Tơlơi ]ih 3: Bơblih pla glăi phun pla ngă tui hơdră mă yua boh thâo ia rơgơi pơkra ming

Tơlơi ]ih 2: Rơgao hăng tơlơi pơkă, tơnap s^ mơdrô, ngă đom hnưh mơng bruă ngă hmua

( pok e\p glăi amăng link: http://vov4.vov.vn/jarai/chuyen-muc/toloi-ju-yap-bo-wih-ong-hua-tu-yua-oi-lon-drot-mriah-bazan-prong-kren-den-oi-ku-c145-291916.aspx )

Tơlơi ]ih 1: Tơlơi kơđai glăi le\ mơnuih ngă hmua dong hnưh lo\n hiam

( pok e\p glăi amăng link: http://vov4.vov.vn/jarai/chuyen-muc/toloi-ju-yap-bowih-ong-tu-yua-oi-lon-drot-mriah-bazan-prong-kren-den-oi-kual-cu-c145-291738.aspx

VOV4.Jarai-Ngă hiư\m pă mă yua tu\ yua đơ đam lo\n ngă hmua lu mơta amăng kual lo\n drơ\t mriah bazan jing sa bruă mă yom biă mă amăng bruă pơtrut pơđ^ kyar bơwih [ong huă mơnuih mơnam mơ\ng kual Dap Kơdư ră anai.

Kiăng pơsir h^ tơlơi ngă bruă anai, khom hơmâo sa tơlơi lăi pơthâo kơsem min djop tum te], djơ\ rơ-ua pơtong glăi tơlơi mă bruă ngă hmua pla pơjing [ơi hơdôm tơring ]ar kual Dap kơdư ră anai.

Dơ\ng mơ\ng anun pơkra hơdră hăng pok pơhai bơblih pơjeh phun pla đơ đam lo\n ngă hmua amăng kual Dap kơdư lir hơbit hăng bruă pơkra ming gơnam s^ mơdrô laih anun s^ pơ dêh ]ar ta] rơngiao.

 Tơlơi ]ih tal 3 anai amăng hơdôm tơlơi ]ih ako\ `u ‘’Tơlơi ju\ yap mă yua tu\ yua đơ đam lo\n drơ\t mriah prong prin [ơi kual Dap kơdư’’ laih anun ako\ tơlơi ]ih tal 3 le\ ‘’Bơblih pơjeh phun pla, lir hơbit pơjing kual pơkra ming tuh tia pơjing’’ yua Lê Bình pô ]ih.

Tơring ]ar Gialai ră anai hơmâo 100 rơbâo hektar đang kơsu, kơmlai pơhrui glăi thun 2018 le\ 3 klăk prăk lơ\m sa hektar.

Dưi lăi sit, boh tu\ yua mă yua lo\n tui anun aset đơi. Ơi Võ Ngọc Thành, Khua Jơnum min mơnuih [on sang tơring ]ar Gialai brơi thâo, amăng tơring ]ar Gialai hơmâo laih hơdôm boh sang bruă pơkra ming gơnam s^ mơdrô a`ăm pơtam, boh troh, hơbơi pơtơi asăt, ngă hrom mơnuih ngă hmua pô pla pơjing pơtum mơ\ng sa bit anih, blung hlâo ăt ba glăi boh tu\ yua bơwih [ong huă.

Tui anun mơ\, anai dưi lăng kah hăng jơlan gah anăp mă yua tu\ yua hloh mơ\n hă đơ đam lo\n ngă hmua [ơi Gialai:

‘’Lơ\m sa hektar pla ]ik, boh [ơr, boh kuga thanh long hơmâo kơmlai mơ\ng 150 klăk truh kơ 200 klăk prăk sa thun.

 Ngă hrom bruă ba yua boh thâo ia rơgơi pơkra ming hăng s^ mơdrô pơ ta] rơngiao le\ sa tơlơi djru pơklaih prong biă mă kơ anih s^ mơdrô.

Ră anai, kông ty Đồng giao hơmâo laih anih s^ mơdrô prong truh pơ 51 boh dêh ]ar [ơi ro\ng lo\n tơnah, hơmâo tom pơ hơdôm dêh ]ar Bulgium, Japan, Israel hăng Hàn Quốc’’.

Ơi Nguyễn Văn Tiến, Khua anom bruă wai lăng gah đang hmua hăng Pơđ^ kyar plơi pla, Anom bruă Bơwih [ong huă gah Gơnong dlông lăi le\: anom s^ mơdrô kơsu tơnap samơ\ hơmâo tơlơi bơblih laih mơ\n giăm anai.

Lơ\m anun, glăk hơmâo lu djuai phun pla tu\ yua biă mă. Yua dah, hơdôm tơring ]ar amăng kual Dap kơdư }ư\ siăng kiăng sem glăi, ju\ yap hăng bơblih bruă pla kơsu, gleng nao kơ kual gêh gal hơmâo ia pruih, bơblih pla phun pla pơko\n tui hăng ano\ kiăng amăng anom s^ mơdrô ră anai.

‘’Hơdôm đơ đam pla kơsu amăng anih ru\ pla glăi mơ\, hơmâo ia pruih djop, gêh gal kơ bruă pơđ^ kyar anih tuh tia pơkra pơjing le\ rơkâo sem glăi ju\ yap hăng bơblih pơđ^ tui boh tu\ yua mơ\ng lo\n hmua.

Lu phun pla ră anai hơmâo ano\ tu\ yua, s^ mơdrô pơhrui glăi mơ\ng 400-500 klăk prăk sa hektar sit pla boh troh, a`ăm pơtam, hơbơi pơtơi, tăp năng djơ\ thun truh kơ 1 klai 500 klăk prăk sa thun sa hektar.

