VOV4.Jarai- {ơi guai lo\n ia C|ư\ Siăng, ling tơhan hăng djuai ania [iă glăk gir run [u thâo pơdơi pơdă ôh amăng bruă pơlir hơbit ngă hro\m, ako\ pơjing anih anom pơgng lo\n ia kjăp.

Hơbô| bruă pơlir hơbit mơng Binh đoan mrô 15 ngă [ơi guai lo\n ia Pơngo\ kual C|ư\ Siăng jing bruă hmư\ hing hloh.

{ơi anai, bruă pơlir hơbit [udah ngă giăng mah phara, dong mơng sang ano\ ngă công nhân djuai ania Yuăn pơplir hơbit hăng sang ano\ djuai ania [iă, truh kơ Binh đoàn pơlir hơbit hăng gong gai kơnuk kơna [ơi plơi pla, laih anun bruă anai ba glăi tu\ yua biă mă.

Thun 2006, Binh đoàn 15 hơmâo jơlan hơdră ngă tui hơbô| bruă pơlir hơbit kơplah wah sang ano\ ngă công nhân djuai ania Yuăn hăng djuai ania [iă.

Sang ano\ ayong Nguyễn Văn Thương hăng sang ano\ ayong Rahlan Yin le\ sa amăng hơdôm boh sang ano\ pơlir hơbit mơng Grup 14, Kông ti 75, Binh đoàn 15.

Rơbêh 10 thun laih rơgao, dua boh sang ano\ lăng kah hăng adơi ayong pô, pơlir hơbit, gum djru tơdroă amăng djo\p mơta bruă, dong mơng bruă amăng snag ano\ truh kơ bruă [ơi kông ti.

Pran jua thâo c\ơđôp nao rai, djru nao rai jing ngă tơlơi bơwih [ong huă mơng dua boh sang ano\ đ^ kyar, laih anun ră anai lêng pơdrong asah. Ayong Nguyễn Văn Thương lăi tui anai:

‘’Amăng thun blan ngă tui jơlan hơdră pơlir hơbit le\, sang ano\ gơmơi lêng pơ [ut lăi nao bruă ngă hmua pla pơjing phun pla sui thun, ăt kah hăng phun pla [iă hrơi, kah hăng a`am pơtăm, a`am hơdjă.

Lăi pơthâo hơdôm boh thâo ia rơgơi kơ sang ano\ pơlir hơbit hăng sang ano\ gơmơi, kiăng hơmâo prăk pơhrui glăi lu, jai hrơi pơđ^ kyar bơwih [ong huă’’.

Kơnong kơ [iă hrơi đôc\ pok pơhai, hơbô| bruă pơlir hơbit sang ano\ mơng Binh đoàn 15 brơi [uh boh tu\ yua lu biă mă, laih anun pok pơhai hmar biă mă [ơi djo\p boh kông ti gah Binh đoàn 15, gah guai lo\n ia dua boh tơring ]ar Gialai hăng Kontum.

Ri\m thun, bruă pơlir hơbit jing yak đ^ phrâo, lơ\m Binh đoàn ako\ pơjing grup pơkra pơjing pơlir hăng plơi pla; kông ti pơlir hơbit, ngă giăng mah hăng tơring glông, să; Binh đoàn pơlir hơbit hăng tơring ]ar,tơring glông.

Plơi Triêl, să guai lo\n ia Ia Pnôn, tơring glông Đức Cơ, hơmâo 75 boh sang ano\ le\ hơmâo truh kơ 70 boh sang ano\ ngă công nhân amăng Kông ti 72, Binh đoàn 15.

Lơ\m abih bang sang ano\ công nhân mơng plơi pơlir hơbit hăng công nhân djuai ania Yuăn le\ plơi Triêl ăt ngă giăng mah hăng grup 12 hăng grup 16 mơng Kông ti 72 mơ\n.

Bruă pơlir hơbit, ngă hro\m jing pơtrut đ^ yôm biă mă, kiăng plơi Triêl pơđ^ kyar laih anun tơlơi bơwih [ong huă amăng plơi ră anai hơđong kjăp biă mă, hơmâo năng ai `u 90 ektar đang kơphê, 70 ektar đang kơsu, 80 ektar đang boh `ông, 8 ektar đang tiu, hro\m hăng lu đang pla phun pơko\n dong.

Tui hăng ơi Ksor Bíu, Khoa jơnum min djo\p djuai ania mơnuih mơnam plơi Triêl, tơlơi ngă giăng mah, pơlir hơbit ling tơhan hăng mơnuih [on sang, tơlơi ngă hro\m hăng sang s^ mdrô jing tơlơi yôm pơphăn biă mă, glăk hơmâo neh met wa amăng plơi ngă tui:

‘’{ing gơmơi amra iâu pơthưr, pơto pơblang neh met wa djăbong kjapư tơlơi pơlir hơbit, kiăng ngă klă hloh bruă pơplih phrâo phun pla, gơnam rông. Gơ`ăm nao bruă bơwih [ong huă, ba glăi tu\ yua yôm.

Giong mơng anun dong, pơtrut đ^ ngă hro\m hăng djo\p grup ngă hro\m c\i hrăm hăng hla tui boh thâo ia rơgơi, kơtưn đ^ ngă pơdrong asah kơ hơdôm boh sang ano\’’.

Tui hăng Đại tá Nguyễn Đức Thành, Khoa apăn bruă Ping gah, Kơ-iăng Khoa tư lệnh Binh đoàn 15, hơbô| bruă pơlir hơbit, ngă giăng mah kơplah wah tơhan hăng mơnuih [on sang le\ tơlơi pơc\eh phrâo mơng Binh đoàn, laih anun jing sa amăng hơdôm hơdră ngă bruă yôm mơng Binh đoàn lơ\m ngă bruă iâu pơthưr amăng hrơi mông ră anai, djơ\ hăng tơlơi kiăng [ơi guai lo\n ia kual C|ư\ Siăng.

Amăng hơdôm thun laih rơgao, Ping gah, Anom bruă git gai Binh đoàn hơmâo jơlan hơdră git gai dlăm, kiăng Binh đoàn ngă tui klă hơbô| bruă anai, djru pơđ^ kyar bơwih [ong huă pơlir hơbit hăng bruă pơgang tơlơi rơnuk rơnua [ơi guai lo\n ia:

‘’Ping gah, Anom bruă git gai Binh đoàn pơsit rơđah bruă iâu pơthưr le\ bruă kơđi ]ar.

Yua anun, amăng hơdôm thun laih rơgao, Ping gah, Ding jum Tư lệnh Binh đoàn lêng git gai bruă mă dlăm, ngă djo\p bruă iâu pơthưr mơnuih [on sang.

{ing gơmơi pơsit bruă iâu pơthưr blung a le\ kho\m gơnang kơ gưl, gong gai kơnuk kơna, djuai ania [iă, laih anun lăng anai kah hăng tơlơi gêh gal, jơlan blung a c\i ngă giong bruă kơđi ]ar arăng jao.

Biă mă `u le\, hơbô| bruă pơlir hơbit sang ano\, anai le\ tơlơi pơc\eh phrâo djơ\ biă mă, ba glăi boh tu\ yua sit nik’’.

Amăng tal yă Trương Thị Ngọc Ánh, Kơ-iăng Khoa Jơnum min djo\p djuai ania mơnuih mơnam Việt Nam rai pơ să guai lo\n ia Ia Pnôn, Đức Cơ, Gialai mut rai Jơnum pơlir hơbit djo\p djuai ania kơplah wah blan 11 phrâo rơgao, hơmâo pơsit yôm biă mă hơbô| bruă pơlir hơbit tơhan hăng mơnuih [on sang, pơlir hơbit sang ano\ mơng Binh đoàn 15 pok pơhai [ơi anai.

Hơbô| bruă brơi [uh boh tu\ yua lơ\m [rô djru pơđ^ kyar bơwih [ong huă, [rô man pơdong anih wai lăng pơgang lo\n ia kjăp [ơi guai lo\n ia ta:

‘’{ing gơmơi lăp hơdor hăng pơsit yôm biă mă bruă ako\ pơjin hơbô| bruă pơlir hơbit ngă giăng mah mơng să Ia Pnôn lăi hơjăn hăng mơng tơring ]ar Gialai lăi hro\m.

{ing ta pơphun bruă pơlir hơbit tơhan hăng mơnuih [on sang, pơlir hơbit sang ano\ djru pơđ^ kyar bơwih [ong huă, pơ alum nao rai pran jua tơdruă, lăi pơthâo tơlơi tơnap tyap, tơlơi hiam klă, ngă tơlơi pơlir hiưbit jai hrơi kjăp hloh.

Dong mơng anun, ako\ pơjing mơnuih mơnam, anih anom jai hrơi pơlir hơbit hăng pơđ^ kyar bơwih [ong huă laih anun kjăp kơ tơlơi rơnuk rơnua kơđi ]ar’’.

Tơlơi pơlir hơbit mơnuih [on sang hăng ling tơhan, tơlơi ngă hro\m bơwih [ong kơplah wah Binh đoàn 15 hăng gong gai kơnuk kơna [ơi dua boh tơring ]ar Gialai hăng Kontum hơmâo gleng nao ako\ pơjing amăng rơbêh 30 thun laih.

Anai le\ tơlơi yôm pơphăn kiăng ngă klă hloh dong, c\i man pơdong guai lo\n ia Pơngo\ C|ư\ Siăng kjăp phik hloh dong amăng djo\p bruă.

                                                         Siu H’Mai: Pô c\ih hăng pôr