Bimao pong meda pala hu luac thun di dom tinh, ban gah Meraong nagar kayua langik tuk halei jeng hu pandiak. Bhum Kreh negar meng bilan 3 tal bilan 8. Dom tinh ban gah Barak hu pala meng kreh bilan 4 tal bilan 10 saka ia harei lac njauk lagaih abih.
Palih ruah labik plaih tanrak pandiak ia harei pasang tapak piah oh pambuak tal bamao, labik brei laneing lanoi, hacih sa-at piah plaih takai ruak. Meda hu caik pong nerang di labik yau ye: vil taom dan sang, di bein phun, di paben sang meng akiak, ximang atau di angaok kla, dalam kadung nylon… Labik brei tapak ndaok, thu lagu plaih njauk ia dauk di bilan hajan, meyah jaik ia tuh pruh ye siam, piah lagaih ka bruk tui ia jeng yau sangka saong paik bamao ngak ka bruk pala bamao pong brei siam lagaih saong samar drah abih.
Meda pandar rilo kaya karei gauk piah pala bamao pong yau ye: pong nerang, kanjah tabau, rup saong hala patei, njam hang, bangu gaor. Min bhian pandar pong nerang. Caik bamao meng pong, padai bilan atau than nong, padai te atau padai ndiuk jeng pandar hu abih. Meda pandar pong daok that atau pong nerang tu, oh luai hu bhuac brai, yau nan nyu brei bruk ngak hu oh glaong.
Bruk pilih ruah pajaih bimao jeng hu makna biak glaong, nyu brei mboh ka bruk jak jeng ha oh brei ka bruk pala bimao di sang. Pajaih bimao oh njom ruak, pajaih oh taha jeng ye oh biak mada saong hu mbau pahe biak bingi. Kadung pajaih brei hu mbau pajaih bimao pong, oh tablok saong talei bimao brei sir di ala.
Pa-auk pong meng cara brei pataom pong jeng mbuk, praong 1,5-2m, atah 4-8m. Tuk pataom jeng mbuk, yaok tal pong glaong 20-30cm tuh ia ka pong njom tathah/sah abih blaoh mek takai juak ka nyu pait, blaoh patui di nan buh tal karei tagok tal tuk glaong 1,3-1,5m. Hadei di nan mek nylon, pong thu atau hala patei thu caik vil taom dan piah khik tathah saong khik nhiệt ka nyu pandia. Dom harei hadei pa-auk, nhiet ndok dalam mbuk tagok glaong labaih 60- 70oC. Nhiet ndo ngak matai dom takai bimao saong ngak brai sa banah janih huu ke dalam pong nerang, daong ka bimao pong mbuan mbang janih siam, patagok siam lagaih.
Hadei di tuk pa-auk pong meng 10-12 harei, tuk nan mbuk pong pait trun, glaong daok labaih 0,8-1,0m. Tuk ini pong brei dak caik ka nyu tui talei ro.
Ia cur dahlau di tuk pa-auk meng cara jalan mek pong nerang njuk tame ia cur, hlai 3kg cur dalam 100 lit ia. Tram pong gap ganap dauk ia. Bruk ngak ini piah pamatai bimao jhak, rao hacih janih lakhun, janih mbak dalam pong nerang.
Camreip di abih, hadei di tuk dak jeng mbuk hu meng 2-3 harei, brei pableik pong pandang sa mbang. Meyah pong daok tathah ye peih huan ha sit, brei patakik kaya gam di langiu. Meyah pong thu, ye brei tuh pabak ia cur, tuh brei ka nyu gap makre. Tal harei ka 5-6 pasang iek gilac mbuk pong. Pong ginup tathah, tuk iak dom gal mboh hu ia tanjaoh dom tanjaoh lac siam abih.
Tui bimao pong, oh cang brei pandar khak drah hagait. Kayua pong nerang tuk brai ginup pabak janih siam ka phun bimao cak rok patagok.
Ramik nhiet ndo meng bruk tuh ia saong gam mô: Tuk pasang iek mô bimao, mboh nhiet ndo tagok, pong pa-auk kurang ia brei pandar thùng vòi caraih tuh ka mô bamao. Plaih pandar vòi ia khang mbuan ngak tayah dom talei saong bimao sit. Meyah tok tagok nhiet ndo bo oh kurang ia, brei patakik pong tathah salih meng pong thu piah patakik prein pandiak saong tathuak pandiak dalam nyu./.
Viết bình luận