Tui bangsa Tày, khan bak ieu lac jenih kaya daong amaik lagaih ka bruk sangka anek bik dalam bruk daok dang ngak mbang yaok harei, ndung bak hatai anit rabam, bruk gheih siam saong sahaneng ka ilamo hu caik tapa rilo rai rah.

Sa blah khan bak bhap bini bhian hu dua banah, lac khan bak saong talei bak. Naih gheih abih di mata nan hu lac banah khan bak hu dom blah khan bai bingula hu rilo sambo juk, bhong, hijao… hu brei menyim meng dom bingula brei mboh thaik thaot ceik glai, phun hareik, hala bingu, ciim brim – dom thaik thaot jaik taphia dalam raidiuk di bhap bini bangsa.

Khan bak anek di bangsa Tày bhian hu dua talei angaok saong ala, hu brei jhik meng pataih khan bai sambo ban juk bram. Tuk bak anek di raong, amaik kak talei vil tung, bak anek tagok raong, dua takai pagak tabiak dua gah piah hu khik kajap. Talei angaok hu kak tapa bara, kak cagar tada blaoh gavang tapa gah likuk, khik karo brei taok anek.

Bruk bak yau ini daong la uranaih tuk halei jeng mboh karo kajap di angaok araong amaik, gam tui di nan amaik nyu jeng meda ngak hu dom bruk bhian harei yau tagok apuh, nao darak, sangka baoh sang.

Sa-ai Mông Thị Hiền – palei Hợp Nhất, xa Lý Quốc, Cao Bang brei thau: “Tuk anek bak bilan, dahlak taduan hu khan bak kayua amaik jhik brei alin. Bak anek di raong tuk nao tagok apuh atau nao trun darak, anek jeng biak gindang. Tok khin pang sap takai yam nao di amaik lac anek ndih var. Tui khol dahlak, khan bak oh lac kaya piah raong ba anek bik blaoh nyu daok lac sa banah inem krung gheih ghang di yaok baoh sang urang bangsa Tày”.

Oh sa janih pagam haong bruk sangka uranaih, khan bak anek daok ba tui inem di dom palak tangin urang kamei saong sahaneng ka bruk ngak gheih mekre di bhap bini bangsa Tày. Yaok khan bak yau sa “blah khan khan kadha”, khan ka raidiuk ngak bruk, ka langik tasik ceik glai, ka uranam di amaik ka anek saong dom ilamo siam gheih hu caik mai ka dalam baoh sang, palei pala puk paga.

Hu dom khan bak tui uranaih luac dom thun bilan akaok rai blaoh hu khik piah tani tanat yau sa kaya banrik. Tuk praong tagok, kaya maong yau mboh bhian jeng inem palak tangin amaik, ka dom tui amaik tagok apuh, trun dom darak pataom di bhum glaong atau glaong manik ndih gindang di yam takai nao bhian randap.

Bruk mboh biak karei di khan bak lac bruk ilamo hu caik tame di dalam raidiuk. Uranaih bac megru sap bangsa meh dom kadha urang praong ndom meyai yaok harei; ngak randap haong adat cambat tapa dom yam takai tui amaik nao grauk palei; thau ka raidiuk bhap bini meng sap daneng menyim, sap rathung chai, sap ieu gauk gheih ghang anit ranam.

Harei ini, raidiuk bhum glaong daok hu rilo salih. Dom kaya sangka uranaih hadah bahrau dak harei dak hu, labik daok dang saong ngak bruk di rilo baoh sang jeng karei meng dahlau diah. Khan bak anek di bhap bini meda salih ka janih, thaik thaot atau hu pandar takik jang, min yaom kaom ka hatai bo nyu hu ndung bak dalam nan jeng daok tamo.

Kayua thau lac di likuk sa blah khan bai sit nan hu kadha ka hatai amaik saong anek, ka bruk pambuak baoh sang saong bruk sa uranaih yam tame dunya ilamo di bangsa drei. Di raong amaik, di sap ru dai, panuac ndom mayai di bhum palei saong raidiuk palei pala, dom asar pajaih gok gha akaok meti di urang bangsa Tày hu pabam tame hatai jai di yaok urang anek naih./.