Giữa những triền núi trùng điệp, cách trung tâm xã Đam Rông 2 gần 70 km đường rừng, Tiểu khu 179 hôm nay hiện lên với những mái nhà khang trang, bao quanh là màu xanh của những vườn cà phê. Trường học, trạm y tế, nhà sinh hoạt cộng đồng được xây dựng, tạo nên diện mạo mới cho khu dân cư từng hình thành tự phát giữa vùng rừng núi xa xôi.

Hơn 20 năm trước, nhiều gia đình người Mông từ các tỉnh miền núi phía Bắc di cư đến đây, tự khai hoang, dựng nhà, tìm kế sinh nhai. Việc cư trú, sử dụng đất hình thành tự phát, chưa được quy hoạch, sắp xếp ổn định; giao thông cách trở, đời sống còn nhiều thiếu thốn. Từ sự quan tâm, hỗ trợ của Nhà nước, cùng nỗ lực vươn lên của người dân, vùng đất này đang từng bước trở thành nơi an cư, lập nghiệp lâu dài.

Đến tháng 8/2026, Tiểu khu 179 có 143 hộ với 776 nhân khẩu. Nhiều gia đình đã xây dựng nhà cửa kiên cố, ổn định sản xuất, nâng cao thu nhập. Ông Thào Ngọc Hà, người dân Tiểu khu 179, xã Đam Rông 2, phấn khởi cho biết:

“Ba, bốn năm trở lại đây, bà con mình được Nhà nước quan tâm xây dựng nhà văn hóa, trạm y tế, nhà trường cho thầy cô giáo ở. Đời sống tinh thần và vật chất cũng khá lên rất nhiều. So với thời điểm mới vào thì lúc đầu không có gì hết, nhưng bây giờ cũng làm được nhà cửa khang trang, đầy đủ các trang thiết bị, đồ dùng trong gia đình, xe đi lại cũng tạm đủ. So với trước đây thì bây giờ khá rất nhiều, vì vậy nên đời sống ở đây rất yên tâm để sản xuất”.

Sự đổi thay tại Tiểu khu 179 gắn với quá trình thực hiện các chính sách bố trí, ổn định dân cư, giải quyết nhu cầu đất đai và đầu tư hạ tầng. Nổi bật là Dự án sắp xếp, ổn định dân di cư tự do tại Tiểu khu 179 và khu vực Tây Sơn, với tổng mức đầu tư hơn 149 tỷ đồng, quy mô phục vụ 192 hộ. Dự án hướng đến quy hoạch, sắp xếp các điểm dân cư, từng bước giải quyết nhu cầu đất ở, đất sản xuất, tạo điều kiện để đồng bào ổn định cuộc sống, đồng thời tăng cường quản lý đất đai và bảo vệ rừng. Năm 2025, tỉnh tiếp tục phê duyệt dự án xây dựng tuyến đường vào Tiểu khu 179 dài khoảng 17,8 km, tổng vốn 180 tỷ đồng, nhằm cải thiện giao thông, kết nối khu dân cư với vùng sản xuất.

Nếu tại Tiểu khu 179, chính sách tập trung sắp xếp, ổn định dân cư thì ở thôn Phan Dũng, xã Tuy Phong, việc hỗ trợ đất ở, khai hoang, cải tạo đồng ruộng, tạo thêm quỹ đất sản xuất đã góp phần cải thiện đời sống đồng bào Raglai. Bà Nguyễn Thị Sơn, người dân thôn Phan Dũng chia sẻ:

"Ngày trước ở trên rừng, không có chỗ nào ở, chỉ ở trên rừng thôi. Bữa nay tôi rất mừng, Đảng và Nhà nước lo cho bản thân tôi về nhà cửa, cũng có cho bò, cho heo. Đảng, Nhà nước lo hết mình, đường sá đầy đủ, nước non đầy đủ”.

Nổi bật tại Phan Dũng là Dự án khai hoang, cải tạo đồng ruộng và hệ thống kênh khu A, tổng mức đầu tư 6,5 tỷ đồng. Dự án có quy mô khai hoang khoảng 26 ha đất, xây dựng hơn 2,7 km kênh tưới và gần 1,1 km đường giao thông nội đồng, hướng đến tạo quỹ đất sản xuất để bố trí cho 29 hộ đồng bào dân tộc thiểu số.

Cùng với đầu tư thủy lợi, địa phương hỗ trợ giống, phân bón, tạo điều kiện để người dân phát triển sản xuất lúa nước. Đến nay, Phan Dũng có hơn 300 ha lúa nước, trong đó 92 hộ được hỗ trợ ứng trước giống, phân bón để canh tác khoảng 63 ha. Việc từng bước tạo thêm quỹ đất, chủ động nguồn nước tưới giúp người dân có điều kiện tăng vụ, nâng cao hiệu quả sản xuất. Chị Hoàng Thị Đêm, người dân thôn Phan Dũng cho biết:

“Có thay đổi, cũng như sửa chữa nhà, rồi người ta hỗ trợ bò, dê, heo thì dân ở đây cũng làm ăn được khá giả rồi. Với lại cấp đất, đất sản xuất nữa. Hồi xưa mình không có đất, bây giờ có đất sản xuất rồi, nước ở bên hồ chứa xuống mình làm một năm ba vụ. Cho nên người dân ở đây rất mừng, rất mừng Đảng, Nhà nước đã quan tâm nhiều năm nay”.

Sau sáp nhập, Lâm Đồng có 100 trong tổng số 124 xã, phường, đặc khu thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó có 31 xã khu vực III và 172 thôn đặc biệt khó khăn. Giai đoạn 2026–2030, tỉnh xác định nhu cầu nguồn lực thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia liên quan hơn 5.778 tỷ đồng. Trong đó, hợp phần 2 chú trọng giải quyết tình trạng thiếu đất ở, đất sản xuất, nhà ở, nước sinh hoạt, gắn với phát triển sinh kế. Tỉnh phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi từ 2–3% mỗi năm, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng. Bà Nguyễn Thị Thu Hường, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lâm Đồng cho biết:

“Tập trung vào trao đổi, hướng dẫn cũng như phối hợp cùng với các địa phương để giải quyết vấn đề thiếu đất ở, đất sản xuất và triển khai việc hỗ trợ về mặt kỹ thuật, cây giống, con giống để phát triển kinh tế gia đình, rồi liên kết các chuỗi giá trị, chuỗi sản phẩm và các vùng với nhau. Đó là những giải pháp tập trung trong thời gian tới để chúng ta góp phần vào giảm nghèo bền vững”.

Với Lâm Đồng, hiệu quả của chính sách đất đai không chỉ thể hiện ở nguồn lực đầu tư hay diện tích đất được bố trí, mà quan trọng hơn là những gia đình có nơi ở ổn định, có điều kiện canh tác và yên tâm gắn bó lâu dài với địa phương. Tiếp tục giải quyết những vướng mắc về đất đai, tạo điều kiện để đồng bào an cư, phát triển sản xuất cũng chính là nền tảng để thu hẹp khoảng cách phát triển và giảm nghèo bền vững ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh.