Theo Đề án sắp xếp, tổ chức lại thôn của UBND xã Sơn Tây Hạ, tỉnh Quảng Ngãi, thôn Ka Năng sẽ được sáp nhập với thôn Ra Tân và thôn Bà He để hình thành thôn mới mang tên Ka Năng. Sau sáp nhập, thôn mới dự kiến có 293 hộ dân với 1.030 nhân khẩu, trở thành một trong những thôn có quy mô dân số lớn của địa phương.

Hiện nay, Ka Năng là thôn có quy mô nhỏ nhất trong ba thôn dự kiến hợp nhất, nằm ở vùng sâu, vùng xa, nơi đồng bào dân tộc thiểu số chiếm đa số và điều kiện đi lại còn nhiều khó khăn. Người dân chủ yếu là đồng bào Ca Dong và H'rê, thu nhập chính từ sản xuất nông - lâm nghiệp. Các cụm dân cư nằm rải rác trên địa hình đồi núi khiến việc tập hợp người dân vốn đã không dễ dàng, nay sẽ càng đối diện nhiều thách thức khi quy mô địa bàn được mở rộng.

Xã Sơn Tây Hạ được thành lập trên cơ sở sáp nhập ba xã Sơn Tinh, Sơn Màu và Sơn Lập trước đây. Toàn xã có hơn 5.600 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 93%. Địa bàn rộng hơn 136 km², chủ yếu là đồi núi, nhiều khu vực thường xuyên bị chia cắt vào mùa mưa bão. Theo đề án của địa phương, từ 12 thôn hiện có sẽ sắp xếp còn 8 thôn. Các thôn có địa hình phức tạp, dân cư phân tán và khoảng cách quá xa trung tâm như Mang Rễ, Xà Ruông, Nước Kỉa, Hà Lên và Tà Vinh được đề xuất giữ nguyên.

Ông Cao Quốc Tiến, Bí thư Đảng ủy xã Sơn Tây Hạ cho biết, địa phương đã rà soát kỹ từng khu vực trước khi xây dựng phương án và đề xuất áp dụng cơ chế đặc thù cho các địa bàn khó khăn bởi sau khi sáp nhập, có những thôn quãng đường về đến trung tâm xã lên đến 25 km đường núi. "Hiện nay, chuyển đổi số đã được triển khai đến tận thôn, sắp tới xã sẽ cấp máy tính để thực hiện những thủ tục hành chính cơ bản nhất" - ông Tiến cho biết.

Không chỉ ở miền núi, tại khu vực đô thị, việc sắp xếp cũng được tính toán chặt chẽ trên cơ sở đặc điểm dân cư và đời sống cộng đồng. Tại phường Đức Phổ, từ 25 tổ dân phố hiện nay sẽ giảm còn 15 tổ dân phố sau sắp xếp. Địa phương đang triển khai lấy ý kiến người dân trước khi hoàn thiện hồ sơ.

Theo phương án tổng thể đã được UBND tỉnh Quảng Ngãi phê duyệt, toàn tỉnh sẽ giảm 549 thôn, tổ dân phố (giảm hơn 32% số đầu mối), giữ lại 1.161 đơn vị. Mục tiêu cốt lõi không chỉ là những con số cơ học, mà là xây dựng một hệ thống quản lý tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và tương thích hoàn toàn với cấu trúc quản lý nhà nước hiện hành. Khi xây dựng phương án, Sở Nội vụ tỉnh Quảng Ngãi cũng đã chú ý tới các yếu tố tôn giáo, dân tộc và văn hóa để đảm bảo sau sắp xếp, các đơn vị hoạt động đồng bộ hơn.

Việc tổ chức lại địa bàn cơ sở là một quá trình tính toán toàn diện, đảm bảo hài hòa giữa yêu cầu đổi mới bộ máy và việc giữ gìn bản sắc, sự gắn kết cộng đồng, tạo đòn bẩy vững chắc cho sự phát triển của địa phương trong giai đoạn mới./.