Trong đợt mưa lũ tháng 10/2025, 42 hộ dân ở thôn Kim Vân bị chia cắt, cô lập; trong đó 25 hộ bị ngập hoàn toàn, có nơi mực nước dâng từ 15 đến 20 mét và kéo dài suốt 42 ngày. Nhiều ngôi nhà bị hư hỏng, hàng chục héc-ta hoa màu mất trắng, đời sống người dân bị đảo lộn.

Bước vào mùa mưa bão năm nay, thay vì chờ nước lũ dâng mới ứng phó, người dân đã chủ động chuẩn bị phương án bảo vệ người và tài sản, trong khi chính quyền địa phương cũng xây dựng các kịch bản phòng, chống thiên tai để hạn chế thấp nhất thiệt hại.

Những ngày gần đây, khi mưa lớn xuất hiện liên tiếp, nhiều gia đình ở Kim Vân đã sớm đóng gói tài sản, chuyển lương thực, quần áo, vật dụng thiết yếu lên những khu vực cao hơn để sẵn sàng sơ tán khi cần thiết. 

Chị Hứa Thị Thùy cho biết sau trận lũ năm ngoái, mỗi khi có mưa lớn, nhất là các hộ sống gần suối, ai cũng trong trạng thái sẵn sàng di chuyển. Thóc lúa sau khi phơi được gửi ở những ngôi nhà cao hơn, nhiều vật dụng thiết yếu cũng được chuyển đi từ sớm để tránh bị nước cuốn trôi.

Không chỉ chủ động bảo vệ tài sản, người dân còn điều chỉnh kế hoạch sản xuất để thích ứng với nguy cơ thiên tai. Những diện tích lúa đã chín được tranh thủ thu hoạch sớm; gia súc, gia cầm được di chuyển đến gửi tại nhà người thân ở khu vực cao nhằm hạn chế thiệt hại nếu mưa lũ xảy ra.

Theo anh Nguyễn Xuân Hải, sau trận lũ năm trước, nhiều hộ dân đã nhận được sự hỗ trợ của Nhà nước và tỉnh Thái Nguyên để sửa chữa nhà cửa, mua sắm lại những vật dụng bị hư hỏng. Tuy nhiên, người dân vẫn mong muốn tiếp tục được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để có điều kiện xây dựng lại nhà ở, khôi phục sản xuất và ổn định cuộc sống.

Cùng với sự chủ động của người dân, tỉnh Thái Nguyên đang đẩy nhanh xây dựng khu tái định cư tập trung rộng khoảng 4 ha, tổng mức đầu tư hơn 30 tỷ đồng dành cho hơn 40 hộ dân ở Kim Vân. Khu tái định cư được bố trí ở vị trí an toàn nhưng vẫn thuận lợi cho người dân trở lại khu vực cũ sản xuất.

Dự án được triển khai từ tháng 5 năm nay. Theo đơn vị thi công, dù thời tiết mưa nhiều ảnh hưởng đến tiến độ, hạng mục san nền hiện đã đạt khoảng 70% khối lượng và dự kiến cơ bản hoàn thành trong tháng 7 để người dân sớm bốc thăm nhận đất.

Trong thời gian chờ khu tái định cư hoàn thành, xã Văn Lang đã xây dựng phương án ứng phó cụ thể cho từng khu vực, từng hộ dân. Các điểm sơ tán như nhà văn hóa, trường học và khu dân cư ở vùng cao đã được chuẩn bị sẵn sàng.

Ông Nông Văn Hội, Bí thư Đảng ủy xã Văn Lang, cho biết địa phương đã phân công cán bộ phụ trách từng địa bàn, tuyên truyền người dân thực hiện phương châm "4 tại chỗ", đồng thời dự trữ lương thực, thực phẩm và nhu yếu phẩm thiết yếu, bảo đảm đáp ứng nhu cầu tại chỗ từ 10 đến 15 ngày nếu xảy ra chia cắt.

Nỗi lo mưa lũ vẫn hiện hữu mỗi khi mùa mưa bão đến với người dân Kim Vân. Tuy nhiên, từ bài học của trận lũ lịch sử năm 2025, sự chủ động của người dân cùng với những phương án ứng phó được chuẩn bị từ sớm đang giúp vùng "rốn lũ" này từng bước nâng cao khả năng thích ứng với thiên tai, giảm thiểu thiệt hại và tạo nền tảng để ổn định cuộc sống lâu dài./.