Hồi sinh những ngôi nhà đá cổ thành homestay

Tại Khuổi Ky, những ngôi nhà đá có tuổi đời hàng chục, thậm chí hàng trăm năm hiện vẫn được người dân gìn giữ gần như nguyên vẹn. Tận dụng lợi thế kiến trúc độc đáo cùng vị trí nằm gần các điểm du lịch nổi tiếng như thác Bản Giốc và động Ngườm Ngao, nhiều hộ dân đã cải tạo, chỉnh trang nhà ở để phát triển mô hình homestay. Các homestay tại đây vẫn giữ nguyên kiến trúc nhà sàn truyền thống của người Tày nhưng được bổ sung thêm những tiện nghi cần thiết, mang đến cho du khách cảm giác gần gũi, mộc mạc và chân thực.

Trước đây, cuộc sống của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp với thu nhập không cao. Anh Triệu Ích Sỹ, chủ cơ sở Yến Nhi Homestay – một trong những hộ tiên phong phát triển du lịch cộng đồng từ chính ngôi nhà sàn đá truyền thống của gia đình, chia sẻ: "Gia đình mình làm du lịch từ năm 2016. Thấy khách về bên Thác Bản Giốc và động Ngườm Ngao rất nhiều mà lúc đó chưa biết làm. Được các anh từ Hà Giang khuyên làm homestay đón khách, hai vợ chồng quyết tâm làm 1, 2 căn. Hiện nay nhà mình có hơn chục phòng, số lượng khách ngày càng đông, nhưng mình luôn ý thức phải lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc."

Sức hút từ trải nghiệm văn hóa nguyên bản

Không chỉ dừng lại ở dịch vụ lưu trú, du khách đến với Khuổi Ky còn được trải nghiệm không gian văn hóa truyền thống của người Tày, từ ẩm thực địa phương, nếp sinh hoạt thường ngày đến những câu chuyện lịch sử của làng đá. Chính những giá trị nguyên bản ấy đã tạo nên sức hút riêng cho Khuổi Ky trên bản đồ du lịch cộng đồng của Cao Bằng.

Chị Nguyễn Thị Thanh Tuyền, du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh, bày tỏ: "Sáng nay tôi đã đi động Ngườm Ngao và lát nữa sẽ đi Thác Bản Giốc. Vào khu vực này, tôi thấy những ngôi nhà cổ được bảo tồn, tạo nên một nét đặc sắc để du khách trong và ngoài nước hiểu rõ thêm về cuộc sống, con người Việt Nam. Tôi thấy rất hay khi ở đây có sự pha lẫn giữa những ngôi nhà cổ và nhà hiện đại, mang đến nhiều sự lựa chọn cho du khách."

Gắn phát triển kinh tế với bảo tồn di sản

Mỗi ngôi nhà đá tại Khuổi Ky không chỉ là nơi ở mà còn là một phần ký ức văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Không gian yên bình, kiến trúc đặc trưng cùng nếp sinh hoạt truyền thống đã tạo nên dấu ấn riêng của bản làng vùng cao này.

Theo ông Nông Ích Đạt, Bí thư Chi bộ xóm Bản Gun - Khuổi Ky, xã Đàm Thủy, làng đá Khuổi Ky hiện có 18 hộ tham gia làm du lịch cộng đồng. Cùng với phát triển homestay, người dân cũng chú trọng bảo tồn kiến trúc truyền thống, giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo đảm an ninh trật tự và phát triển các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng. Ông Đạt nhấn mạnh: "Xây dựng homestay giúp đời sống và thu nhập của nhân dân được nâng lên. Chúng tôi vận động bà con trồng rau, chăn nuôi các con vật bản địa để du khách thưởng thức ẩm thực địa phương. Về kiến trúc, bắt buộc không được thay đổi, phải xây bằng đá và lợp ngói âm dương. Đồng thời, luôn tuyên truyền nhân dân giữ gìn bản sắc, đảm bảo an ninh và vệ sinh."

Qua thời gian, làng đá Khuổi Ky vẫn bền bỉ lưu giữ những giá trị được vun đắp qua nhiều thế hệ. Chỉ khác là hôm nay, trong không gian trầm mặc của núi rừng đã có thêm tiếng bước chân du khách và những câu chuyện mới được nối dài từ nền tảng văn hóa truyền thống. Từ những ngôi nhà đá cổ kính, người Tày ở Khuổi Ky đang từng bước mở ra hướng phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, biến mỗi mái nhà thành điểm dừng chân để du khách cảm nhận vẻ đẹp bình dị, mộc mạc của vùng đất và con người nơi đây./.