Lễ múa ban ngày của người Chăm

Thứ ba, 14:35, 07/07/2026

Lâm Thanh

[VOV4] - Lễ múa ban ngày người Chăm gọi là lễ Rija Harei. Đây là lễ nghi của một tộc họ hoặc gia đình. Mục đích cầu xin thần linh, tổ tiên phù hộ sức khỏe, bình an trong năm mới.

Lễ múa ban ngày còn nhằm tâu trình với tổ tiên, xin phép thực hiện một công việc, một sự kiện quan trọng mà tộc họ sắp tổ chức.

Đồng bào Chăm thường tổ chức lễ Rija Harei vào ngày lẻ thượng tuần trăng tháng Giêng theo lịch Chăm. Lễ sẽ diễn ra vào buổi chiều tại một bãi đất trống hoặc sân nhà của tộc họ. Nhà lễ được cất tạm thời, đơn gian, không lợp mái, chỉ được chấn ngang xung quanh hình vòng cung bằng liếp tre và chừa một khoảng ra vào về phía tây.

Mở đầu nghi lễ, thầy Maduen vỗ trống Barang mời các vị thần linh là Po Tang, Po Riyak, Po Tang Ahao, Po Nai, Po Haniim, Patra và Po Sah Inư về dự lễ và hưởng lễ vật.

Mỗi vị thần khi Maduen mời về dự ông đều vỗ trống Baranang và hát những bài thánh ca kể tiểu sử, ca ngợi công lao của thần. Khi múa đến vị thần Po Tang Ong Ka-ing thường sử dụng đạo cụ là quạt hoặc một chiếc khăn màu đỏ.

Mỗi điệu múa đều thể hiện cho một vị thần. Trong đó, điệu múa dâng thần Po Riyak là một nghi thức tâm linh độc đáo của người Chăm. Điệu múa nhằm cầu mong thần biển che chở cho sóng yên biển lặng. Ông Ka-ing múa mô phỏng sức mạnh của đại dương với những động tác cuộn sóng, dập dềnh và uy vũ mãnh liệt.

Vị thần biển trở về trong sự bình yên. Thần mở yến tiệc, thiết đãi công trạng các chàng trai lực lưỡng của các đoàn thuyền. Múa ca ngợi thần biển, ông Ka-ing lấy cây mía ra xông trên khói trầm hương, dùng khăn tay màu đỏ cột chặt ngang lưng. Ông dùng cây mía tượng trưng cho mái chèo làm động tác chèo thuyền. Động tác dồn dập, nhanh nhẹn hối hả mô phỏng người thủy thủ đang cố gắng giữ thăng bằng vượt qua phong ba bão táp. Sau đó, ông thình lình bẻ gẫy cây mía ngụ ý chê nhỏ, vì thế ông phải neo biển cả làm nơi cư trú.

Điệu múa Po Sah Inư được ông Ka-ing thực hiện các động tác với quạt, khăn dài và roi mây. Ông Ka-ing thực hiện các điệu múa mô phỏng loài chim công thể hiện lòng tôn kính, tưởng nhớ công ơn của nữ thần và cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bôi thu.

Múa ngợi ca về nữ thần Po Nai nhịp nhàng, khoan thai, mềm dẻo.

Trong nghi lễ cũng đều có những điệu múa thể hiện sự hiện hiện diện của các vị thần gia tộc. Tất cả đều mang nghĩa biểu trưng tấm lòng thành kính của con cháu dâng lên tổ tiên, thần linh và cầu bình an.

Lễ cúng không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn. Đó là nét đẹp truyền đời đến nay người Chăm còn gìn giữ.

Lâm Thanh

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC

Mùa phất dụ núi nở rực rỡ

Mưa lũ làm sập, cuốn trôi ngôi nhà 2 tầng tại Lai Châu

Chuyện kể từ miền đá biên cương Sơn Vĩ

Gốm Bàu Trúc - Hồn người Chăm

Ngày hội văn hóa dân tộc Chăm 2026: Sống động sắc màu di sản

Độc đáo đám cưới người Chăm Islam tại Ngày hội văn hóa dân tộc Chăm