia đình, lắng nghe và kiên trì vận động. Với nhà trường, đưa học sinh trở lại lớp mới chỉ là bước đầu. Các thầy cô sẽ tiếp tục gần gũi, quan tâm đến từng em, kịp thời chia sẻ, hỗ trợ trong học tập và cuộc sống, để việc đến trường của các em được duy trì ổn định.