Hadah masup page, amuk Lê Thị Liên urang daok di palei Sơn trung, xa Đắk Mil, tinh Lam Dong katung dom paok nding ia meng danao kraong ribaong tame apuh. Baoh sang amuk Liên hu labaih 2 ha kophi tablak haong amraik kalu atah danao meng 3 – 6 paok nding ia. Sa mbang ba ia dui atah meng 2 tal 3 harei, baoh jamraik njuk ia nduac meng menyek di baoh sang pandar labaih 300 lit xang menyek. Meyah yau dahlau diah, yaom menyek labaih 17.000 dong/lit, yaom mbang tui ia abih labaih 5 trieu dong, tuk yaom xang menyek tagok khang saong tagok trun og lagaih, jien buh tabiak tagok rilo.
Oh sa janih lac baoh sang amuk Liên, rilo baoh sang rahra di Tay Nguyen jeng daok taduan kateik geik yau nan. Ini lac tukvak dom janih phun ngak kong hu pala rilo brei hu rilo ia piah khik tani tanat bruk paik hu. Dalam tuk nan, bruk ngak mbang di rahra Tay Nguyen dahlau diah jeng pambak praong tame dom janih mac jamraik njuk ia, mac katung, radaih pajeng ba nduac meng menyek.
Dak Lak saong Lam Dong urak ini lac dua bhum hu taneh pala kophi praong abih di dalam negar, hu taong abih labih 500.000 ha. Phun kophi oh lac janih ndap nda kaya nong hu pala rilo, blaoh daok lac bruk duah jien di yaok rituh ribau baoh sang rahra. Kayua nan, bruk tagok trun di yaom xang menyek hu pambuak tapak tal jien mek tame di urang ngak nong.
Dang di anak kateik geik ka jien buh tabiak dak harei dak praong, rilo baoh sang rahra hu palih ruah bruk salih jalan ngak mbang, meng bruk salih mac njuk ia nduac meng menyek, meng ndien 3 pha atau ndien nang luong ia harei. Di mbon palei Khanh, xa Cư Pui, tinh Dak Lak, sa-ao Y Vinh Byă bahrau mbaoh tangin buh jien tame 56 tieu dong piah pagam majam ndien ia harei, duh ka bruk tui ia ka 1,6 ha phun kophi.
Tui rilo baoh sang rahra, bruk lagaih di ndien ia harei lac meda pandar pandiak – halau drap ar hu rilo di Tay Nguyen dalam bilan thu. Majam hadei pagam oh menek jien buh tabiak ka xang menyek halei karei, patakik hu jien pah urang ngak.
Langiu bruk salih halau nang luong, rilo rahra urang ngak nong jeng salih jalan tui ia ka phun pala. Meyah yau dahlau diah, jalan ngak hu pandar rilo yau tui ia tapak di takai phun meng akaok nding praong, palai rilo ia saong lahik rilo tukvak pandar mac jamraik njuk ia, ye urak ini dom bruk tui ia patak pataom yau tanjaoh ia, pruh ia paying meng béc di takai phun, pruh ia hajan ta-eng daok hu pandar.
Sang sa-ai Y Theng Mdrang, Akaok mnbon palei Khanh, bahrau buh jien tame majam pruh ia hajan ta-eng ka 1 ha kophi tablak amraik kalu saong durian. Tui sa-ai, majam béc pruh ia ta-eng daong rabha ia samu jang, patakik ia pandar saong lac dui katut rilo tukvak pandar mac jamraik njuk ia. Sa-ai Y Theng brei thau: “Khin patak pataom ye brei tui iek tanut tathah taneh, kuhria njauk tukvak pruh. Tuk pruh njauk tukvak, phun jeng ginup ia bo oh njauk nduac mac jamraik biak suai. Yau nan gam patakik menyek, gam patakik urang ngak bruk”.
Xa Cư Pui urak ini hu labaih 12.000 ha phun pala, dalam nan jaik 3.800 ha kophi. Ini lac bhum palei hu taneh pala phun ngak kong praong nan bruk pambuak meng yaom xang menyek tagok ngak ka rilo baoh sang duh hatai.
Ong Nguyễn Minh Nghiệp – Phaok Akaok UB Bhap bini xa Cư Pui, brei thau: dalam tukvak bahrau jaik ini, rilo baoh sang rahra hu srap gap salih meng mac jamraik menyek tapa ndien atau nang luong ia harei. Jien buh tabiak akaok meti meda praong, min meyah kuhria suai atah, ye siam lagaih jang dut haong thun menyek, rilo meng lac dalam tuk yaom sang menyek tagok glaong yau urak ini.
Urak ini bhum palei daok jak ba rahra salih rah rah tapa bruk tui ia patak pataom yau tanjaoh ia, pruh béc di takai phun salih ka bruk tui ia tui jalan meng kal mai. Xa jeng ieu da-a veik dom bruk daong piah ka rahra hu kein lagaih bhuh jien tame majam pruh ia bahrau.
Dang anak kan kandah bahrau, urang ngak nong di Tay Nguyen hu srap gap duah tabiak bruk piah lagaih. Ini oh lac jalan langyah anak meta ka bilan thu, blaoh daok meda maong lac jalan nao lagaih piah gah ngak nong patagok karo kajap jang./.
Viết bình luận