● Dalikan ao Chàm juk Sở Luông
● Ragam tamia meng kan di Mường Lay
● Saong suan yawa di capi Tính tẩu – Panuac anit ranam di dom urang gheih ma-in daok kandi kandang khik ramik di bhum ceik glong.
Daok urak ini, da-a mikva saong gauk ayut yam tame sang tuan meng kan, lac labik di urang kumei Thái Patih daok khik ramik sa kaya kan di rairah meng dahlau mai.
Ndem tal khan ao ngui cuh di urang kumei Thái, urang bhian sahaneng tal dom blah khan ao cóm sambo hadah tanyak. Yau nan min di Mường Lay, khan ao siam gheih ginreik abih di urang kumei Thái Patih lac blah khan ao dhai juk iew lac Sở Luông.
Oh thau hu meng biar halei mai, ao Sở Luông ndam gam dalam raidiuk urang Thai Patih Mường Lay. Meng jaman patao Đèo Văn Long, tuk dom urang kumei Thái hu palih ruah piah daoh tamia dalam dom adat ngak yang mebang, ao Sở Luông lac ao bangsa oh kurang hu. Piah ngak jeng blah ao mekre ini, urang kumei Thai Patih brei eng tangin drei cakak khan bai nyaom sambo juk, pagam tani tanat jih ao saong bingula thaik 3 meta di ala pa-ak.
Harei ini, ao dhai juk Sở Luông tok mboh dalam dom harei roya praong yau then likau salamat atau hu urang kumei umo meng 50 thun tagok angui cuh tuk kakuh muk kei. Ngui tagok rup blah ao gireih ini, urang oh lac mboh gheih mekre meta, bo daok ngak brei mboh bruk hadah mbaok meta di bangsa Thai Patih di drei.
***
Meng blah ao Sở Luông nan, dom ragam tamia meng kan di bhum palei Mường Lay papar atah. Meyah lac ragam tamia di urang Thái Juk danei angan tamia xòe tui kapol nyaom payeng mblang praong, ye tamia meng kan di Mường Lay urang Thai Patih hu makna karei di nyu. Urang kumei Thai tamia di sa labik. Urang tamia takai yam tagok kadun trun sami samar, dua tagin yer tagok trun tui yawa glong biar di capi Tính tẩu.
Klau ragam tamia ngak jeng binguk yawa di bangsa labik ini lac Tamia ndon, Tamia khan tanyiak saong Tamia bingu. Njauk ndem tal ragam Tamia bingu dalam adat ngak yang Kin Pang Then. Ala tacei ba di “ ragam tamia gireik”, thaik thaok tamia oh lac ilamo, bo lac bruk pambuak anek manuac saong yang mebang, payua dom caong khin ka raidiuk salamat.
***
Langiu ragam tamia nan lac yawa “khik pambuak” labik ilamo bhum glong: capi Tính tẩu. Mai tal Mường Lay, hu taom gaok dom urang gheih ma-in kandi kandang yau ong Giàng Văn Dom.
Piah ngak capi Tính tẩu 2 atau 3 talei cambuai capi thaik thaok yau iku manuk tano, urang gheih ma-in brei palih ruah baoh kadaoh taha, dut iek gai capi meng “ 9 kuak tangin” saong pang yawa sap meng tangi.
Urang oh lac ngak capi bo daok lac urang paik ma-in, urang daoh bhap bini biak gheih. Tangin paik capi hu pato biak gheih, oh hu tapuk siphau. Dak dalikan ka bruk pambuak saong drap ar karei krih hu caik veik, nghe nhan Giàng Văn Dom di phường Na Lay ndem meyai lac:
“ Takre bruk ngak ini meng tuk daok sit, meng kan dahlau ame dahlak ngak capi, ong dahlak jeng ngak, dahlak iek blaoh bac tui. Gru mo paik capi dahlak daok taphia pang. Tui thun bilan praong tagok dahlak ngak bruk ini.”
Rairah nao dahlau dui ba pato veik ka rairah hadei yau nan, sap ragam Tính tẩu njom tame dalam rilo darak, hu jeng thaik binguk jalan sahaneng di bhap bini Thái Patih di bhum Tay Bac. Khan ao dhai juk Sở Luông, ragam tamia meng kan yau yang, tal sap capi Tính tẩu biak gheih karei…taong abih ngak jeng drap ar ilamo urang Thái Patih daok miat miat ndam gam haong bhum taneh Mường Lay.
Viết bình luận