Atah di pasak phuong tuy Hòa labaih 17km tui gah Barak, daok di xa Ô Loan, thaik thaot Pulao Hòn Yến rah tabiak di anak meta Vil taom dar di dua kaoh pulao kreh tasik. Di takai ceik hu lac dom labik patau, labik karang danak gauk meng taneh riya tal takai Hòn Yến. Di dom harei bilan pandiak, biak rilo dom kapul tuai damuai urang jirah mai tal labik gheih ghang dalam negar hu angan Hòn Yến piah rivang, ba drei tame ma-in. Mbang akaok meti gam haong baoh sang nao rivang me-in Pulao Hòn Yến di angaok jalan jirah rivang dom labik thaik thaot gheih ghang, inem mek di bhum taneh “bangu kanyik hareik hijao”, sa-ai kamei Lê Thị Kim Cúc, mai meng tinh Gia Lai, mboh katuak drei brei thau lac:

"Dahlak hulin bhian nao Nha Trang, nao Da Nang, blaoh mai Quy Nhơn min mbang akaok meti mai tal ini bo mboh katuak drei kayua labik tasik di ini biak gheih, hacih sa-at, bingi hatai, biak chreih mekre. Anek menuas di ini biak chreih.”

 Hòn Yến atah mbaok ar tasik labaih 400m, vil taom dan lac dom patau dang sang. Atah di Pulao Hòn Yến labaih 50m tal gah ar lac Pulao Hòn Đụn, glaong labaih 20m. Banah tasik pambuak taneh riya tal Pulao Hòn Yến saong Pulao Hòn Đụn jeng kaoh. Tuk ia tasik trun biar, sa labik patau pambuak taneh riya tal Pulao Hòn Yến, Hòn Đụn. Gah Pei barak Pulao Hòn Yến ieu lac sa baoh ceik sit nduac atah kuan tasik ngak jeng ganing patau mblo tagok tasik ieu lac Pulao Hòn Choi. Hu rilo mbang nao tal Pulao Hòn Yến, min ngan haong sa-ai Mỹ Hiền, yaok mbang nao tal Pulao Hòn Yến lac sa bruk drut druai karei di gauk.

"Sa-ai kamei biak chreih takre tuk biar harei trun, ia tasik tathuak tame tasik drei nao tabak kakai tabiak ar tasik hu saong maong iek hu karang. Bruk nan lac biak gheih ghang blaoh oh njauk lac tasik halei jeng hu.”

Tui dom harak ilamo, labik Pulao Hòn Yến hu ngak jeng kayua luac jalan brei kein lagaih taneh riya tapen tasik yau patau Jam. Dalam nan, njauk ndom mayai tal lac ceik pruh apui labaih 10 trieu thun dahlau, ngak jeng bruk gheih ghang di Pulao Hòn Yến. Lac sa urang ilamo ka drap ar alam langik saong jirah rivang, nao biak rilo labik, min PGS-TS Phạm Trung Lương, jabat Drap ar alam langik saong patagok karo kajap, urang ilamo gah jirah rivang Viet Nam mboh biak katuak drei kreih dom gheih ghang di Pulao Hòn Yến tuk mbang akaok meti ong ba drei tame bhum langik tasik ini meng la-i cai: 

"Dahlak hulin biak mboh chreih mekre saong biak mboh katuak drei tuk bahrau mboh bruk biak hu yaom glaong ngan saong bruk patagok jirah rivang lac di labik Pulao Hòn Yến ini. Di ini nyu pataom rilo yaom kaom dui pachreih jirah rivang. Nan lac drap ar ka taneh riya pambuak tal asar kadha di ceik apui. Ka dua lac gam saong di nan khol drei daok khik ramik hu he sinh thai karang meda ndom mayai lac naih gheih di abih. Saong bruk ka klau di nyu hu lac ilamo siam gheih. Dahlak hulin biak mboh takre bruk adaoh tamia di bhap bini, biak chreih takre saong biak hu yaom kaom glaong.”

Biar halei hu jirah rivang Pulao Hòn yến, rahra bhap bini di bhum palei jeng ieu lac dom urang tacei ba urang jirah rivang, pambak hatai anit ranam, bruk mboh hadah mbaok meta ka dom yaom kaom gheih karei blaoh langik tasik hadiah alin brei. Rahra di Pulao Hòn Yến jeng urang adaoh dom ragam bài Chòi, ba mai ka tuai damuai urang jirah dom bruk chreih takre brie ka ilamo bhap bini di bhum palei. Dom urang di kapul jirah rivang bhap bini Pulao Hòn Yến mboh biak hadah mbaok hadah meta tuk klah rabha ka bruk di drei:

"Tui hatai di bhap bini, dahlak hulin jak ba adei sa-ai dalam kapul thau me-in rabap thau adaoh kadha Bài Chòi patui bruk di mukkei dahlau mai piah duh ka tuai damuai padeih takai di Pulao Hòn Yến, jirah rivang Pulao Hòn Yến piah rik daong banah paglaong yaom kaom di labik jirah rivang ini.”

Hòn Yến oh lac gheih ka thaik thaot blaoh nyu daok gheih ghang mai meng bruk rahra diuk saong drap ar ilamu, pacang khik rami ramik drap ar saong khan ka yaom kaom drap ar nan nao tal grauk urang./.