1 – Ngă tui truh kih tơhnal pơkă “mut hrom 2 mơta”: djă pioh kơja\p hơđong rah bơwih [ong prong, laih anun pơtrut pơplih hơdră bơwih [ong hăng ano# kơja\p pơđ^ kyar

 

Kơnuk kơna ]râo ba kho\p bruă pơplih phrâo kơtang hơdră pơđ^ kyar tui jơlan gah kơja\p phik, [u pơdơi pơplih phrâo, pơplih bruă tuh pơ plai, s^ mdrô; pơđ^ tui ano# kơja\p, tu\ yua hăng pran bơkơtưn lo\n ia.

 

{ing ta hmâo laih hăng hloh kơ abih bang 12 tơhnal pơkă pơđ^ kyar bơwih [ong – mơnuih mơnam mơ\ Khua pơ ala m[s dêh ]ar ta jao, lu tơhnal pơkă giong hlâo kơ hrơi pơkă. Dưi hmâo rơnoh pơđ^ kyar GDP dlông hloh 7%, rơnoh dlông hloh amăng 10 thun rơgao.

 

Lu tơhnal prong pơkon ăt dưi pơsit, kah hăng prăk pơhrui glăi mơng gơnam s^ kơ dêh ]ar ta] rơngiao djơ\ rơnoh pơkă 500 klai dolar Mi, s^ gơnam kơ dêh ]ar ta] rơngiao hmâo 9 klai 100 klăk dolar Mi hăng jing thun tal 4 to# tui bruă s^ gơnam kơ dêh ]ar ta] rơngiao.

 

Lăp đing nao, khă đ^ kyar prong, Việt Nam ăt djă pioh hơđong mơn bruă bơwih [ong prong, pơplih hơdră bơwih [ong djơ\ jơlan gah, mrô noa blơi yua (CPI) kơnong kơ đ^ 2,57% bơhmu hăng thun hlâo, anai le\ rơnoh đ^ kyar [ia\ hloh amăng 3 thun je# hăng anai.

           

 

2-Hơdor glăi 50 thun ngă tui Tơlơi pơtăn mơ\ng Khua mir sir Hồ Chí Minh; pơtrut bruă hrăm, hla tui tơlơi pơmin, pran jua, tơlơi do\ dong [ong huă mơ\ng `u, lir hơbit hăng bruă ako\ pơdong, [ư\ pơkra glăi Ping gah

 

VOV4.Jarai-50 thun ngă tui tơlơi pơtăn glăi mơ\ng Wa Hồ le\ sa jơlan rơbat gru đưm yom biă mă amăng tơlơi hơkru\ lo\n ia Việt Nam yua kơ Ping gah git gai, lăi pơtong khă bruă ngă pơpă hai, abih bang ping gah, kơnuk kơna, mơnuih [on sang, ling tơhan ta ăt gum pơgôp sa pran jua, kjăp kiăo tui jơlan hơdră kiăng mơnuih [on sang pơdrong, lo\n ia kjăp, ngă khua pô, bơkơnar, thâo rơgơi ta ruah mă laih, ako\ pơdong lo\n ia hiam klă, mơnuih [on sang trơi pơđao yâo mơak…..

 

Bruă ngă tui tơlơi pơtăn glăi mơ\ng Wa Hồ lir hơbit hăng bruă ngă tui Tơlơi pơtrun mrô 4 khua mua ping gah tal XI hăng tal XII pơsit, ako\ pơdong, [ư\ pơkra glăi ping gah hăng Hră pơ]râo trun mrô 5 mơ\ng Ding jum kơđi ]ar kơ bruă hrăm hăng hla tui tơlơi pơmin, pran jua, tơlơi do\ dong [ong huă Hồ Chí Minh, djru hrom ping gah ta ngă tui kjăp bruă kơđi ]ar, tơlơi pơmin, pơphun bruă mă hăng pran jua đăo kơnang.

