VOV4.Jarai- Amăng jơlan hơdră UN-REDD Việt Nam rơwang II- Ngă tơdu [iă ayuh asa mơng bruă gir run plai [iă ngă rơngiă glai hăng răm rai glai rưng; wai lăng glai kjăp, Anom bruă wai lăng glai rưng kual 4 glăk pơphun ba hyu c\ơđai hyu ngui amăng glai kiăng kơ [ing c\ơđai hrăm hră [ơi tơring ]ar kiăng thâo pơmin wai lăng glai rưng.

Anai le\ sa amăng lu hơdră yôm pơphăn c\i wai lăng hăng pơđ^ kyar glai rưng kjăp.

Amăng rơnuc\ blan 10 laih rơgao, [ơi Sang hră đom lăm tơring glông Kon Plông, Kontum, Anom bruă Wai lăng glai rưng kual 4 ngă hro\m hăng Anom bruă Wai lăng glai rưng tơring ]ar Kontum pơohun ‘’Pơtô pơblang tơlơi phiăn kơ bruă wai lăng pơgang gơnam tam amăng glai rưng’’.

Khă glăk hơjan, samơ\ 300 c\ô c\ơđai sang hră, biă mă `u le\ djuai ania Hơdang ăt nao pơhmư\ mơ\n.

{u kơnong tui anun đôc\ ôh, c\ơđai sang hră ăt pre lui abih bang tơlơi [ing gơ`u c\i lăi pơthâo kah hăng: C|ơđai sang hră anih 8 ‘’Lăi khut khăt [u mă yua gơnam mơng hlô mơng amăng glai ôh’’; c\ơđai sang hră anih 9 lăi le\ ‘’Pơgang glai rưng jing pơgang tơlơi hơdip mơda [ing ta’’; c\ơđai hrăm anih 12 lăi le\ ‘’Glai klô brơi [ing ta tơlơi hơdip ră anai hăng rơnuk tơdơi dong…’’

Lăi pơthâo hơdôm tơlơi pơmin nao kơ hơdôm rup pơdah rai tơlơi truh ayuh hyiăng, ia ling dăo, không phang tơđang lo\n mơ\ boh tơhnal ba truh le\ yua glai arăng phă pơrai, adơi Nguyễn Khánh Linh, hrăm anih 8A, ră ruai tui anai:

‘’{ing ta phă glai rưng kah hăng ta phă pơrai glăi tơlơi hơdip ta pô mơ\n. ~u amra ba truh tơlơi răm rai kơ ană mơnuih, kah hăng ia ling dăo, không phang, tơhlo\m lo\n.

Kâo pơmin le\, kiăng abih bang mơnuih mơnam gum hro\m pơgang lo\n glai adai rơhuông’’.

Mơng bruă pơtô pơhrăm yua Anom bruă Wai lăng glai rưng kual 4 pơphun, kah hăng ‘’Pơtô pơblang, iâu pơthưr, pơđao mơ-ak kơ djuai hlô mơnong amăng glai klô; pơplông hlơi hmar hloh, hlơi rơgơi hloh kơ bruă pơgang hăng wai lăng lo\n glai adai rơhuông; pơplông lăi pơthâo tơlơi pơmin [ơi anăp rup apui [ong glai, ia ling dăo..

Laih anun mơng bruă hyu ngui amăng glai anai, [ing c\ơđai sang  c\ơđai Sang hră đom lăm tơring glông Konplông, tơring ]ar Kontum pơtô lu boh thâo pơko\n dong, biă mă `u le\ tơlơi yôm pơphăn mơng glai rưng amăng bruă ngă hơđong kjăp gơnam tam hơmâo amăng glai rưng.

Adơi Y Hạnh, djuai ania Hơdang, hrăm anih 9A brơi thâo:

‘’Kâo mơ-ak biă mă lơ\m mut hro\m hăng jơlan hơdră anai, laih anun thâo lu djuai hlô mơnong amăng glai, thâo wai lăng pơgang glai rưng, pơgang hlô mơnong, [u brơi hyu loa pơnah ôh.

