Hội nghị với chủ đề “Chuyển đổi số và Thương mại xanh: Động lực bứt phá giao thương biên mậu Việt Nam - Lào - Trung Quốc” quy tụ đại diện các cơ quan quản lý, tổ chức xúc tiến thương mại, doanh nghiệp khu vực miền Bắc cùng các đoàn đại biểu đến từ 6 tỉnh Bắc Lào và tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.

Tại hội nghị, các ý kiến đều tập trung vào những vấn đề đang tác động trực tiếp đến khả năng mở rộng xuất nhập khẩu như kết nối hạ tầng, logistics, chuyển đổi số, thương mại điện tử xuyên biên giới, truy xuất nguồn gốc và các yêu cầu về thương mại xanh.

Theo Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương, năm 2025, kim ngạch thương mại Việt Nam - Trung Quốc đạt trên 256 tỷ USD, Việt Nam - Lào đạt trên 2,98 tỷ USD. Trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - Trung Quốc ước đạt hơn 105 tỷ USD, thương mại Việt Nam - Lào hơn 1,2 tỷ USD. Điều này khẳng định quy mô giao thương ngày càng lớn đang mở ra dư địa hình thành các chuỗi cung ứng, logistics và phân phối xuyên biên giới với Lào và Trung Quốc.

Riêng đối với Điện Biên, một địa bàn có hơn 455 km đường biên giới giáp Lào và Trung Quốc, không gian giao thương này càng có điều kiện để có thể mở rộng từ hoạt động trao đổi hàng hóa tại cửa khẩu sang kết nối sâu hơn với các hành lang kinh tế khu vực. Bởi Điện Biên hiện có Cửa khẩu quốc tế Tây Trang, Cửa khẩu quốc gia Huổi Puốc, Cửa khẩu phụ Si Pa Phìn và hướng kết nối A Pa Chải - Long Phú với Vân Nam (Trung Quốc). Cùng với Cảng hàng không Điện Biên được nâng cấp, các dự án giao thông đối ngoại, đặc biệt cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang, được kỳ vọng rút ngắn thời gian, chi phí vận chuyển, tạo thêm dư địa phát triển logistics, kho bãi, chế biến và phân phối...

Để thực sự tạo động lực bứt phá giao thương biên mậu Việt Nam - Lào - Trung Quốc, các đề xuất từ phía Trung Quốc và Lào tại hội nghị đều hướng tới số hóa hoạt động cửa khẩu. Đại diện huyện Giang Thành, tỉnh Vân Nam đề xuất phát triển thương mại biên giới thông minh, khai báo trực tuyến, chia sẻ dữ liệu, thông quan không giấy tờ và thương mại điện tử xuyên biên giới. Trong khi đó phía Luông Pha Bang đề xuất xây dựng “Cửa khẩu thông minh”, liên thông dữ liệu hàng hóa, xuất xứ, kiểm dịch; đồng thời thiết lập tiêu chuẩn hàng hóa xanh, truy xuất nguồn gốc xuyên biên giới và kết nối logistics xanh...

Ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương cho biết: "Đối với khu vực miền Bắc Việt Nam, lợi thế địa kinh tế thể hiện rõ khi khu vực vừa là trung tâm sản xuất, tiêu dùng lớn, vừa là cửa ngõ kết nối Việt Nam với thị trường Trung Quốc, Lào và rộng hơn là Đông Bắc Á, ASEAN cùng các hành lang kinh tế xuyên biên giới. Nhìn từ Điện Biên, đây sẽ là hướng đi gắn trực tiếp với việc đưa các sản phẩm OCOP chủ lực tiếp cận sâu hơn các thị trường khu vực. Muốn đi xa, hàng hóa không chỉ cần nâng chất lượng, chế biến sâu, xây dựng thương hiệu mà còn phải đáp ứng yêu cầu về số hóa, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn xanh".