“BINGUK JIWA” MBON PALEI DALAM KADHA AKAYAT BANGSA BANA
Thứ bảy, 06:00, 25/07/2026 Urang lang: MINH KIÊN Urang lang: MINH KIÊN
CHAM.VOV.VN - Tui mikva urang bangsa Bana daok di bhum gah Pei tinh Quang Ngai, akayat oh lac kadha ka dom urang krah bijak, blaoh nyu daok ieu lac sa labik khik inem krung di bhap bini, sajarah ngak jeng mbon palei, ilamo bhap bini meng kal mai saong dom ilamo siam gheih hu caik rai tapa rilo rairah

Thun 2001, tuk Danak dak “Roh duah, pataom rik, khik ramik, lang sap saong patabiak jeng tapuk akayat Tay Nguyen” hu peih ngak, gilang akayat di bangsa takik di tinh Kon Tum (urak ini lac tinh Quang Ngai) dak harei dak hu duah thau biak praong saong hu yaom praong glaong.

Bruk roh duah, pataom rik khik ramik ngak ka rilo urang roh duah katuak drei tuk mboh yaok rituh baoh kadha akayat jeng daok hu mikva bhap bini ramik pataom khik piah dalam glo akaok di dom nghe nhan bhap bini di rilo mbon palei. Dalam nan, bhap bini urang bangsa Bana saong urang bangsa Sedang hu dom gilang akayat biak rilo.

Dalam gilang akayat urang bangsa Bana, thaik menuac pasak bhian lac likei dam Dăm Giông – urang krah bijak hu prein biak khang, lambaok vakil mbaok mata ka hatai tuh tapa tangik tasik, jayak anak dom bruk sanak drak saong pacang khik mbon palei. Urang menuac ini oh lac daok dalam damnei, blaoh daok lac brei mboh ka dom bruk urang bangsa Bana iek praong.

Dom paok akayat urang bangsa Bana naih gheih meda hu khan tal yau ye: Giông Giơ, Adei sa-ai Glang Mam, Chàng Kơtam Gring Mah, Giông daong hu anai Rang Hu, Giông taong kamalai Bung Lung, Giông Pơm Po...

Yaok paok baoh kadha akayat meda atah yaok rituh, gaok mai yaok ribau blah hala harak bi-ar myah tavah gilac abih. Dahlau diah, dom urang nghe nhan bhian khan tal akayat rilo dalam rilo malam, dalam sang rong – labik bhap bini pataom gauk taphia apui saong gam haong gauk daok dalam dom kadha damnei akayat.

Oh lac dom anakhan van hoc bhap bini, akayat bangsa Bana daok lac gilang ilamo ka raidiuk bhap bini. Dalam yaok kadha ndung dalam nan ilamo ngak mbang, bruk daok dang, adat cambat, tanarakun saong meta maong ka dunya di urang bangsa Bana.

Gam haong bruk salih bahrau mbaok mata raidiuk bhap bini rahra, oh lac bruk parang iek akayat dak harei dak ganik katiel. Dom malam khan ka akayat dalam sang rong dak harei dak takik, dalam tuk rilo urang nghe nhan hu ndaom yaok pluh, gaok mai yaok rituh paok akayat dak harei dak metai lahik.

Bruk lahik jua di dom urang nghe nhan oh lac bruk lahik di baoh sang, blaoh daok ieu lac bruk khat lahik gilang ilamo bhapbini. Kayua dalam dom urang nan lac dom paok akayat, bruk khan kadha, phling ragam saong bruk parang iek gheih karei meda hu padang gilac ginup.

Urak ini, akayat sajarah Tay Nguyen hu mbaoh tangin Drap ar ilamo oh mboh di meta pakat negar, dalam nan hu akayat di urang bangsa Bana. Min, tui dom urang roh duah, pataom khik, lang sap saong pataom khik piah tok lac jalan ngak akaok meti. Bruk hu makna jang lac brei ba akayat gilac mai haong raidiuk bhap bini.

Tuk dom urang nghe nhan thau tanat ka akayat sajarah dak harei dak takik jang, labik parang iek bhap bini dak harei dak ganik katiel, gilang ilamo banrik ini daok dang anak bruk mbuan kurang lahik. Kayua yau nan ye, khik ramik akayat sejarah Bana oh lac khik gilac dom asal kadha meng kal klak, blaoh daok lac khik sa banah jiva di bhap bini bangsa./.

Urang lang: MINH KIÊN

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC

Video

URANG PANG DANAK DAK (THÍNH GIẢ VỚI CHƯƠNG TRÌNH)

Danak dak sap Cam 30_04_2026
30/04/2026