VOV4.Jarai - Ako# hơdôm thun 2000 jing hơdôm thun tơnap tap mơng hơdôm tơring ]ar kual }ư\ Siăng. Tơlơi hlưh trun mơng bruă s^ mdrô kơ phê, ngă tơlơi bơwih [ong amăng kual [u hơđong.
Kiăo tui anun, hơdôm tơlơi mơnuih mơnam hăng bruă pơgang lon ia rơnuk rơnoa plơi pla hmâo pha ra.
Amăng tơlơi anun, rơnu] blan 7/2002, Gru\p wai lăng kual }ư\ Siăng dưi pơdo\ng kiăng djru kơ Khoa apăn bruă kơđi ]ar, Gru\p git gai Ping gah, Khoa dêh ]ar git gai ngă tui hơdôm bruă prong [ơi kual }ư\ Siăng;
Hrom hăng gưl Ping gah, gong gai hơdôm tơring ]ar amăng kual, pơtlaih tơlơi tơnap, ta` ru\ đ^ bruă bơwih [ong, hơkru\ tơlơi rơnuk rơnoa bruă kơđi ]ar, tơlơi hơđong pơhlôm mơnuih mơnam.
15 thun gir run, bơwih [ong mơnuih mơnam kual }ư\ Siăng hmâo tơlơi pơplih pơhlôm.
Sit truh blan 7 hrim thun, lom đang kơ phê hơdai bôh le\, ăt lom anun mơn hơdôm phun sầu riêng pla plah, pơ phun tơsa\.
Lom anun, đơ đam să Ea Yông tơring glông Krông Pa] tơring ]ar Daklak pơ phun hơdôm hrơi jơnum ngui. Kual krah să dik dăk kah hăng sa tơdrun tum păn s^ mdrô.
Hrim hrơi leng kơ hmâo hơdôm pluh bôh rơdêh container tô nao rai, pơgiăng hơdôm bôh sầu riêng bă [ol. Phuang [âu hiam rôk tui glông jơlan mrô 26.
Ơi Ngô Văn Tam, sa mơnuih ngă đang hmua [ơi să Ea Yông brơi thâo, thun anai le\ thun tal 7, `u hăng hơdôm sang ano# pơkon [ơi anai djơ\ bơyan.
Lom sa phun sầu riêng pla plah amăng đang kơ phê hmâo hơdôm pluh klah prak lom sa bơyan; lom sa ektar hmâo mơng 700 klak prak sa thun hăng lu hloh:
“Ngă tui hăng anai prak pơhrui glăi blung a le\ phun kơ phê, dua le\ phun sầu riêng hăng tlao le\ phun bôh [ơr.
Amăng anun, phun sầu riêng hmâo pơhrui glăi lu hloh, lom sa phun tui anai hmâo 10 klak prak, sa ektar hmâo 800 klak prak.
Bơ\ phun kơ phê, tơdơi kơ no#p kơ kơnuk kơna le\ do# hmâo 2 tơn”.
Tui hăng ơi Nguyễn Phụng Minh, Khoa git gai Ping gah să, Ea Yông le\ sa amăng hơdôm kual pla kơ phê pha ra hloh [ơi kual }ư\ Siăng, ăt le\ kual gơgrong ba lu tơlơi lu\p yua kơ trun noa kơ phê amăng ako# hơdôm thun 2000.
Hơdôm hrơi anai, tơlơi bơwih [ong mơng să [u djơ\ kơnong kơ hơkru\ glăi ôh mơ\ `u do# e\p hmâo jơlan nao phrâo, ba glăi bôh tơhnal hloh hăng kơja\p phik hloh.
Ha rơtuh klai ]ô mơnuih bơwih [ong ngă đang hmua rơgơi ru\ đ^, truh kih glăk dưi pơhư prong amăng djop hơdôm bôh plơi pla. Ơi Nguyễn Phụng Minh lăi:
“Gru nam bruă đang hmua [uh rơđah hloh [ơi să le\ pla plah phun bôh troh amăng đang kơ phê.
Sa ektar pơhrui hmâo mơng 700 klak prak truh kơ sa klai dua rơtuh klak prak sa bơyan kơnong kơ sầu riêng, akă yap tom kơ phê.
Bôh tơhnal bơwih [ong huă prong anun să hmâo pok pơhai ha amăng ple\ tơlơi anun lăng ha amăng ple\ biă”.
Tơdah lăi hă djơ\ mơn, Ea Yông jing gru pơ[u\t glăi mơng đơ đam kual }ư\ Siăng kơ tơlơi hơkru\ glăi, đ^ kyar bơwih [ong mơnuih mơnam.
Lăng hyu djop kual, hơdôm hơdră pla plah phun bôh troh glăk dưi pơhư prong.
Tơdơi kơ phê, Gơnong bruă tiu kual }ư\ Siăng hmâo yak đ^ kyar prong hăng truh kih prong mơng kual dưr }ư\ Siăng truh dơnung }ư\ Siăng.
Biă `u, kual }ư\ Siăng glăk ru\ đ^ kah hăng sa anih anom ba jơlan hlâo gah đ^ kyar bruă đang hmua tui hơdră phrâo mơ\, kơnong kơ tơring ]ar Lâm Đồng hmâo pơdo\ng laih rơbêh kơ 43 rơbâo ektar lon, noa ngă rai gơnam tam mơng 400 klak prak truh 8 klai prak lom sa ektar amăng sa thun.