 

3 – Pơplih phrâo, ngă giong hăng rơguăt glông bruă, pơhro\ trun mơnuih mă bruă [ong prăk kơnuk kơna

 

Ngă tui Tơlơi pơtrun pơsit mrô 6 (tal XII); pơplih pơkra, pơhrua nao dong Tơlơi phiăn mơnuih apăn bruă , mơnuih mă bruă ]ar; Tơlơi phiăn pơphun bruă Kơnuk kơna;

 

Tơlơi phiăn pơphun bruă gong gai plơi pla..., đơ đam dêh ]ar ta blung hlâo hro\ trun 5 bôh anom bruă ]ar gưl tơring glông, rơbêh kơ 560 bôh anom mă bruă ]ar gưl să; hro\ trun 4 ako# phun mơng dêh ]ar, rim thun ako# phun gah gưl tơring glông, 7 bôh phun akha anom hăng dưm kơnar hăng anom bruă, 81 bôh anom, hăng gru\p hăng dưm kơnar hăng gru\p, 73 bôh anom bruă [ơi dêh ]ar; hro\ trun rơbêh kơ 2.600 bôh anih mă bruă hăng dưm kơnar hăng anun; hro\ trun rơbêh kơ 2.000 gru\p gah gru\p anom;

 

 hro\ trun rơbêh kơ 4.160 bôh anom mă bruă kơnuk kơna, 2.200 bôh anom phun amăng hơdôm bôh anom bruă kah hăng Ping gah Khul ling tơhan, Ping gah Kông ang dêh ]ar hmâo laih hơdră ngă tui kho\p, hmâo ako# tlôn, ba glăi bôh tơhnal.

 

Amăng 2 thun rơgao, biă `u thun 2019, đơ đam dêh ]ar hmâo hro\ trun hmâo 236.039 ]ô mơnuih, rim thun hro\ trun [iă biă mă `u 10.000 klai prăk kơ ngăn drăp kơnuk kơna.

 

Bruă pơphun bruă mă hăng mơnuih apăn bruă pơke\ hăng prăp lui jơnum prong ping gah hơdôm gưl anăp nao Jơnum prong tal 13 mơng Ping gah dưi pơphun ha amăng ple\, kơja\p phik.

           

 

4-Bruă mă pơhlôm, pơgăn tơlơi [ong kông ngăn dưi hơmâo boh tơhnal klă

 

VOV4.Jarai-Khua git gai ping gah, khua mir sir ơi Nguyễn Phú Trọng git gai Ping gah, kơnuk kơna khut khăt ngă tui pơgăn tơlơi soh sat [ong prăk la, [ong kông ngăn.

 

Hơdôm rơtuh ]ô mơnuih soh arăng ba phat kơđi kah hăng tơlơi [ong prăk la lu, ngă soh amăng tơlơi bơwih [ong huă arăng ba phat kơđi, amăng anun lu khua mua pơprong amăng ping gah, khua git gai ling tơhan blah ngă, khua tơhan kông ang.

 

Kiăng kơtưn wai lăng tơlơi dưi amăng bruă mă kơ mơnuih ngă khua hăng pơgăn tơlơi [ong prăk la pơđ^ ngă khua, Ding jum kơđi ]ar hơmâo ngă hră pơtrun mrô 205/QĐ-TW.

 

 Anai le\ bruă mă rơđah rơđong hloh tui hăng Hră pơtrun mơ\ng khua mua ping gah dêh ]ar ta tal XII hăng hơdôm hră pơtrun yom pơko\n mơ\ng Gơnong dlông, ding jum kơđi ]ar kơ bruă man pơdong hăng dăp bruă kơ [ing khua mua.

 

5 – Lu bôh than amăng bruă pơtom hiăp

Dêh ]ar Việt Nam dưi ruah ngă Ding kơna [u do# mă bruă [ơi anăp kơ Khul pơgang rơnuk rơnua Sang gum hơbit djop dêh ]ar hăng mrô hră ple\ kah hăng abih bang tu\ ư (192/193 pok hră ple\);

 

Tu\ mă bruă ngă Khua ASEAN thun 2020; Pơphun to\ng ten; bă tơlơi gơgrong Jơnum gưl dlông Mi-Triều Tiên tal 2.

 

Mut hrom jar kơmar hăng pơtom hiăp bơwih [ong djru pơđ^ kyar hmâo yak pơplih phrâo, pok pơhai Tơlơi pơkôl CPTPP; k^ pơkôl Hră s^ mdrô mơ-ak klă hăng EU (EVFTA) hăng Hră pơkôl pơkă pơgang ba tuh pơplai./.