Anun le\ hơdôm tơlơi khom lăng nao pơkă hnong pla pơjing kơ kual plơi pla phrâo, plơi prong mă bruă kiăng lir hơbit hăng bruă man pơdong anih tuh tia pơkra pơjing’’.

Ba yua boh thâo ia rơgơi phrâo, pơhư] tuh pơ alin, ako\ pơjing anih anom ngă hmua tui mơne] phrâo ia rơgơi soh laih anun pơkra ming pơjing gơnam s^ mơdrô sit mơ\n jơlan nao [u dưi kơ[ah ôh ră anai.

Ơi Bùi Quang Tuấn, Khua anom bruă Kơsem min bơwih [ong huă Việt Nam, gah Anom kơsem min boh thâo ia rơgơi mơnuih mơnam Việt Nam lăi, kual Dap kơdư dưi pơđ^ kyar ngă hmua ba yua boh thâo ia rơgơi, kơnang kơ anih hơmâo lo\n tơnah prong, lo\n hiam jing mơnong, kiăng pơjing rai gơnam s^ mơdrô nua yom.

Gơnam s^ mơdrô khom lir hơbit bruă pơkra ming jing jơlan nao djơ\, pơgang hơđong kơ mơnuih ngă hmua huăi tơblut amăng tơlơi lup lơ\m nua đ^ trun, ano\ kiăng lu aset mơ\ng anom s^ mơdrô.

Ơi Đinh Gia Nghĩa, Kơ-iăng khua phun Group s^ mơdrô prong Đồng Giao brơi thâo, ră anai group gơ`u glăk ngă hrom mơnuih ngă hmua, pla hơdôm mơta a`ăm pơtam, hơbơi, boh troh tui hơdră k^ pơkôl blơi tu\, [uăn mơ\ng blung mơtam.

Tui hăng ako\ bruă, group Đồng Giap kiăng man pơdong thim sang măi pơkra rai a`ăm pơtam, hơbơi, boh troh asăt [ơi kual Dap kơdư kiăng pơđ^ tui nua gơnam s^ mơdrô mơ\ng đang hmua kual anai:

‘’{ing gơmơi him lăng le\, kơ` pơgi amăng 5-10 thun dơ\ng, kual Dap kơdư amra jing kual pơtum pla a`ăm pơtam, boh troh prong hloh amăng dêh ]ar.

Biă mă `u djop mơta boh troh kah hăng boh kruăi hre\, ]ik, pơtơi….Anăp nao pơđ^ kyar 1-2 thun pơ anăp gơmơi man pơdong dơ\ng sang măi mơ\ng 1-2 boh amăng kual Dap kơdư hăng hnong pơkra ming năng ai 150 truh kơ 200 rơbâo tơn sa thun’’.

Ơi Lê Quốc Doanh, Kơ-iăng Khua Ding jum Đang hmua hăng Pơđ^ kyar [on lan brơi thâo, phrâo anai, Việt Nam hơmâo k^ pơkôl lu hră ngă hrom s^ mơdrô prong hăng dêh ]ar ta] rơngiao.

Tơdah gơnam đang hmua dưi pơkra ming djơ\ tơhnal pơkă, djơ\ ano\ kiăng mơ\ng anom s^ mơdrô sit mơ\n boh tu\ yua kơ tơlơi bơwih [ong huă prong biă mă:

‘’Thun blan giăm anai hăng tơlơi gir run prong mơ\ng kơnuk kơna, djop ding jum, anom bruă anun [ing ta hơmâo k^ pơkôl s^ mơdrô prong, s^ mơdrô rơngai, biă mă `u s^ mơdrô gơnam đang hmua amăng anun hơmâo tiu.

{ing ta khom thâo hơne] mă mông gêh gal hăng hơdră prăp lui hlâo klă hloh, kiăng djơ\ hăng ano\ arăng kiăng pioh ba s^ mơdrô pơ hơdôm dêh ]ar kiăng blơi gơnam boh troh đang hmua dêh ]ar ta’’.

Kiăng dưi ngă hơdôm bruă anai, sa tơlơi pơmin ju\ yap, dăp glăi djơ\ rơ-uă boh thâo ia rơgơi, anăp nao djơ\ lăp, mă yua lo\n tơnah kual Dap kơdư klă hiam, Kơ-iăng Khua dêh ]ar ơi Vương Đình Huệ lăi le\, Ding jum Bruă hmua hăng Pơđ^ kyar [on lan khom ngă hrom hăng hơdôm tơring ]ar kual Dap kơdư kơsem min rơkâo đ^ hơdră bơblih pơjeh phun pla ngă hmua, ba yua boh thâo ia rơgơi, pơkra ming pơjing gơnam s^ mơdrô djơ\ ano\ kiăng mơ\ng anom s^ mơdrô jar kmar:

‘’Kual Dap Kơdư lăi hrom hơdôm thun giăm anai nua gơnam tam đang hmua trun biă mă, kah hăng kơtăk kơsu, tiu hăng kơphê trun soh yua anun tơdah [u bơblih glăi ôh bruă pla pơjing tơnap biă mă.

Khom hơmâo sa tơlơi kơsem min rơkâo đ^ brơi bơblih bruă pla pơjing kual lo\n anai hăng phun pla djơ\ sit mơ\n amra pơsir hơđong’’.

Khă hnun, kiăng ru\ pla glăi phun pla [ơi kual Dap kơdư tu\ yua hloh, bruă lir hơbit gum hrom pơđ^ nua s^ mơdrô bruă ngă hmua kiăng hơdai gum hrom kjăp hloh hăng tơlơi gơgrong pơkă lăng mơ\ng kơnuk kơna kiăng ba glăi tu\ yua kjăp hloh.

Nay Jek: Pơblang hăng pôr