VOV4.Jarai - Thun 2019 khă mơng bưp lu tơlơi tơnap tap, samơ\ bruă brơi prăk apah wai wai pơgang glai rưng mơng tơring ]ar Kontum ăt ngă tui klă mơn. Dưi ngă tui anun le\ yua hơmâo tơlơi git gai c\râo bruă ta` mơng Jơnum min mơnuih [on sang tơring ]ar, Khua mua wai lăng Keh prăk pơgang hăng pơlar đ^ glai rưng tơring ]ar hro\m hăng Keh prăk wai pơgang hăng pơđ^ kyar glai rưng Việt Nam.

Rơngiao kơ anun le\ tơlơi ngă bruă hro\m hơbit mơng hơdôm gơnong bruă, gong gai [on lan djop gưl ngă tui jơlan hơdră ăt kah hăng hơmâo abih bang anom bruă wai lăng glai rưng, yôm hloh le\ tơlơi gum hro\m mơng mơnuih [on sang [ơi tơring ]ar.

Yap truh lơ 6/12/2019, Keh prăk wai pơgang hăng pơlar đ^ glai rưng Kontum jak iâu abih bang djru, pơhrui glăi rơbêh 189 klai prăk, dưm dưm hăng 75% pơhmu hăng ako\ bruă laih anun him lăng truh lơ 31/12/2019 amra hơmâo rơbêh 266 klai prăk, dưm dưm hăng 105% ako\ bruă blung a.

Mơng mrô prăk anai jing pơhlôm prăk apah arăng wai lăng, pơgang rơbêh 360.600 ektar glai rưng, hơmâo năng ai `u 63% abih bang mrô glai rưng amăng tơring ]ar, [u hơmâo yap tom đang kơsu, hăng đang kyâo yôm pơko\n ôh.

Ơi Hồ Thanh Hoàng, Khua Keh prăk wai pơgang hăng pơlar đ^ glai rưng Kontum brơi thâo, amăng thun 2019, bruă ngă tu\ yua tla prăk apah arăng wai lăng glai rưng ba glăi tu\ yua biă mă amăng bruă wai lăng hăng pơlar đ^ glai rưng mơng tơring ]ar. Amăng anun hơmâo dua tơlơi yak đ^ prong amăng bruă ngă tui jơlan hơdră anai:

“Yak nao yôm hloh amăng bruă apah prăk wai pơgang glai rưng mơng tơring ]ar Kontum thun 2019 le\ pơhrui glăi prăk mơng lu anih dong, pơhrui mơng anih pơkra gơnam mă yua ia pioh yua amăng bruă pơkra gơnam, pơhrui glăi prăk mơng hơdôm anom bruă anai c\i wai pơgang glai rưng.

Tal dua le\ pok mrô mơ-it prăk hăng tla prăk wai pơgang glai rưng kơ ană plơi amăng mrô mơ-it prăk kiăng ta`, rơđah rơđông, huăi rơngiă mông hăng prăk kăk, pơhlôm [u mă yua prăk mơta, rơnuk rơnua amăng hrơi tla prăk laih anun djơ\ hăng tơlơi pơkôl pơkă ră anai”.

Amăng thun 2019 Keh prăk wai pơgang hăng pơlar đ^ glai rưng tơring ]ar Kontum jao glăi kơ Grup tla prăk tơring glông brơi prăk wai pơgang glai rưng amăng thun 2018 kơ rơbêh 3.500 boh sang ano\ hăng 34 boh plơi pla hăng mrô prăk giăm 34 klai prăk kơ bruă wai lăng rơbêh 44.500 ektar glai rưng dêh ]ar ta jao. Prăk pơhrui glăi rim thun mơng rim boh sang ano\ rơbêh kơ 8 klăk 700 rơbâo prăk; yap rim kual plơi pla hơmâo rơbêh 88 klăk prăk.

Hăng hơdôm anon bruă wai lăng glai le\ khul, grup hăng Jơnum min mơnuih [on sang să, tơring kual jao glăi kơ 1.555 boh sang ano\, hơjăn pô wai lăng; 192 grup sang ano\; 336 boh plơi pla hăng 5 grup wai lăng rơbêh 156.000 ektar.