           

 

6-Anom bruă ngă hmua bơblih yom biă mă pơkra ming gơnam s^ mơdrô, pơđ^ tui ano\ hiam gơnam tam

VOV4.Jarai-Tal blung a amăng gru đưm, bruă ngă hmua Việt Nam bưp lu tơlơi tơnap yua un djơ\ klin pơtah ]roh mơ\ng kual ơi ju\ tưp, ngă răm [ăm prong biă mă hăng bruă ]em rông un, bui amăng dêh ]ar, tơl kơ[ah h^ a`ăm mơnong un ba s^ mơdrô hăng blơi [ong amăng rơnu] thun.

 

Đơ đam anom bruă hơmâo pơhrui glăi prăk s^ mơdrô hăng  ta] rơngiao truh kơ 41 klai 300 klăk domar Mi, ano\ kơmlai s^ mơdrô 10 klai 400 klăk dolar Mi, hnong tơ-ui amăng glai klô rơbêh 41%, hơmâo 54% boh să dưi ngă djơ\ tơhnal pơkă plơi pla phrâo, 111 boh anom bruă gưl tơring glông dưi ngă djơ\ tơhnal pơkă plơi pla phrâo.

 

Pơjeh pơdai anăn ST 25 mơ\ng Việt Nam dưi hloh kơ braih dêh ]ar Thai Lan, dêh ]ar Kur hăng Mi jing braih jơman hloh ro\ng lo\n tơnah, djru hrom pơđ^ tui kơnuih dêh ]ar Việt Nam amăng jar kmar, pơtrut pran jua djop tơring ]ar, anom bruă s^ mơdrô hăng mơnuih [on sang tuh pơ alin kơ bruă ngă hmua pla pơdai hơmâo braih huă jơman.

 

7 – Dêh ]ar ngă tui hơdră pơtrun, bruă mă ha sa, khom ngă, djơ\ rơ-oa pioh pơgang tơlơi dưi pô, tơlơi dưi pô mơng Việt Nam [ơi dlông Ia Rơs^ Ngo\

 

Blan 7/2019, dêh ]ar Kha] ba hơdôm bôh [at tô HD 8 anăp nao hăng anăn iâu le\ “Pel e\p” Bãi Tư Chính, ngă soh hăng kual bơwih [ong hăng kual ia gah dêh ]ar Việt Nam.

 

 Kơnuk kơna, Ding jum pơtom hiăp, hơdôm ding jum, gơnong bruă, anom bruă gơgrong gah tơlơi anai mơng [ing ta hmâo gir djă pioh kơja\p tơlơi rơnuk rơnua, mơta pơkon, khom bo\ng glăi, ngă tui tơpă Tơlơi pơkôl mơng Sang gum hơbit djop dêh ]ar gah Tơlơi phiăn Ia Rơs^ thun 1982, pơphun hơdôm yak nao djơ\ pơgang kơja\p kual ia rơs^ dưi pô mơng Việt Nam.

 

Jar kơmar hăng Việt Nam ăt kơđiăng mơn, kiăng thâo, hơngah glăi hăng pơgăn bruă pơplih “ngă sat gah bôh thâo” mơng Kha] hăng hơdôm bruă ngă soh na nao amăng bruă in tơgl^t, pơmut nao do\p jơlan “jơlah rơmô” 9 ]ra\n amăng hơdôm hră pơ-ar lăi nao kơ bôh thâo, phim ru\p pok hyu [ơi djop ro\ng lo\n tơnah.

           

8-Grup pơ rơguăt drơi jăn Việt Nam hơmâo lu pri mah amăng mông pơplông SEA Games 30

 

VOV4.Jarai-98 pok miưđai ia mah dong tal dua amăng mrô tu\ mă miđai tal pơplông, [uh rơđah tơlơi kơtang mơ\ng pơ rơguăt drơi jăn Việt Nam nao pơplông amăng kual.

 

Amăng anun, tơlơi lăp djă kơđom gru le\ grup đah boh lông đah kơmơi hăng grup U22 đah rơkơi hơmâo mă 2 miđai ia mah hing ang biă mă; pô pơplông luai ia Nguyễn Huy Hoàng ăt pô rơgơi hloh tal pơplông SEA Games luai 400 met hmar hloh gah đah rơkơi hăng mă miđai luai 1.500 met; Trần Hưng Nguyên luai puk păk 400 met đah rơkơi.

