VOV4.Jarai-Hơdră  apah prăk wai pơgang glai do\ng mơ\ng hrơi pok pơhai hơmâo ba glăi lu boh tu\ yua hiam klă amăng bruă wai lăng pơgang glai rưng [ơi Kual pơgang lo\n mơnai c\ư\ Ngọc Linh, tơring glông Đak Glei, tơring c\ar Kontum.

Biă mă `u, amăng dua thun giăm anai, ngăn rơnoh mơ\ng keh prăk apah wai pơgang glai pơ anih wai pơgang đ^ tui lu biă mă, anun le\ ngăn rơnoh lăng yôm biă mă kiăng pơtrut bruă wai lăng, pơgang glai tui jơlan gah hơđong kjăp [ơi anai.

Neh met wa djuai ania Jeh Triêng [ơi plơi Đăk Glei, să Đăk Choong, tơring glông Đăk Glei, tơring c\ar Kontum hơmâo mut hro\m tu\ mă bruă jao wai pơgang glai hăng Anom bruă wai lăng Kual anih wai pơgang lo\n mơnai glai c\ư\ Ngọc Linh truh ră anai rơbêh 10 thun laih.

Tui hăng ơi A Cut, do\ pơ\ plơi Đăk Glei, hlâo kơ anun, neh met wa do\ c\ong jơnah jah glai ngă hmua hăng hyu trơ\i kyâo samơ\ mơ\ng hrơi tu\ mă bruă jao wai lăng pơgang glai, bruă phă glai [u [uh do\ng tah, mơ\ng anun, neh met wa gir run pơgang glai.

Glai rưng ba glăi prăk pơhrui brơi neh met wa laih anun mơnuih [on sang thâo hluh rơnoh yôm mơ\ng glai rưng hăng pơgang lo\n mơnai glăi cư\.

‘’Glai [ơi anai, hlâo kơ anun hơmâo phă pơrai, samơ\ ră anai glai hơmâo pla bluh glăi. Ră anai hơmâo mơnuih pơgang laih, pơpha wai pơgang glai, neh met wa pơgang kjăp biă mă, mơnuih [on sang [u hơmâo phă prai tah.

Kah hăng kâo anai, ăt c\ang rơmang, pơtrut pơsur kơ neh met wa [u ngă tui hlâo anun dơ\ng tah, ră anai wai lăng, pơgang kiăng pơ anăp anai kah mơ\ng hơmâo prăk pơhrui lui tui’’.

Tui hăng ơi A Điêng, Kơ-iăng khoa Gru\p wai pơgang glai [ơi plơi Đăk Gley, neh met wa jao wai pơgang glai rơbêh 700 ektar gah Tiểu khu 53, Kual anih wai pơgang Lo\n mơnai glai c\ư Ngọc Linh.

Kiăng wai pơgang ba glăi boh tu\ yua đơ đam glai anai, 176 sang ano\ amăng plơi pơpha hơmâo 6 gru\p c\i pơplih nao rai wai pơgang glai.

R^m hrơi, bruă hyu wai lăng pơphun mơ\ng mơguah hrơi năm hăng hrơi tơjuh rim wo\t rơwang hrơi tơjuh, samơ\ ăt hơmâo mơ\n hrơi, lơ\m hơmâo [uh mơnuih him lăng hu\i hyu trơi\ kyâo pơtâo, neh met wa hyu wai lăng amăng mơmo\t mlam truh sing bring mơnguah.

Bruă wai pơgang glai hơmâo pơtrut ngă kho\p kjăp yua kơ ră anai, bruă anai le ba glăi prăk pơhrui lu biă kơ mơnuih [on sang.

Hơdôm thun giăm anai, năng ai `u r^m thun, ană plơi pla pơhrui giăm 300 klăk prăk mơ\ng bruă wai pơgang glai rưng.

Mrô prăk pơhrui anai dưi djop kiăng kơ ană plơi pla tuh pơ alin pơdo\ng pơkra sa dua anih anom yôm pơphăn kah hăng sang Rông laih dơ\ng mă yua amăng bruă ngă yang bang amăng plơi pla, gum djru hơdôm sang ano\ rin rơpa, sang ano\ c\ơđai drit droai, do\ glăi pơpha brơi djop mơnuih [on sang:

‘’Amăng đơ đam glai wai pơgang le\ neh met wa hyu lăng hu\i kơ [ing mơnuih rai mơ\ng ataih hăng mơ\ng plơi pla pơko\n mut nao amăng glai trơi\ kyâo pơtâo amăng glai jao wai pơgang.

Anun yơh pơphun rơbat hyu lăng r^m wơ\t tui gru\p pơplih nao rai. Hyu lăng na nao le\ klă biă mă, [u hơmâo hlơi dưi mut phă pơrai glai tah, neh met wa hơmâo gơgrong biă bruă wai pơgang glai [ơi anai’’.

Kual anih wai pơgang Lo\n mơnai glai c\ư\ Ngọc Hồi ră anai hơmâo wai lăng giăm 38.000 ektar glai kah hăng đơ đam glai anai lêng kơ hơmâo prăk apah wai pơgang glai rưng hăng 2 dơnao ia lăng yôm [ơi 2 boh drai ia apui lơtrik Ia Ly hăng Đăk Mi 4.

Anai le\ sa amăng lu anom bruă arăng apah prăk wai pơgang glai rưng lu hloh amăng tơring c\ar Kontum kah hăng amăng kual C|ư\ Siăng. Amăng anun, thun 2017, Anom bruă mă pơhrui giăm 14 klai prăk.

Mơ\ amăng thun 2018, him lăng, tui tơlơi pơplih mơ\ng Tơlơi pơtrun 147 mơ\ng Kơnuk kơna, pơđ^ tui dơ\ng prăk apah wai pơgang glai rưng kơ hơdôm anom bruă drai ia apui lơtrik đ^ mơ\ng 20 prăk/kWh truh 36/kWh, Anom bruă amra hơmâo prăk pơhrui 19 klai prăk.

Mơ\ng prăk apah wai pơgang glai rưng, Anom bruă wai lăng pơgang hơmâo jao wai pơgang 15.000 ektar brơi 49 khul tơpuôl le\ neh met wa djuai ania [iă do\ hơdip giăm glai c\ư\ hăng nua prăk apah [iă biă le\ 400.000 prăk/ektar/thun, him lăng amra to\ tui jao 8.000 ektar dơ\ng brơi 30 khul tơpuôl mơ\ng anai truh rơnuc\ thun.

Prăk apah wai pơgang glăi rưng jing ngăn rơnah yôm kiăng Anom bruă gum hro\m hăng mơnuih [on sang amăng bruă wai lăng, pơgang glai tui jơlan gah hơđong kjăp.

Siu Đoan-Nay Jek: Pô ]ih hăng pôr