Kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 năm nay, gia đình chị Cầm Thị Bích Thủy, ở phường Tô Hiệu, cùng 12 người bạn trong xóm chọn một cách đón Tết Độc lập rất khác. Thay vì đi du lịch xa, cả nhóm lên kế hoạch khám phá các phiên chợ truyền thống ngay trên quê hương Sơn La. Từ Muổi Nọi đến Pha Đin rồi Co Mạ, mỗi ngày một phiên chợ, mỗi nơi một sắc màu văn hóa.

“Dịp nghỉ lễ năm nay chúng tôi thống nhất không đi đâu xa mà đi hết các chợ phiên trên địa bàn tỉnh. Ngày đầu tiên đi Muổi Nọi, sau đó lên Pha Đin, hôm sau đến Co Mạ”, chị Cầm Thị Bích Thủy chia sẻ.

Việc lựa chọn ở lại Sơn La đến từ sức hút của những phiên chợ truyền thống đang được các địa phương khôi phục. Không chỉ là nơi mua bán, chợ phiên còn trở thành không gian giới thiệu đặc sản, văn hóa và cảnh đẹp của từng vùng.

“Các xã đã rất quan tâm khôi phục chợ truyền thống để giới thiệu đặc sản, nét văn hóa và danh lam thắng cảnh của địa phương. Vì vậy chúng tôi chọn ở lại Sơn La để trải nghiệm.”

Điều hấp dẫn chị Thủy và nhóm bạn không chỉ là những món ăn hay sản vật địa phương, mà còn là bản sắc riêng của mỗi phiên chợ.

“Có chợ mang đậm bản sắc dân tộc Thái, có chợ lại là không gian văn hóa của người Mông. Mỗi nơi đều rất phong phú và đa dạng. Nếu không đi thì chúng tôi cũng không biết Sơn La có nhiều điều thú vị như vậy.”

Từ Muổi Nọi đến Co Mạ rồi Pha Đin, mỗi điểm đến mở ra một không gian khác biệt. Muổi Nọi sôi động với hoạt động mua bán, giao lưu; Co Mạ rực rỡ sắc màu trang phục, ẩm thực và trò chơi dân gian; còn Pha Đin mang đến trải nghiệm giữa núi non hùng vĩ. Chỉ trong vài ngày nghỉ, cả nhóm đã đi qua nhiều miền văn hóa của Sơn La.

Nếu nhóm chị Thủy chọn hành trình qua các phiên chợ vùng cao thì gia đình anh Bùi Văn Tân, ở xã Mai Sơn, lại dành trọn ba ngày để khám phá Mộc Châu. Điều thu hút họ là chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm cộng đồng được tổ chức dịp Quốc khánh.

“Gia đình tôi đi Mộc Châu ba ngày vì dịp này có rất nhiều hoạt động văn hóa, không gian trưng bày của các xã, đêm khai mạc Sắc màu thổ cẩm và nhiều chương trình vui Tết Độc lập của đồng bào các dân tộc.”

Với các con của anh Tân, chuyến đi không chỉ là ngắm cảnh mà còn là cơ hội trực tiếp trải nghiệm văn hóa. Các em được làm gốm của đồng bào Thái Mường Chanh, xem trò chơi tó má lẹ, tham quan vườn hồng Tân Lập và các trang trại bò sữa.

“Tôi muốn các con được tìm hiểu văn hóa các dân tộc thông qua những trải nghiệm thực tế.”

Không chỉ Mộc Châu, nhiều địa phương khác của Sơn La cũng trở thành điểm hẹn trong dịp nghỉ lễ. Ngọc Chiến vào mùa quả chín, Lóng Sập rộn ràng không khí lễ hội vùng biên, còn các phiên chợ Muổi Nọi, Co Mạ, Pha Đin nối tiếp nhau, mỗi nơi mang một hương vị và câu chuyện riêng.

Ở Pha Đin, Lầu Trung Anh, 24 tuổi, người Mông ở xã Bình Thuận, cùng gia đình dựng một ngôi nhà gỗ năm gian, mở gian hàng ẩm thực và trải nghiệm văn hóa Mông. Du khách có thể thưởng thức gà đen, lợn bản, mèn mén, óc đậu, rau rừng, đồng thời trải nghiệm xay ngô bằng cối đá và tìm hiểu nếp sinh hoạt truyền thống.

“Em mở gian hàng để giữ gìn phong tục, sinh hoạt của ông cha và quảng bá văn hóa dân tộc Mông đến du khách.”

Không dừng lại ở mùa lễ hội, Trung Anh còn học thêm cách chế biến những món đặc trưng như phở tráng tay, phở chua, thắng cố để phát triển thành sản phẩm du lịch lâu dài.

Kỳ nghỉ Quốc khánh năm nay cho thấy một Sơn La quen mà lạ. Quen bởi đó là những bản làng, cung đường ngay trên quê hương mình; lạ bởi mỗi phiên chợ, mỗi lễ hội và mỗi hoạt động cộng đồng đều mang đến những trải nghiệm mới. Khi văn hóa được đánh thức từ chính cộng đồng, mỗi phiên chợ và lễ hội không chỉ là hoạt động trong dịp lễ mà còn trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc, góp phần níu chân du khách và khơi dậy niềm tự hào của người Sơn La về quê hương mình.