Hơn 120 km là quãng đường anh Vũ Thế Lực cùng nhóm nông dân ở xã Ea Ning, tỉnh Đắk Lắk, vượt qua để đến tận vườn giống của ông Lê Tùng Linh ở xã Trường Xuân, tỉnh Lâm Đồng. Họ muốn xác minh nguồn gốc giống hồ tiêu trước khi xuống tiền đầu tư. Với người trồng hồ tiêu như anh Lực, chọn nhầm giống đồng nghĩa với mất nhiều năm công sức, phải bắt đầu lại một chu kỳ sản xuất.

“Tìm hiểu qua mạng thì nhiều rồi nhưng mà mua giống thì đi tìm hiểu tận gốc, đến tận vườn đầu dòng cho chính xác. Nhà đầu tư như mình thì sợ nhất là bỏ ra tiền mua giống, trồng cây tiêu 2-3 năm, lúc có thu mới phát hiện ra không phải giống Tiêu Tùng Linh, mà là giống lai tạo, giống nhái thì lúc đó mất thời gian rồi, còn đâu thời gian làm lại nữa.”- anh Vũ Thế Lực nói.

Nỗi lo giống giả của anh Lực là nỗi lo chung của hàng triệu nông dân ở Tây Nguyên, và cũng là điều ông Lê Tùng Linh trăn trở trong hành trình phát triển giống tiêu mang tên mình.

Năm 2014, khi chăm sóc vườn tiêu của gia đình, ông phát hiện một cây có đặc điểm sinh trưởng khác biệt. Ông đã dành nhiều năm theo dõi, chọn lọc và nhân giống. Đến năm 2021, giống tiêu Tùng Linh được đưa ra thị trường. Giống tiêu này có bộ rễ phát triển mạnh, cây sinh trưởng khỏe, có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt. Từ cây ban đầu, ông từng bước xây dựng vườn sản xuất giống, hiện có khoảng 8.000 trụ tiêu phục vụ nhân giống.

Năm 2023, cây tiêu Tùng Linh được công nhận là cây đầu dòng; năm 2025, vườn cây được công nhận là vườn cây đầu dòng, có năng lực cung ứng khoảng 700.000 hom giống mỗi năm. Tiêu giống Tùng Linh cũng được Bộ Khoa học và Công nghệ cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu.

Với ông Linh, phát triển được giống tiêu mới là một thành quả, nhưng đưa giống đúng nguồn gốc đến tay người trồng mới là điều đáng quan tâm. Bởi nếu mua phải giống giả, nông dân không chỉ mất tiền mà còn mất cả thời gian và cơ hội sản xuất.

Được vinh danh là Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới, ông Linh vẫn canh cánh nỗi lo giống giả và mong muốn các cơ quan chức năng cùng vào cuộc để bảo vệ người nông dân.

“Được chọn là người nông dân xuất sắc thì rất vinh dự, rất vui mừng. Tôi mong muốn rằng, cơ quan chức năng có thẩm quyền, chung tay hợp tác làm sao loại bỏ vấn đề giống tiêu giả trên thị trường. Để đưa nguồn giống chính thống đến với bà con nông dân mình, còn nếu mua giống giả thì đó là làm khổ cho nông dân.”- ông Linh chia sẻ.

Ông Nguyễn Văn Anh, Chủ tịch Hội Nông dân xã Trường Xuân, tỉnh Lâm Đồng, cho biết địa phương hiện có khoảng 4.500 ha hồ tiêu. Qua theo dõi giống tiêu Tùng Linh tại vườn ông Linh và các hộ đã đưa giống vào sản xuất trong khoảng ba năm qua, Hội Nông dân xã nhận thấy cây sinh trưởng khỏe, có khả năng chống chịu bệnh và cho năng suất tốt. Việc ông Linh tìm tòi, phát triển giống tiêu mới là đóng góp đáng ghi nhận đối với sản xuất nông nghiệp địa phương.

“Chúng tôi rất vui khi anh Linh là một trong 96 nông dân xuất sắc của Việt Nam năm 2026. Anh Linh không chỉ là người phát hiện, nhân rộng được giống hồ tiêu có nhiều đặc tính rất tốt, phù hợp với điều kiện khí hậu thổ nhưỡng ở Tây Nguyên nói chung và ở nhiều địa phương khác. Anh Linh cũng có rất nhiều đóng góp cho công tác xã hội, công tác thiện nguyện tại địa phương.”- ông Nguyễn Văn Anh cho biết.

Từ một cây hồ tiêu đột biến trong vườn nhà, ông Lê Tùng Linh đã kiên trì tìm tòi, phát triển thành giống tiêu mang tên mình, mở thêm cơ hội cho người trồng tiêu. Nhưng giá trị của người nông dân xuất sắc không chỉ nằm ở thành quả kinh tế, mà còn ở trách nhiệm với cộng đồng. Được vinh danh sau những nỗ lực bền bỉ, cha đẻ giống tiêu Tùng Linh vẫn trăn trở làm sao để nông dân tiếp cận đúng nguồn giống, không phải trả giá vì giống giả. Bởi với ông, thành công không chỉ là làm giàu cho mình, mà còn là giúp những người nông dân khác vững tin trên hành trình làm giàu từ đất.