Hrom hăng bruă bơwih [ong huă, hơdôm tơlơi mơnuih mơnam [ơi kual }ư\ Siăng ăt dưi đing nao pơsir mơn tơl phun akha `u.
Hơdôm jơlan hơdră 132, 134 mơng Kơnuk kơna hmâo djru pơsit brơi lăp djơ\ tơlơi kơ[ah lon do#, lon ngă đang hmua mơng neh wa djuai ania [ia\; jơlan hơdră 135 djru đ^ kyar abih bang pioh kơ hơdôm bôh să tơnap tap.
Biă `u, bruă pơ phun brơi hơdôm bôh anom, sang bruă bơwih [ong huă [ơi anai ngă adơi ayong, djru gum hơdôm bôh plơi pla neh wa djuai ania [ia\ dưi pơhư prong djop anih.
Tơdơi kơ 15 thun, nao pơ\ plơi pla [ơi kual }ư\ Siăng, ăt [uh mơn anom ngă adơi ayong ăt dưi pioh mơn pran jua pơ pu\ mơng neh wa.
Ơi Ama Toan, [ơi [ôn Liêng Ông, să Dak Phơi, tơring glông Lak, tơring ]ar Daklak, brơi thâo:
“Anom bruă ngă adơi ayong lăng ba na nao gơnam tam hăng pran jua neh wa, neh wa le\ hơđong pran jua mă bruă ngă đang hmua, [u hmư\ tui [ing sat plư, kơja\p hmư\ tui Ping gah Kơnuk kơna.
Khă lon [iă, mơnuih lu, neh wa gir run hrăm tui bôh thâo phrâo kiăng bơwih brơi kơ phun pla hlô rông, hrom hăng tơlơi gum djru na nao mơng anom bruă ngă adơi ayong, neh wa jai hrơi jai pơplih phrâo hloh”.
Y Piêk Ê`uôl, [ơi [ôn Ea Na, să Ea Na, tơring glông Krông Ana, tơring ]ar Daklak, ]ih djă pioh:
“Sang bruă djru neh wa lu djop mơta, kah hăng tuh pơ plai kơmok pruai tla tui [ơ [rư\, laih anun tuh pơ plai glông hre\ apui lơtr^k, laih anun hơdôm ring bruă bôh thâo bơkơja\p drơi jăn…
Dong mơng thun 2004 truh ră anai neh wa [ing gơmơi dưi pơplih đ^ kyar, mrô sang ano# [un rin hro\ trun lăp yap ba.
Sang bruă gum hrom hăng Anom kơsem min bôh thâo phrâo pơsur bruă đang hmua pok lu mông bơkơtuai kơ bôh thâo phrâo, djru neh wa mă tu\ tơlơi găn gao bơwih brơi kơ phun kơ phê, mơng anun neh wa amăng plơi pla dưi đ^ kyar”.
Hmâo tơlơi hơkru\ glăi hăng đ^ kyar lăp yap ba, samơ\ 15 thun rơgao, kual }ư\ Siăng ăt glam ba [u [ia\ mơn tơlơi bơdjơ\ nao.
Kơtang hloh amăng anun le\ anih anom do#, lom rơbêh kơ 350 rơbâo ektar dlai klô rơngiă theng.
Kual dlai do# glăi ăt rai tui mơn, ngă wot phang kho#t hăng ia ling dăo đ^ lu.
Ha rơtuh bôh anom bơwih [ong dưi hmâo tơring ]ar jao lon jao dlai klô pioh bơwih [ong huă, samơ\ [u ba glăi bôh tơhnal, kơđai glăi ngă tơlơi bơrơsua lon kơtang tui.
Sa dua bôh ring bruă drai ia apui lơtr^k, lom pơdo\ng [u yap nao ano# pioh glăi sat mơng `u.
Anai amra le\ hơdôm tơlơi prong mơ\ Gru\p wai lăng kual }ư\ Siăng, gưl Ping gah, gong gai hơdôm tơring ]ar amăng kual amra đing nao hơkru\ pơsir pơ\ anăp anai.
Ơi Tô Lâm, Khoa gum bruă ding jum kơđi ]ar, Khoa Gru\p wai lăng kual }ư\ Siăng, brơi thâo:
“Đing nao pơsir tơlơi lon mơnai, anai le\ phun than mơng kual }ư\ Siăng amăng thun 2017 hăng hơdôm thun to# tui.
Gru\p wai lăng kual }ư\ Siăng git gai kual }ư\ Siăng amra kơsem min, rơkâo đ^ hơdôm [irô ding jum, gơnong bruă gơgrong gah tơlơi anai pơsit tơlơi lon mơnai [ơi kual }ư\ Siăng, lom pơsir đing nao hơdôm tơlơi sua mă lon [u djơ\ phiăn.
Rơkâo {irô ding jum wai lăng kông ngăn dlai klô – rơhuông adai lon mơnai, {irô ding jum wai lăng bruă đang hmua hăng pơđ^ kyar [ôn lan dêh ]ar ta ta` pơ phun jơnum lăi nao kơ tơlơi anai.
Hrom hăng anun Gru\p amra pơ phô brơi Kơnuk kơna pơhrua nao giong h^ tơlơi pơkă pơsir bruă phă dlai klô, pơs^t đ^ kyar pơlar hnoh ia kual }ư\ Siăng, đing nao truh bruă pơgang ako# ia kual }ư\ Siăng”.
Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr
Viết bình luận