Chính phủ đã ban hành Nghị định số 387/2026/NĐ-CP ngày 12/10/2026, quy định nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035. Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. 

Ưu tiên địa bàn khó khăn, bảo đảm các điều kiện thiết yếu

Nghị định xác định việc thực hiện Chương trình phải tập trung nguồn lực, trọng điểm, ưu tiên các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn...

Cụ thể, Điều 12 quy định chính sách đặc thù đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó ưu tiên nguồn lực thực hiện các nội dung đầu tư, hỗ trợ quy định tại các Điều 7, 8, 9, 10 và 11 của Nghị định. Việc phân bổ nguồn lực căn cứ điều kiện địa bàn, mức độ khó khăn, dân tộc thiểu số rất ít người, dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù về kinh tế - xã hội. 

Các nội dung hỗ trợ tập trung vào những nhu cầu thiết yếu như đất ở, nhà ở, đất sản xuất hoặc chuyển đổi nghề; hỗ trợ bố trí, ổn định dân cư; phát triển sản xuất, sinh kế; đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức người dân tộc thiểu số. Nghị định cũng quy định hỗ trợ đối với địa bàn có nhiều khó khăn, vùng biên giới, hải đảo và các khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. 

Tăng phân cấp, gắn trách nhiệm với kết quả thực hiện

Nghị định quy định việc phân cấp, phân quyền mạnh cho chính quyền địa phương, đồng thời yêu cầu địa phương chịu trách nhiệm về kết quả và bảo đảm không làm giảm mức hỗ trợ tối thiểu theo chính sách của đối tượng thụ hưởng. Việc phân công nhiệm vụ và bố trí kinh phí phải bảo đảm không trùng lặp, không bỏ sót đối tượng, nhiệm vụ và phạm vi thực hiện. 

Đối với hoạt động hỗ trợ phát triển sản xuất, Nghị định quy định các cơ chế thực hiện theo dự án, liên kết theo chuỗi giá trị, hỗ trợ sản xuất cộng đồng và hỗ trợ theo nhiệm vụ. Việc triển khai phải gắn với điều kiện thực tế, bảo đảm đối tượng tham gia và các yêu cầu của từng hình thức hỗ trợ.

Nghị định cũng đặt ra yêu cầu theo dõi, kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện Chương trình dựa trên các tiêu chí về mục tiêu, nhiệm vụ, phân bổ và giải ngân nguồn lực, cùng mức độ hài lòng của người dân. Kết quả đánh giá được sử dụng để xem xét việc bố trí nguồn lực và xác định những nội dung cần điều chỉnh trong quá trình triển khai. 

Với các nhiệm vụ, dự án và ngân sách đã được giao trong năm 2026 theo bốn chương trình mục tiêu quốc gia trước đây, Nghị định quy định việc xử lý chuyển tiếp nhằm bảo đảm quá trình thực hiện không bị gián đoạn. Việc lập, phân bổ và giao kế hoạch vốn năm 2027 thực hiện theo các quy định chuyển tiếp của Nghị định./.