Giữ lửa nghề dệt ở buôn làng Đắk Lắk
Thứ sáu, 10:46, 20/11/2026 H Xíu H Xíu
[VOV4] - Ở Đắk Lắk, nghề dệt thổ cẩm dần trở lại với cách tiếp cận mới, khi bà con sử dụng nhiều hơn các trang phục thổ cẩm truyền thống hay cách tân có họa tiết thổ cẩm. Nhiều người trẻ cũng tìm đến nghệ nhân để học dệt những hoa văn của dân tộc mình.

Những ngày này, hai khung dệt trong nhà bà H Iăt Niê ở buôn Mùi, xã Krông Buk, tỉnh Đắk Lắk hiếm khi ngơi. Tiếng dệt đều đặn vang lên từ sáng đến tối. Bà H Iăt và con gái là chị H Răt Niê tranh thủ dệt liên tục để kịp giao váy áo cho khách đặt.

Bà H Iăt kể, từng có thời gian trong buôn ít người còn ngồi bên khung dệt. Những năm gần đây, khi nhiều người mặc lại váy áo truyền thống trong các dịp lễ hội, chị em biết dệt có thêm đơn hàng, thêm thu nhập. Bà cũng tranh thủ những lúc làm hàng để chỉ lại cho con cháu cách dệt từng loại váy áo.

“Tôi dệt nhiều loại trang phục, váy áo. Vừa làm tôi vừa hướng dẫn lại cho các con cháu để các con cháu học theo, dệt được cả trang phục truyền thống để bán cho khách hàng nữa”, bà H lăt nói.

Ngồi cạnh mẹ, chị H Răt Niê nhặt từng sợi chỉ để tạo hoa văn. Chị học dệt từ nhỏ rồi có một thời gian dài ít đụng đến khung. Khi dệt lại, gặp những họa tiết lâu ngày chưa làm, chị nhẩm từng bước mẹ đã chỉ. Giờ chị đã có thể cùng mẹ dệt váy áo cho khách.

“Tôi được mẹ dạy cho nghề dệt, từ lên khung, dệt và cả kỹ thuật k’teh đủ cả, tôi được học từ nhỏ đến giờ cũng đã thành thạo hơn rồi”, chị H Răt Niê chia sẻ.

Tại buôn Tuôr, xã Hòa Phú, UBND xã phối hợp với các đơn vị thiện nguyện mở lớp dạy dệt ngay tại nhà sinh hoạt cộng đồng. Cách làm này không chỉ giúp bảo tồn nghề truyền thống, mà còn giúp địa phương mở ra định hướng mới trong việc phát huy bản sắc gắn với phát triển du lịch cộng đồng.

Sau 3 tháng học và thực hành, chị Nguyễn Thị An Byă đã tự tay dệt được sản phẩm có hoa văn truyền thống: “Em học dệt vì em cảm thấy văn hóa dệt của dân tộc có nguy cơ mai một, rất ít người trong buôn còn biết dệt nên em cảm thấy muốn học để biết thêm về nghề và truyền thống văn hóa của người Ê Đê”.

Người đứng lớp truyền dạy tại buôn Tuôr là bà H Nhé Byă, một nghệ nhân cao tuổi trong buôn. Bên khung dệt, bà chỉ cho học viên cách mắc sợi, điều chỉnh lực tay rồi mới tập tạo hoa văn. Với mỗi họa tiết, bà kể thêm câu chuyện gắn với họa tiết ấy. Bà H Nhé Byă mong có thêm những lớp học như vậy để chị em trong buôn có thể tự giới thiệu nghề dệt khi đón khách du lịch:

“Từ văn hóa dệt thổ cẩm này thì cũng mong muốn sau này các lớp dệt sẽ được mở lại nhiều hơn để giữ lại bản sắc dân tộc để khi du khách đến cũng có thể quảng bá cho du khách nước ngoài, góp phần để du lịch cộng đồng của mình ổn định hơn”.

Không chỉ ở các buôn làng, việc giới thiệu nghề dệt với du khách cũng trở thành một hoạt động chính trong Tuần Văn hóa Đại đoàn kết toàn dân tộc tỉnh Đắk Lắk năm nay. Đây sẽ là dịp để nghệ nhân giới thiệu sản phẩm giúp người xem tìm hiểu cách dệt và nhận ra nét riêng trên trang phục của các dân tộc trong tỉnh.

Ông Trần Hồng Tiến, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk cho biết, các hoạt động dệt thổ cẩm cũng được ghi hình để làm tư liệu phát triển nghề:

“Trong thời gian qua chúng tôi đã phối hợp với các tổ, các hợp tác xã quay lại, ghi lại toàn bộ các hình ảnh, tư liệu liên quan đến nghề dệt thổ cẩm, để tới đây trong chương trình mục tiêu phát triển văn hóa có việc khôi phục và lưu giữ các nghề truyền thống thì trong đó chúng tôi sẽ xây dựng các đề án để phát triển các nghề, đặc biệt có nghề dệt thổ cẩm, từ việc nhuộm màu bằng các loại vỏ cây, các loại cây sẵn có để tạo ra các sản phẩm thân thiện môi trường và phát triển du lịch”.

Bảo tồn văn hóa truyền thống là một mục tiêu của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035. Với nội dung truyền dạy nghề thủ công và bảo tồn nghề gắn với du lịch cộng đồng, Đắk Lắk có thêm cách tiếp cận cụ thể để xây dựng các đề án bảo tồn và phát huy nghề dệt thổ cẩm, góp phần “giữ lửa” nghề ở các buôn làng./.

H Xíu

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC