VOV4.Jarai - Thun 2019 lơm djop gơnam tam đang hmua lêng kơ trun nua, rông hlô mơnong tơnap tap yua kơ klin tưp, samơ\ hơdôm rơbâo boh sang ano\ mơnuih djuai ania [iă kual tơnap tap [ơi tơring c\ar Kontum ăt hơmâo tơlơi hơdip hơđong jơnap, Ba truh tơlơi anai le\ yua kơ mơnuih [on sang hơdip pơlir hăng glai rưng laih dong tu\ mă prăk apah mơng bruă wai pơgang glai rưng.

Sang ano\ ayong A Lít, [ơi plơi Kon Ktu, să Đăk Ruồng, tơring glông Kon Braih, tơring c\ar Kontum arăng jao wai pơgang 28 ektar glai. Ayong A Lít brơi thâo hơdôm thun giăm anai sang ano\\ `u arăng apah giăm 19 klăk prăk mơng bruă wai pơgang glai rưng.

Mơng mrô prăk anai sang ano\ `u tuh pơ alin pla 2 ektar kơsu, hơdôm rơtuh phun kơphê. Kơnong amăng thun 2019 laih rơgao hơmâo pla dong giăm 3 ektar hơbơi plum. Laih dong rông wo\t un, mơnu\. Ăt do\ hơdip [ơi kual tơnap tap samơ\ tơlơi hơdip kơ sang ano\ ayong A Lít jơnap biă mă.

Ayong A Lít brơi thâo, hơmâo arăng apah prăk wai pơgang glai rưng djru brơi sang ano\ `u dưi hrưn đ^ amăng tơlơi hơdip pơlir hăng bruă wai lăng glai rưng:

Sang ano\ gơmơi arăng jao wai lăng glai mơng thun 2008 truh ră anai le\ 11 thun laih. Mơng prăk apah wai pơgang glai rưng djru brơi sang ano\ gơmơi hrưn đ^ amăng tơlơi bơwih [ong huă.

Tơlơi hơdip kơ ano\ gơmơi ră anai jơnap [iă yơh pơhmu hăng hlâo adih. Bruă jao wai pơgang glai rưng anai tu\ yua biă mă amra pơsur djop sang ano\ kơđiăng wai lăng rơhuông adai glai rưng.

Tui mrô ju\ yap mơng Keh prăk wai pơgang hăng pơđ^ kyar glai rưng tơring c\ar Kontum brơi [uh, amăng thun 2019, hơmâo rơbêh 5.000 boh sang ano\, 192 grup sang ano\, 336 [ut plơi pla amăng anun lu hloh le\ mơnuih djuai ania [iă hăng 5 khul gru\p pơko\n arăng jao wai lăng glai rưng hăng hơmâo apah giăm 130 klai prăk.

Prăk pơhrui dưm dưm amăng thun 2019 kơ r^m boh sang ano\ arăng jao wai pơgang glai rưng le\ rơbêh 13 klăk prăk; hơdôm [ut plơi pla giăm 160 klăk prăk; gru\p hơdôm sang ano\ giăm 98 klăk prăk hăng khul grup pơko\n giăm 500 klăk prăk.

Anai le\ prăk pơhrui lu biă mă pơhmu hăng tơlơi bơwih [ong huă kơ hơdôm sang ano\ hơdip giăm glai rưng biă mă `u le\ mơnuih djuai ania [iă.

Amai Y On, khua plơi Kon Plông, să Hiếu, tơring glông Kon Plông brơi thâo, yua kơ arăng jao wai pơgang rơbêh 900 ektar glai rưng, mơnuih [on sang kah mơng hơmâo prăk pơhrui hăng bruă wai lăng glai ăt klă tui mơn:

Neh met wa ăt kơđiăng laih amăng bruă wai lăng glai rưng yua kơ mơng anun kah mơng hơmâo prăk apah. R^m boh sang ano\ arăng jao wai pơgang glai rưng [u hơmâo sang ano\ hơpă ôh ngă soh hăng tơlơi pơkă.

Bruă ngă tui klă hơdră apah prăk wai pơgang glai rưng hơdôm thun hlâo anu kah hăng amăng thun 2019 hơmâo djru brơi hơdôm rơbâo boh sang ano\ mơnuih djuai ania [iă, hơdôm rơtuh [ut plơi pla hăng grup sang ano\ amăng tơring c\ar Kontum hrưn đ^ amăng tơlơi hơdip. Prăk pơhrui mơng glai rưng ăt gum pơgôp pơtrut kiăng ngă klă hơdôm hơnong pơkă amăng man pơdong plơi pla phrâo.