Lơ\m kâo hmư\ hing kơ jơlan hơdră anai, kâo amra glăi ruai pơ gơyut gơyâo amăng plơi, amăng să, ruai brơi sang ano\ kâo, kiăng [ing gơ`u thâo wai lăng laih anun [u brơi hyu pơnah dong tah hlô mơnong amăng glai kah hăng rơman, kra, rơmô giu’’.

Jing sa plơi pla hơmâo lon glai rưng prong hloh pơhmu hăng tởing glông pơko\n amăng tơring ]ar, tui hăng nai Mai Xuân Kiên, Khoa sang hră đom lăm tơring glông Kon Plông brơi thâo, bruă Anom bruă Wai lăng glai rưng kual 4 ngă hro\m hăng Anom bruă Wai lăng glai rưng tơring ]ar Kontum pơphun ‘’Pơtô pơblang tơlơi phiăn kơ bruă wai lăng pơgang gơnam tam amăng glai klô’’ le\ bruă yôm biă mă.

Bruă brơi [ing c\ơđai thâo hluh tơlơi yôm pơphăn mơng glai rưng hăng tơlơi hơdip mơda le\ tơlơi yôm hloh kiăng [ing gơ`u thâo wai lăng, pơgang ayuh hyiăng lo\n adai, laih anun pơgang hlô mơnong amăng glai’’.

‘’Bruă ngă anai yôm biă mă hăng [ing c\ơđai sang hră, biă mă `u le\ [ing c\ơđai djuai ania [iă do\ [ơi anih hơmâo glai.

Yua anun pơtô pơblang brơi [ing gơ`u wai lăng glai ăt kah hăng pơgang hlô mơnong amăng glai jing bruă mă yôm pơphăn.

Tơdơi hrơi pơtô pơblang nai, sang hră ăt jăk iâu ăt kah hăng pơtô pơblang dong mơ\n brơi kơ [ing gơ`u, kiăng [ing gơ`u thâo wai lăng glai, hlô mơnong amăng glai.

Dong mơng bruă ngă anai, [ing c\ơđai sang hră thâo pơtô, lăi pơhmư\ brơi sang ano\, adơi ayong, kơnung djuai, plơi pla thâo pơmin wai lăng glai rưng’’.

Hro\m hăng [ing c\ơđai sang hră [ơi tơring glông Kon Plông, Kontum, hơdôm hrơi ngui ngor rơngiao mơng sang hră jing yôm biă yơh, hăng tơlơi yôm phun lăi nao kơ bruă wai lăng hăng pơgang glai rưng amra hơmâo Anom bruă wai lăng glai rưng kual 4 pơphun dong [ơi 11 boh tơring ]ar [ơi Kual Tong krah dêh ]ar ta hăng Kual C|ư\ Siăng.

Ơi Tống Ngọc Trung, Khoa Anih wai lăng 3, Anom bruă Wai lăng glai rưng kual 4, brơi thâo:

‘’Kiăng wai lăng, pơgang glai klô klă hloh dong le\, [ing gơmơi kho\m pơtô pơblang dlăm hloh kơ mơnuih [on sang, biă mă `u le\ rơnuk hlăk ai, [ing c\ơđai hrăm hră gưl anet, gưl prong.

{ing gơmơi amra ngă hro\m hăng hơdôm plơi pla [ơi anih [ing gơmơi wai lăng, pok pơhai klă hrơi pơtô pơblang tui hăng anai, laih anun sit nik hloh dong, kiăng c\ơđai hrăm hră, c\ơđai snag hră gưl prong hăng mơnuih [on sang thâo hluh bruă wai lăng pơgang glai rưng, c\i djă pioh na nao kông ngăn glai klô ră anai hăng pơgi kơdih’’.

Hro\m hăng bruă wai lăng Kơnuk kơna ta, pơphun ngă tui tơlơi phiăn pơgang glai rưng, pơgang apui [ong glai, pơđ^ kyar glai rưng laih anun wai lăng kyâo pơtâo amăng glai, bruă pơtô pơblang kiăng [ing c\ơđai muai thâo hluh hloh, lêng hơmâo Anom bruă wai lăng glai rưng kual 4 pơsit rơđah jing sa amăng lu hơdră yôm c\i wai lăng, pơgang hăng pơđ^ kyar glai rưng hơđong kjăp.

                                                                            Siu H’Mai: Pô c\ih hăng pôr