Chỉ còn ít ngày nữa, năm học 2026–2027 sẽ chính thức bắt đầu. Tại thôn Mê Ka, xã Đam Rông 4, gia đình anh Liêng Hót Ha Ngát đã chuẩn bị đầy đủ sách vở, quần áo, bút mực cho hai người con, một em học lớp 11 và một em học lớp 4.

Sinh sống tại địa bàn đặc biệt khó khăn, điều kiện kinh tế còn nhiều thiếu thốn, nhưng anh Ngát luôn xác định việc học của các con là khoản đầu tư không thể thiếu. Theo anh, trong một xã hội ngày càng hiện đại, kiến thức chính là hành trang giúp thế hệ trẻ nắm bắt cơ hội và không bị bỏ lại phía sau.

“Cũng như bao gia đình khác, gia đình em cũng chuẩn bị áo quần rồi sách vở cho các cháu năm học mới. Học hành là cực kỳ quan trọng để sau này có cơ hội cho con cháu phát triển hơn. Không thể để các cháu ở lại phía sau được. Sau này công nghệ số rồi hiện đại hóa đất nước cần rất nhiều kiến thức, cần rất nhiều trình độ khác nhau. Dù khó khăn nhưng phải cố gắng cho các cháu đi học”, anh Ngát chia sẻ.

Suy nghĩ ấy đang ngày càng trở nên phổ biến tại nhiều buôn làng vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Lâm Đồng. Mỗi mùa tựu trường, các gia đình chủ động thu xếp tiền mua sách vở, quần áo, đồ dùng học tập cho con. Với những hộ còn khó khăn, nhiều người vẫn cố gắng xoay xở, thậm chí vay mượn để con em có đủ điều kiện đến lớp.

Không chỉ quan tâm đến việc học trước mắt, nhiều gia đình còn chú trọng định hướng học tập, nghề nghiệp cho con và giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc.

Với các gia đình đồng bào dân tộc thiểu số, học tập không chỉ mở ra cơ hội tiếp cận tri thức, tìm kiếm việc làm mà còn giúp thế hệ trẻ thêm tự tin khi bước ra khỏi buôn làng.

Anh Liêng Hát The, người K’Ho nhánh Cil, ở Tổ dân phố Bắc Tà Nung, phường Cam Ly - Đà Lạt, cho rằng việc học của con cần gắn với việc gìn giữ những giá trị truyền thống của dân tộc.

“Góc độ gia đình thì đã định hướng cho con rất rõ, vấn đề truyền thống đó là cốt lõi. Từ đó, khi các con lớn lên, các con đi học, giao lưu trong trường sẽ quảng bá, giới thiệu cho các bạn trong trường. Sau này các con làm việc ở các cơ quan nào cũng vậy sẽ cảm thấy tự hào về truyền thống của mình”, anh The nói.

Từ những định hướng ấy, việc học của con trẻ không còn đơn thuần là câu chuyện của từng gia đình mà trở thành một phần trong hành trình thay đổi nhận thức, nâng cao chất lượng cuộc sống ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Nếu sự chủ động của phụ huynh tạo nên nền tảng từ gia đình, thì tại các trường học, công tác chuẩn bị cho năm học mới cũng được địa phương và các cơ sở giáo dục triển khai từ sớm.

Tại xã đặc biệt khó khăn Đam Rông 4, năm học này có hơn 4.300 học sinh từ bậc mầm non đến trung học cơ sở, chủ yếu là con em đồng bào dân tộc thiểu số.

Những ngôi trường được đầu tư khang trang, sạch đẹp. Lớp học, khuôn viên trường và các điều kiện phục vụ dạy, học được chuẩn bị chu đáo, tạo môi trường thuận lợi để học sinh bắt đầu năm học mới.

Không chỉ chuẩn bị cơ sở vật chất, các giáo viên cũng tìm cách làm mới không gian học tập, xây dựng những hoạt động phù hợp với lứa tuổi nhằm tạo hứng thú cho học sinh ngay từ những ngày đầu đến trường.

Cô Phạm Thị Ngọc Bích, Hiệu trưởng Trường Mầm non Đạ Tông, xã Đam Rông 4, cho biết:“Giáo viên tích cực xây dựng môi trường học tập. Học sinh được trải nghiệm những hoạt động phù hợp nên thu hút các em. Trường Mầm non Đạ Tông cũng thường xuyên tổ chức các hoạt động giao lưu có sự trải nghiệm của phụ huynh, giáo viên và học sinh. Qua đó, phụ huynh càng ngày càng yên tâm gửi con em đến trường”.

Lâm Đồng hiện có 100/124 đơn vị cấp xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; trong đó có 27 xã đặc biệt khó khăn, 5 xã biên giới và đặc khu Phú Quý. Toàn tỉnh có hơn 182.000 học sinh dân tộc thiểu số. Tại những địa bàn còn nhiều khó khăn, con đường học tập đang từng bước mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức cho thế hệ trẻ, đồng thời trở thành một trong những chìa khóa giúp người dân thay đổi cuộc sống.

Ông Ntơr Ha Krong, ở thôn Đạ Nhinh, xã Đam Rông 4, có 3 người con đã tốt nghiệp đại học. Từ câu chuyện của chính gia đình mình, ông càng tin rằng, có kiến thức, đồng bào sẽ có thêm năng lực làm chủ cuộc sống, từ sản xuất đến tiếp cận những tiến bộ mới.

“Xưa thì học hành không có bao nhiêu nhưng bây giờ nếu mà không có chữ thì không làm được gì. Biết chữ mình sẽ biết chăm sóc cây trồng. Từ có chữ mới phát triển được mọi lĩnh vực trong cuộc sống”, ông Krong chia sẻ.

Năm học mới đang đến gần. Các lớp học được chuẩn bị chu đáo, tất cả đang cùng hướng tới một mục tiêu: tạo điều kiện tốt nhất để trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số được đến trường và tiếp cận tri thức.

Với sự đồng hành của gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương, mỗi mùa tựu trường không chỉ mang theo niềm vui của trẻ thơ mà còn gửi gắm kỳ vọng về một thế hệ trẻ có tri thức, có nghề nghiệp, tự tin hội nhập nhưng vẫn trân trọng và gìn giữ những giá trị văn hóa của quê hương, dân tộc.