 

Nguyễn Thị Oanh đuăi găn ano\ ging jơlan 3000 met mă pri miđai ia mah mơ\n; 4 pri hing ang hloh ga pu\ pua mơ\ng Lại Gia Thành pu\ pua kơtra#o 55 kg;

 

Vương Thị Huyền 45 kg, Hoàng Thị Duyên 59 kg, Phạm Hồng Thanh 64 kg; pô luai ia đah kơmơi Nguyễn Thị Ánh Viên mă 6 miđai ia mdah hơjăn `u; Lý Hoàng Nam mă pri ia mah tal blung a gah quần vợt.

 

Hơdôm boh tu\ yua amăng tal pơplông SEA Games 30 hrom hăng grup đă boh lông dêh ]ar pơđut thun 2019 hăng jing grup ba ako\ pơplông hơdôm grup blung a World Cup amăng kual, ngă gêh gal thun 2020 amra hơmâo lu tơlơi ]ang rơmang hloh, pơplông grup tal 2 dơ\ng mut nao pơplông World Cup mơ\ng kual.

 

9 – Khua pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta pel e\p Tơlơi phiăn pioh kơ mơnuih mă bruă (pơplih pơkra) pơđ^ thun pơdơi mă bruă kơ mơnuih mă bruă hăng lui h^ hơdră hră pơkôl mă bruă na nao

 

Tal jơnum lok 8 Khua pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta tal 14 pel e\p Tơlơi phiăn mơnuih mă bruă (pơplih pơkra), amăng anun Mơta tơlơi 169 pơkă, thun pơdơi mă bruă amăng tơlơi pô anun huăi hmâo tơlơi hne adih dưi pơkra tui glông pơkă truh kơ djop 62 thun kơ đah rơkơi amăng thun 2028 hăng djop 60 thun hăng đah kơmơi amăng thun 2035.

 

Khua pơ ala mơnuih [ôn sang ăt pel e\p mơn Tơlơi phiăn pơplih pơkra, pơhrua nao dong sa dua mơta tơlơi amăng Tơlơi phiăn mơnuih apăn bruă, mơnuih mă bruă hăng Tơlơi phiăn mơnuih mă bruă.

 

Sa amăng hơdôm tơlơi phrâo mơng tơlơi phiăn anai le\ amra lui Hră pơkôl mă bruă na nao kiăng ngă tui hơdră pơkôl hmâo hrơi blan pơkă hăng mơnuih mă bruă ]ar.

 

Kơnong kơ hmâo ]ô mơnuih dưi ]ơkă mă hơdră “tui hră pơkôl na nao” anun le\: mơnuih apăn bruă, mơnuih mă bruă ]ar dưi pơplih jing mơnuih mă bruă tui hră pơkôl [ơi anom mă bruă kơnuk kơna lom djop djơ\ tui tơlơi pơkă amăng tơlơi phiăn anai;

 

mơnuih dưi ruah mă bruă [ơi kual tơnap tap; hăng hơdôm mơnuih hmâo hră pơkôl [u pơsit hrơi blan mơng hlâo lom Tơlơi phiăn anai mă yua.

 

10-Lu tơlơi truh ngă sat anih hơdip jum dar  brơi [uh tơlơi tơdu amăng bruă mă mơ\ng lu sang bruă\

 

VOV4.Jarai-Aka hơmâo djơ\ ôh, tơlơi sat anih hơdip jum dar, ia lip amăng [on prong Hà Nội, [on prong Hồ Chí Minh, Cần Thơ, plơi prong Vinh, tơring glông Phú Quốc, boh nik `u ngă sat ayuh hyiăng anih hơdip jum dar [ơi Hà Nội, [on prong Hồ Chí Minh hăng hơdôm plơi prong pơko\n amăng dêh ]ar thun blan rơgao lăp hu\i biă mă.

 

Hrom hăng anun, phun `u hơmâo tơlơi sat anai, ăt do\ lu tơlơi tơdu, tơlơi kơ[ah mơ\ng djop sang bruă kơnuk kơna hăng anom bruă s^ mơdrô, mơnuih [on sang hai amăng bruă pơgang ayuh hyiăng anih hơdip jum dar, kiăng pơđ^ tui tơlơi tu\ yua amăng tơlơi hơdip mơda.

 

Siu H’Prăk-Nay Jek: Pơblang hăng pôr