Sau nhiều tháng triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí, xã biên giới Dân Hóa (huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình cũ) mới đạt 72% số người thuộc diện rà soát. Địa bàn cách trở, mưa lũ, người dân đi làm xa và tâm lý e ngại khi đi khám là những nguyên nhân khiến tiến độ thực hiện chưa đạt mục tiêu. Nhiều người đến trạm y tế để khám, phát hiện ra bệnh nhưng cơ sở y tế lại thiếu thuốc để cấp phát cho người dân. Bà Hồ Thị Nang, ở bản La Trọng, xã Dân Hóa giải thích, nhà xa, việc đi khám đôi khi phụ thuộc vào điều kiện của gia đình, nếu con cái đi làm xa thì không có người đưa đến trạm y tế.

Ở xã biên giới Dân Hóa, việc đến cơ sở y tế để khám sức khỏe không phải lúc nào cũng thuận lợi. Dân cư phân tán, nhiều bản cách xa trạm y tế, đường đi khó khăn. Vào mùa mưa lũ, việc di chuyển càng trở ngại. Một số người dân đi làm trên rẫy, làm thuê tại các công trình hoặc đi làm ăn xa nên khó sắp xếp thời gian tham gia các đợt khám tập trung.

Chị Hồ Thị Hạnh, nhân viên y tế thôn La Trọng, xã Dân Hóa, tỉnh Quảng Trị chia sẻ, nhận thức về khám sức khỏe định kỳ của một bộ phận người dân còn hạn chế. Nhiều người vẫn có tâm lý chỉ tìm đến cơ sở y tế khi đau ốm, việc khám sàng lọc để phát hiện sớm bệnh tật chưa trở thành thói quen. Trong buổi khám đầu tiên, thôn thông báo thì bà con hưởng ứng, rất đông người đi khám. Nhưng khi khám, phát hiện bệnh thì trạm y tế lại thiếu thuốc để cấp phát cho bà con, lần sau thông báo lại thì bà con không muốn đi khám nữa.

Chị Hồ Thị Hạnh cho hay: “Tôi thấy chủ trương khám sức khỏe cho bà con nhân dân là rất ý nghĩa. Người dân được tiếp cận dễ dàng hơn về chăm sóc sức khỏe tại thôn, bản của mình, phát hiện sớm bệnh tật để điều trị kịp thời. Mong muốn của người dân là khi nào khám sức khỏe, nếu phát hiện bệnh thì có thuốc điều trị cấp phát cho nhân dân luôn. Có một số người e ngại rằng khám sức khỏe xong rồi không có cấp thuốc, họ đi về và lần sau thông báo thì họ sẽ không đi lại nữa”.

Đến giữa tháng 10/2026, xã Dân Hóa đã khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc cho hơn 4.600 người thuộc diện rà soát, vẫn còn hơn 1.800 người chưa được khám. Trong khi đó, địa phương đặt mục tiêu đạt tỷ lệ trên 80% người dân được khám sức khỏe định kỳ trong tháng 12/2026. Trước thực tế đó, Trạm Y tế xã Dân Hóa đã thành lập 4 tổ khám sàng lọc lưu động. Các bác sĩ đến từng hộ gia đình, những nơi xa trạm y tế, khu vực người dân khó đi lại để khám sức khỏe. Cùng với việc khám, tư vấn sức khỏe, các tổ còn cấp phát thuốc thông thường từ nguồn quyên góp của các cơ quan, đơn vị đóng chân trên địa bàn, góp phần hỗ trợ những gia đình còn khó khăn.

Theo bác sĩ Đinh Nhật Huy, Giám đốc Trạm Y tế xã Dân Hóa, tiến độ triển khai khám sức khỏe của trạm y tế có thời điểm chưa đáp ứng yêu cầu, ảnh hưởng đến kết quả chung của chương trình:“Một số người dân chưa nhận thức được mục đích của khám sức khỏe định kỳ, khám để phát hiện bệnh cho mình. Đồng bào mỗi lần đi khám đều có tư tưởng phải có cấp thuốc thì mới đi. Trạm y tế cũng trích tiền từ nguồn chi thường xuyên của trạm để mua thuốc, mua test để đến từng hộ dân thăm khám và cấp thuốc cho họ. Đây cũng chỉ là cách tạm thời để tuyên truyền, vận động, giải thích cho người dân hiểu thôi, còn về lâu dài không thể duy trì như thế này được”.

Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân ít nhất mỗi năm một lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên từ năm 2026. Tuy nhiên, với điều kiện đặc thù của xã biên giới, việc đưa chủ trương vào thực tế đòi hỏi cách tổ chức phù hợp, nhất là khả năng tiếp cận những người chưa tham gia khám. Đây cũng là bài toán đặt ra đối với chính quyền và ngành y tế cơ sở trong những tháng còn lại của năm 2026.