Gần 3 tháng đã qua, nhưng ký ức của ông Bùi Văn Phú (SN 1976) về thời khắc "sinh tử" đêm 17/6/2026 tại khu vực Đảo Trần, đặc khu Cô Tô (thành phố Quảng Ninh) vẫn như mới hôm qua. Thời điểm ấy, tàu cá do ông Phú làm thuyền trưởng bất ngờ gặp cơn giông lớn, gió quật mạnh khiến tàu va vào cồn đá và nhanh chóng bị phá nước. Ngay trước thời điểm con tàu chìm hẳn, ông Phú kịp liên lạc với cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Đảo Trần. Chỉ khoảng 15 phút sau, cán bộ, chiến sĩ biên phòng đã sử dụng xuồng máy vượt sóng gió, khẩn trương tiếp cận hiện trường và cứu vớt an toàn 9 ngư dân gặp nạn. Ông Phú nhớ lại, khoảnh khắc nhìn thấy ánh đèn chiếu sáng của xuồng cứu hộ, tất cả thuyền viên và chính ông đều cảm thấy như được sinh ra một lần nữa:  "Xuồng biên phòng cứu an toàn 9 người. Chúng tôi được khám sức khỏe, cấp quần áo, đồ ăn, bố trí chỗ ăn nghỉ và tặng quà hỗ trợ cho chúng tôi. Xin cảm ơn các đồng chí cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng đảo Trần."- ông Phú xúc động chia sẻ.

Đây chỉ là một trong rất nhiều lần lực lượng Bộ đội Biên phòng Quảng Ninh vượt sóng, chạy đua với thời gian để cứu người, cứu phương tiện trên biển. Tính riêng từ đầu năm đến nay, Biên phòng Quảng Ninh đã điều động hơn 80 lượt phương tiện với gần 400 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia các nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ trên địa bàn quản lý. Riêng trên tuyến biển, lực lượng đã tổ chức cứu đắm 6 phương tiện, đảm bảo an toàn cho 31 thuyền viên. 

Trung tá Nguyễn Hà Tuyên, Đồn trưởng đồn Biên phòng Quảng Đức (Quảng Ninh) cho biết: Là lực lượng chủ công trong tìm kiếm, cứu nạn trên biển, lực lượng Biên phòng luôn duy trì trạng thái sẵn sàng cơ động. Dù vậy, không phải lúc nào lực lượng cứu hộ cũng có thể nhanh chóng tiếp cận khu vực xảy ra sự cố do ảnh hưởng thời tiết, khoảng cách quá xa.... Bởi vậy, lực lượng biên phòng luôn chú trọng lồng ghép tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng sinh tồn khi gặp nạn trên biển cho ngư dân. Từ những kỹ năng cơ bản gồm sử dụng các vật liệu nổi như áo phao, phao tròn hay đến cách tiếp cận, hỗ trợ người gặp nạn; từ việc nhận biết nguy cơ mất an toàn đến cách phát tín hiệu và liên lạc với lực lượng chức năng.

Trung tá Nguyễn Hà Tuyên cho biết: "Thời điểm mà chưa có những tình huống, chúng tôi luôn đồng hành cùng bà con như đến tận nhà gặp gặp gỡ, trao đổi với người thân, chia sẻ, động viên, hướng dẫn bà con cách sinh tồn khi gặp nạn trên biển; hướng dẫn bà con cách tiếp cận những vụ việc ảnh hưởng đến tính mạng xảy ra trên biển. Riêng bản thân lực lượng biên phòng thì tâm thế huấn luyện sẵn sàng cho mọi điều kiện. Quan trọng nhất, khi ứng cứu, đầu tiên là làm tư tưởng cho những người gặp nạn, an tâm và tin tưởng vào lực lượng Bộ đội Biên phòng."

Thực tế, kỹ năng sinh tồn hoặc hỗ trợ người gặp nạn trên biển của mỗi thuyền viên là hết sức quan trọng. Trong khi lực lượng cứu hộ mất rất nhiều thời gian để vượt quãng đường hàng chục km trong điều kiện sóng to gió lớn thì những con tàu của ngư dân đang đánh bắt gần khu vực xảy ra sự cố có thể chỉ mất vài phút để tiếp cận, hỗ trợ người gặp nạn.

Theo Trung tá Đinh Trung Giáp, Hải đội trưởng Hải đội Biên phòng 2, Bộ đội Biên phòng Quảng Ninh: Ngư dân là lực lượng có mặt đầu tiên và cũng là “cánh tay nối dài” của Bộ đội Biên phòng trong hoạt động cứu nạn. Nhiều trường hợp, người bị nạn được tàu cá gần đó cứu vớt và bàn giao cho lực lượng cứu hộ của Bộ đội biên phòng tiếp tục sơ cấp cứu, chăm sóc y tế, liên hệ với gia đình: "Các lực lượng ngư dân thì rất quan trọng. Rất nhiều vụ việc ngư dân tự cứu. Bà con có kênh thông tin với nhau. Khi có vụ việc, đặc biệt liên quan cứu hộ cứu nạn thì trong thời gian ngắn, bà con huy động được rất nhiều ngư dân hoạt động quanh khu vực bị nạn và cơ động đến vị trí đó để cấp cứu đầu tiên. Chúng tôi đi tuần tra, kiểm soát cũng thường xuyên kiểm tra và nhắc nhở bà con về các đảm bảo an toàn, tặng phao, tặng cờ cho bà con, rồi nhắc nhở bà con về các biện pháp đảm an toàn, rồi các kỹ năng để mà cứu nhau."- Trung tá Đinh Trung Giáp nhấn mạnh.

Từ những chuyến tàu cứu hộ vượt sóng gió đến những buổi hướng dẫn, thực hành kỹ năng sinh tồn, cứu đuối cho ngư dân, bộ đội Biên phòng Quảng Ninh đang là điểm tựa vững chắc, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản; giúp ngư dân an tâm vươn khơi. Những việc làm trách nhiệm và nghĩa tình ấy càng tô thắm hình ảnh, đồng thời khẳng định vai trong quan trọng của lực lượng biên phòng trong bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.