Plơi Đăk Kroong, să Đăk Pxi, tơring glông Đăk Hà le\ sa tơlơi pơhmutu. Hăng bruă arăng jao wai lăng 1.200 ektar glai mơng grup wai pơgang glai rưng Đăk Hà, 73 boh sang ano\ mơnuih djuai ania Sơđăng amăng thun anai hơmâo arăng apah rơbêh 600 klăk prăk.

Khua plơi A Lê Mi Ô brơi thâo, hro\m hăng prăk apah brơi [ing mơnuih hyu tir amăng glai, abih tih prăk do\ glăi plơi yua man pơkra anih anom hăng djru brơi tơlơi hơdip kơ ană plơi pla:

Mơng hrơi hơmâo hơdră apah prăk wai pơgang glai rưng tơlơi hơdip kơ neh met wa hơmâo pơplih. Prăk apah anun yua c\em rông ană bă. Laih dong yua amăng bruă pơka ming sang drông, hơdôm tơlơi ngui ngor, ngă yang rơbang amăng plơi, anun le\ ngui hơtuk [a` tek, ngă yang  pơkra ming pin ia. Amăng plơi ăt hơmâo blơi sa ring c\ing laih dong eng ao kơtuai.

Lăi nao tơlơi yôm mơng hơdră apah prăk wai pơgang glai rưng hăng mơnuih djuai ania [iă amăng plơi pla, ơi Bùi Văn Viên, Khua jơnum min mơnuih [on sang să Đăk Na, tơring glông Tu Mơ Rông brơi thâo:

Amăng să Đăk Na glai arăng jao brơi ană plơi pla wai lăng ba glăi tu\ yua biă mă. Djru brơi ană plơi pla hơmâo dong prăk pơhrui mơng anun dưi pơklaih mơng [un rin.

Amăng să hơmâo [ut plơi Kon Chai. {ut plơi anai le\ djop sang ano\ lêng arăng jao wai lăng glai rưng soh. Prăk pơhrui kơ r^m boh sang ano\ [iă biă `u le\ 18 klăk prăk.

Bơ hơdôm sang ano\ pơko\n đa truh pơ dua pluh klăk prăk. Mơnuih [on sang thâo rơđah tơlơi gơgrong kah hăng tơlơi dưi mơng [ing go`u lơ\m arăng jao wai lăng glai rưng. Lơ\m hơdôm tơlơi dưi pran gơgrong ăt hrưn đ^ mơn.

Thun 2019 Keh prăk wai pơgang hăng pơđ^ kyar glai rưng tơring c\ar Kontum hơmâo pơhrui rơbêh 266 klai prăk rơgao hăng tơlơi pơkă. Mơng rơnoh prăk pơhrui anai dưi pơhlôm prăk apah wai pơgang glai rơbêh kơ 360.600 ektar glai, giăm 63% đơ đam glai rưng amăng tơring c\ar.

Ơi Hồ Thanh Hoàng, Khua Keh prăk wai pơgang hăng pơđ^ kyar glai rưng Kontum brơi thâo, amăng thun 2019, to\ tui ngă klă bruă apah prăk wai pơgang glai rưng hơmâo djru brơi hơdôm rơbâo boh sang ano\ mơnuih djuai ania [iă pơplih tơlơi hơdip hăng hơmâo dong prăk tuh pơ alin bơwih [ong huă kơ sang ano\:

Mrô prăk apah mơng bruă wai pơgang glai rưng, hro\m hăng mă yua amăng tơlơi hơdip ăt pơgôp hro\m hăng hơdôm rơnoh prăk pơhrui pơko\n kơ sang ano\ kiăng pơđ^ kyar tơlơi bơwih [ong huă;

Anun le\ pla glai, laih dong pla hơbơi plum, rông un, pla phun [ời lời, pla phun pơtơi mơng anun yơh hơmâo lu tui prăk pơhrui. Pơgôp hro\m hăng hơdôm rơnoh prăk pơhrui pơko\n amra hrưn đ^ tơlơi hơdip [ơi hơdôm kual arăng jao wai pơgang glai rưng.

Sit biă `u amăng thun 2019 nua s^ mơdrô abih abang gơnam tam đang hmua hro\ trun kơtang, rông hlô mơnong bưp lu tơnap tap yua kơ klin tưp, samơ\ hơdôm rơbâo sang ano\ mơnuih djuai anai [iă [ơi kual tơnap tap amăng tơring c\ar Kontum ăt hơmâo tơlơi hơdip hơđong jơnap.

Ba truh tơlơi anai le\ yua kơ gong gai hơmâo ngă klă amăng bruă apah prăk wai pơgang glai rưng. Boh tu\ yua mơng hơdră apah prăk wai pơgang glai rưng ba glăi le\ tơlơi pơtrut kơtang kiăng mơnuih [on sang amăng thun 2020 to\ tui gơgrong amăng bruă wai pơgang glai rưng.

Siu Đoan: Pơblang hăng pôr