Abih tih prăk pioh apah wai lăng glai rưng giăm 96 klai prăk. Prăk pơhrui glăi mơng rim boh sang ano\ wai lăng glai le\ rơbêh 13 klăk prăk/thun; plơi pla le\ 160 klăk prăk/thun; grup sang ano\ 98 klăk prăk/thun hăng khul, grup, anom bruă năng ai `u 500 klăk prăk/thun.

Anai le\ prăk pơhrui prong biă mă pơhmu hăng prăk pơhrui pơko\n mơng rim boh sang ano\ do\ amăng glai hăng giăm glai, biă mă `u le\ mơnuih [on sang djuai ania [iă.

Amai Y On, plơi Plông, să Hiếu, tơring glông Kon Plông brơi thâo, yua hơmâo prăk pơhrui mơng bruă wai lăng rơbêh 900 ektar glai rưng, mơnuih [on sang amăng plơi gơgrong wai lăng glai klă hloh:

“Neh met wa amăng plơi thâo hluh laih kơ bruă wai lăng, pơgang glai klă hloh kiăng hơmâo prăk apah. Hơdôm boh sang ano\ gum wai lăng glai [u hơmâo sang ano\ hơpă ôh phă glai ngă hmua”.

Hro\m hăng lu bruă hơmâo ngă tui tu\ yua, amăng thun 20019, Keh prăk wai pơgang hăng pơlar đ^ glai rưng tơring ]ar Kontum pơphun 59 tal jơnum pôr pơthâo jơlan hơdră tla prăk wai pơgang glai rưng pơlir hăng bruă wai lăng, pơgang ba hơmâo năng ai `u 5.700 wơ\t c\ô mơnuih gum ngă; ngă tui Jơlan hơdră pôr pơhing Gum hro\m hăng [ing c\ơđai nao pơ sang hră amăng thun mut sang hră 2019, Keh prăk in tơlơi pôr pơhing jơlan hơdră apah prăk wai lăng glai rưng [ơi kơđuh hră 400.000 sop hră hăng 5.000 blah đoan brơi kơ [ing c\ơđai sang hră amăng kual apah prăk wai pơgang glai rưng; pơphun 4 wơ\t Jơnum pơtô pok pơhai ngă tui Hră pơtrun 156 lơ 16/11/2018 mơng Kơnuk kơna kơ hơdôm anom bruă le\ pô wai lăng glai, Jơnum min mơnuih [on sang să, tơring kual hơmâo Kơnuk kơna jao wai lăng pơgang glai.

Ơi Nguyễn Thất, Kơ-iăng khua Jơnum min mơnuih [on sang să Đăk Ang, tơring glông Ngọc Hồi brơi thâo ano\ tu\ yua mơng bruă gum nao pơhmư\ mông pơto\p hrăm bruă tui anai:

“Bruă pơtop tui anai kiăng adơi ayong thâo mrô glai rưng [ơi să, bruă wai lăng pơgang glai hiư\m pă. Thâo rơđah glai hơpă dưi mă yua prăk apah. Đơ đam lo\n glai mơ\ hlâo adih jao wai lăng samơ\ yua neh met wa hơmâo đang hmua amăng lăm anun le\ kah lui h^. Dua dong le\, pơtop hrăm bruă giong, adơi ayong ngă bruă ju\ yap prăk kăk hăng khua mua amu` [iă wai lăng, thâo rơđah bruă mă yua prăk, mơng anun huăi ngă soh tơlơi pơkôl pơkă”

Bruă tơring ]ar Kontum ngă klă jơlan hơdră apah prăk wai lăng glai rưng amăng thun 2019 jing ngă klă hiam kơ bruă wai lăng pơgang glai rưng [ơi tơring ]ar.

Hro\m hăng jak iâu abih bang mơnuih gum wai lăng, amăng [rư\ ngă klă jơlan hơdră abih bang mơnuih gum pla kyâo glai, jơlan hơdră anai djru pơplih phrâo tơlơi hơdip kơ hơdôm rơbâo c\ô mơnuih ngă bruă wai lăng, pla kyâo glai, biă mă `u le\ mơnuih [on sang amăng plơi pla hăng [ơi kual ataih, asuek, kual mơnuih djuai ania [iă do\.

Siu H’Mai: Pơblang hăng pôr