​Đhị zr’lụ pa zưm 2 k’ruung đác Krông Nô lâng Krông Ana; lâng pr’đơợ liêm buôn đăh k’tiếc k’bunh, tâm đác… chr’hoong Krông Ana, tỉnh Đăl Lăk ơy r’dợ pa dưr bh’rợ băn a xiu coh rôh t’vaih c’lâng bhrợ cha t’mêê đơơng chô bh’nơơn dal coh zr’lụ k’tiếc Tây Nguyên.

Nhiều năm nay, tại huyện miền núi Nam Giang, tỉnh Quảng Nam xuất hiện nhiều mô hình chăn nuôi mang lại hiệu quả kinh tế cao, giúp người dân xoá đói giảm nghèo, vươn lên làm giàu tại địa phương. Trong đó, nuôi dúi là một trong những mô hình được nhiều hộ đồng bào Cơ Tu, nhất là các bạn trẻ lựa chọn để phát triển kinh tế. Chuyên mục “Bàn cách làm ăn” hôm nay, PV A Viết Sĩ có cuộc trao đổi với anh Bhling Úc, một trong những hộ nuôi dúi cho hiệu quả kinh tế cao ở thôn Vinh, xã Tà Pơơ, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam về kỹ thuật nuôi và nhân giống dúi. Mời bà con và các bạn cùng theo dõi!

Tơơm prí tây ơy pa têệt lâng đhanuôr đhị chr’hoong Mường La, tỉnh Sơn La bấc c’moo đâu, đơơng chô bh’nơơn dal zooi đhanuôr têệm ngăn pr’ặt tr’mông. Lâng rau ting pâh âng zập cấp, rau bhriêl choom âng đhanuôr, đăn đâu, prí tây Mường La ơy bơơn pa đăn pazêng thị trường t’mêê lâng pa xoọng bh’nơơn pr’đươi bơơn pay bhrợ tơợ bha lầng prí… t’vaih c’lâng t’mêê lâng chr’năp liêm đoọng ha đhanuôr bhrợ ha rêê đhuôch.

Xang bêl bơơn ta moon nắc bơơn chuẩn vel bhươl t’mêê moót c’moo 2016, chr’hoong Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng t’bhlâng bhrợ bấc bh’rợ đoọng zư nhâm mâng lâng pa dưr dal chất lượng zâp cr’noọ bh’rợ t’bhlâng tước c’moo 2025 nắc 11/11 chr’val cóh chr’hoong bơơn chuẩn vel bhươl t’mêê pa dưr dal, vel bhươl t’mêê kiểu mẫu. Đhị zâp chr’val clung đệ lâng k’coong ch’ngai cơnh Hoà Sơn, Hoà Phú, Hoà Bắc, lấh mơ pazưm lêy tr’xăl tơơm chr’nóh, bh’năn băn, chr’hoong Hoà Vang xay bhrợ bh’rợ pa dưr bhươn mẫu, chrooi pa xoọng pa dưr thu nhập ha đhanuôr lâng tr’xăl pr’ắt tr’mung zr’lụ vel bhươl, k’coong ch’ngai. Nâu đoo nắc ta lêy c’lâng lướt liêm crêê, zúp đoọng zâp vel đông bhrợ liêm choom xa nay bh’rợ vel bhươl t’mêê pa dưr dal lâng vel kiểu mẫu vel bhươl t’mêê.

Hân đhơ năc êêh râu chr’noh bha lâng năc r’veh g’bá VietGap ơy zooi pa liêm pa crêê pr’ăt tr’mông âng đhanuôr coh pazêng chr’hoong Bến Lức, Đức Huệ, tỉnh Long An. R’veh n’nâu zooi đhanuôr vêy thu nhập lâh 40 ức đồng coh muy hân noo, zập c’moo pay pa chô m’bứi bhlâng tơợ 3 tươc 4 hân noo. Căh muy chô đơơng râu liêm choom ooy kinh tế, bh’rợ choh g’bá liêm sạch crêê cơnh xa nay VietGap năc dzợ bhrợ tr’xăl ooy cr’noọ bh’rợ âng đhanuôr, tơợ bh’rợ choh cơnh ty đanh năc xăl choh ting cơnh cr’noọ đươi dua âng thị trường lâng đươi khoa học kỹ thuật ooy bh’rợ pa bhrợ.

Xa nay bh’rợ zập chr’val muy bh’nơơn bh’rợ (moon pa đệ năc xa nay bh’rợ OCOP) đhị tỉnh Đắk Lắk xoọc vêy rau ha dưr k’rơ. Ting t’ngay ting bấc bh’nơơn pr’đươi OCOP bơơn chứng nhận 3-4 sao. Rau đâu năc tơợp pa dưr c’lâng bh’rợ pa dưr bh’nơơn chr’noh chr’bêệt, pa dưr pr’ặt tr’mông kinh tế zr’lụ vel bhươl ting c’lâng pa dzoóc chr’năp chr’noh chr’bêệt.

Đhanuôr lâng pr’zơc da dêr! Tơơm prí n’oong xoọc bơơn bấc đhanuôr Cơ Tu đhị apêê chr’hoong da ding ca coong Quảng Nam chơih pay choh bấc đoọng pa dưr kinh tế pr’loọng đong. Cr’nọo bh’rợ nâu xoọc đơơng chô râu bơơn bhrợ zăng tệêm ngăn zooi đhanuôr z’lâh đha rựt đanh mâng.

Cr’chăl hay, chr’hoong Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang nắc vel đong pa dưr k’rơ cr’nọo bh’rợ b’băn a đhăh dzăm cơnh: a tam đinh, cọop, k’xenh… Cơnh lâng k’xenh ri voi nắc đhanuôr buôn băn coh a bóc, zr’roh đác căh cợ bể ta bhrợ lâng xi măng. Đhơ cơnh đêêc nắc đăn đâu vêy muy pr’loọng đhanuôr ơy băn k’xenh ri voi coh a bóc gương đơc coh tầng 3 đong ặt lâng cr’nọo bh’rợ nâu vêy pa chô bh’nơơn dal bhlầng.