Patui ngak dom danak dak, di dom harei raya Tet Nguyen dan thun nethak Asaih Waw 2026 ini daok di tinh Lam Dong patui peih rilo danak dak ilamo. Bruk gheih karei ieu lac thun akaok meti “mai sa baoh sang”, danak dak halei jeng ginup bak dom bangsa meng bhum “Da Lat ribau bangu”, tapa “Ceik glai Dak Nong” tal “Tasik hijao Binh Thuan”. Dalam sap gong caing sameng chreih chrai, dom nghe nhan K’ho, M’nông, Chăm, Mạ… di tinh Lam Dong gam chreih sambai haong ragam caing-xoang, adaoh tamia, yaih khan dom ilamo siam gheih di bangsa drei tal ayut cuai saong tuai damuai. Nghe nhan Ka Duýp, xa Đinh Trang Thượng, brei thau: “Khol dahlak hulin lac urang bangsa K’ho, harei ini biak mboh hadah mbaok meta hu tame Harei raya gong caing gam haong dom kapul caing di dom bangsa adei sa-ai. Hu mbaok tame harei raya, khol dahlak hulin caong khin hu me-in, bac tangi piah daong khik ramik saong patagok dom ilamo siam gheih di bangsa drei, dalam nan seni nghe thuat taong caing lac bruk hu makna. Khol dahlak hulin caong bac megru hu bruk khik ramik ilamo bangsa drei saong khgheih.k sap caing siam gheih karei di drei”.

Gam haong bruk khik ramik, rilo urang main seni di Lam Dong hu srap gap ba ilamo bangsa tame duh jirah rivang, gam khik hu ilamo, gam brei bruk ngak ka bhap bini. Piah pachreih, daong gah jirah rivang patagok, tinh Lam Dong pagam dom danak dak piah daong gah jirah rivang patagok. Meng nan hu ngak jeng dom ndap nda jirah rivang hu ilamo karei, danei abih lac ndap nda Jirah rivang bhap bini pagam haong ngak nong; hu palei ngak bruk bhap bini pagam haong raidiuk yaok harei. Urang Nghe nhan Y Breng, Bon Phai Kon, phuong Đông Gia Nghĩa brei thau: “Meyah drei luai ka adat cambat bangsa drei kurang lahik ye drei brei khik tani tanat. Urang halei chreih takre ye pato veik ka urang nan. Jeng brei pasram rah rah ka urang piah khik ragam caing ini, meyah oh ngak yau nan ye harei hadei kurang lahik ilamo bangsa drei. Urak ini ye dom View, Farm da-a nao me-in kong caing ye drei nao tuk nan.”

Di tinh Lam Dong, dom labik khik ramik ilamo jeng lac labik rivang me-in dui pachreih tuai damuai. Dalam jalan sit 40/15 di jalan Huỳnh Tấn Phát, phuong Mũi Né (Dahlau diah lac tinh Binh Thuan klak) hu Gilang Kaya meng kan Mũi Né kayua urang pataom khik angan Nguyễn Ngọc Ẩn peih tabiak. Gilang khik drap ar ta-eng ini daok pataom khik labaih 50.000 kaya banrik hu dom yaom kaom ka sajarah, ilamo, kinh te hu meng 1.500 thun dahlau Cong nguyen tal dahlau thun 1975. Labaih 40 thun pagam haong kaya yao klak, ong Nguyễn Ngọc Ẩn oh lac pataom khik blaoh daok “khan kadha” ilamo ka tuai damuai: “Ini lac sa majam rabap patau gheih abih di Viet Nam saong dunya. Khol dahlak hulin hu raok rilo urang giao su, tien si dalam nagar jeng ye saong langiu negar mai tal ini roh duah dom ndap nda di ilamo bangsa Cam saong dom bangsa adei sa-ai. Dahlak hulin likau me-in dom yava sap rabap patau ka dom adei sa-ai thau lac atah di ini labaih 3.000 thun dahlau mai. Likau ankhan haong dom adei sa-ai lac majam ini hu pataom khik di Di Linh di tinh Lam Dong khol drei”.

Tui dom urang pasang iek, roh duah ilamo, patagok jirah rivang, hadei pagam, tinh Lam Dong bahrau daok hu kein lagaih siam gheih tuk hu pataom thaik thaot gheih ghang saong hu rilo ilamo. Ini jeng lac kein lagaih, daong prein biak praong piah patagok jirah rivang karo kajap meng ilamo siam gheih – labik dom ilamo siam gheih daok hu khik ramik saong patui veik meng rai hadei. Anai gru Nguyễn Thị Hà Giang – Gru pato di Sang bac Dai hoc Da Lat ndom meyai lac: “Lam Dong hu thaik thaot gheih ghang piah dui pachreih tuai damuai jirah rivang. Langiu di nan nyu daok hu kein lagaih kayua rilo bangsa bhap bini saong ilamo urang bangsa jeng biak rilo. Khol dahlak ndom mayai lac ini yau sa bruk hu makna piah patagok gah jirah rivang ilamo. Hu sa bhum taneh hu kein lagaih yau ini ye dak mbuan ngak rilo ka gah jitvu jirah rivang piah dui pachreih tuai damuai jirah.”

Tuk sap caing daok sameng tagok, tuk dom kadha ilamo daok hu khan, ye Lam Dong oh lac sa labik piah mai rivang me-in, blaoh daok lac sa labik piah tuai damuai duah mai jirah, pang saong khik ramik dom ilamo siam gheih daok asar tamo di bhum ceik glai. Meng ilamo tal jirah rivang me-in, meng khik ramik tal patagok, ilamo hu angan daok jeng sa bruk hu makna daong gah jirah rivang Lam Dong patagok karo kajap./.