VOV4.Jarai- Plơi juăt iâu Sóc Bombo hmư\ hing pơ să Bình Minh, tơring glông Bù Đăng, tơring ]ar Bình Phước jing sa boh anih juăt hmư\ na nao iâu anăn `u kơ [ing ta. Pơ anai, mơnuih [on sang djuai ania Stiêng [u hơ’ưi ôh pran hơtai, tuh rơyuh kơ bruă blah ayăt Mi soa lo\n ia ta đưm pioh djru braih pơdai ]em rông kơ tơhan hơkru\ ta blah ayăt.

 

Rup rap mơnuih [on sang djuai ania Stiêng hrơi mlăm to\p pơdai, hroh braih pioh ]em rông ling tơhan hơkru\, tơhan [o# đo#i blah ayăt hơmâo laih Pô thâo pơ]eh tơlơi adoh Xuân Hồng pơ]eh sa tơlơi adoh anăn “Tiếng chày trên sóc Bombo” jua to\p pơdai [ơi plơi Bombo.

 

Ră anai, tơlơi hơdip mơda mơnuih [on sang bơplih phrâo laih, bơyan puih phang truh pơ djop sang ano\ plơi pla Bombo ră anai mơak biă mă.

 

Jơnum, glăi pơ plơi Bombo bơyan phang anai mơak biă mă. Djop plơi pla [ôn [ut pơ anun ră anai [uh pơđ^ kyar tui, tơlơi hơdip mơda trơi pơđao hăng lu sang pơdong đ^ bơbung ngă hăng [rik, sang pơdong hăng kyâo hiam lơ long.

 

Mơnuih [on sang djuai ania Stiêng bưp nao rai ok or puăi tlao, bơ lăi nao bơyan pơdai boh jor, kơtor boh lu, phun boh `ông, phun kơphê pe\ giong djơ\ bơyan. Glăi pơ anun hrơi anai, [u hơmâo dong tah jua to\p pơdai, jua hroh braih hăng rơ-i ]ơkua hrup đưm hlâo pioh ]em rông ling tơhan mơng mơnuih [on sang djuai ania Stiêng, ră anai dik dăk kơ jua măi to\p, kuă pơdai, jua rơdêh kai rô nao rai ngă kơ plơi pla ik ăk hloh.

 

Pơplông to\p pơdai hroh braih đưm ngă yang thun phrâo

 

Tơlơi anun, [uh yơh ano\ bơnga], tơlơi mơak amăng plơi Bombo kual lo\n hing ang rơnuk rơnua trơi pơđao baih.

 

{ơi anăp lan sang lo\n prong biă mă do\ [hu asar boh `ông, kơphê bur bar, tha plơi ơi Điểu Lên, hok mơak do\ mơ`um ia ]e, djup rah hot reh `u ]ui ]ui kơ asăp. ~u le\, mơnuih tom ngă khoa apăn bruă gah tơhan hơkru\, laih dong mơnuih ngă hmua thâo hroaih amăng lu bruă mơnuă lơ\m plơi pla.

 

Pran jua `u mơak biă mă, yua dah thun anai, sang ano\ `u hơmâo pơhrui glăi truh kơ 2 rơtuh klăk prăk mơng pơdai, kơtor boh `ông hăng kơphê. Abih 9 ]ô ană bă `u lêng kơ tru sang pha, ngă hmua hơjăn laih soh, mă bruă ngă hmua ]em rông rơmô kơbao, aka yap ôh ngă đang a`ăm hăng rông mơnu\ bip. Tha plơi pơhiăp hăng pran jua mơak, [o# mơta bơnga] biă mă  `u lăi:

 

“Ta dưi [uh tơlơi hơdip mơda mơnuih [on sang djuai ania Stiêng gơmơi ră anai bơplih lu biă mă. Mơnuih [on sang huăi hyu ]ông jơnah jah glai kah hăng đưm dong tah, ngă hmua hơđong, pla phun boh `ông, kơphê laih anun [iă đang kơsu.

 

Hlâo dih [u hơđong ôh, do\ plơi tiơt iao, tiơt hnuă, ngă hmua kar kăi mơn, thun pơ anai, hrơi pơko\n. Ră anai, pha ra laih, pưk sang đang hmua hơđong kjăp laih mơn, sang hră, sang ia jrao hơmâo djop, ană tơ]ô dưi nao sang hră giăm sang, je\ jơlan”.

 

Jơnum pơplông ngă yang FullSizeRender

 

Tha plơi lăi hơjăn, mơnuih [on sang djuai ania Stiêng ăt hnun mơn, hiư\m [u mơak le\, yua thun anai, [u djơ\ kơnong boh `ông đô] ôh, wơ\t hăng kơphê hơmâo noa soh. Tha plơi brơi thâo: asar boh `ông sa kg s^ mơdrô 32 rơbâo prăk, kơphê đ^ [iă 42 rơbâo prăk, s^ mơdrô pơ đang mơtam anun; sang ano\ hlơi pla hơmâo sa, dua ektar đang boh `ông đô], s^ mơdrô wơ\t kơphê ăt hơmâo hmăi laih mơn anun.

 

 

Điểu Mon, sa ]ô tơdăm Stiêng do\ pơ grup 2, plơi Bombo kiah 30 thun samơ\ lu thun laih ngă hmua pla pơjing [ơi plơi pla, `u răk rem wai lăng 6 ektar phun boh `ông. ~u tuh pơ alin proai kmơ\k, hơbâo proai, pla gah yu\ phun boh `ông le\ kơphê, aka yap ôh, đang a`ăm pơtam, rông rơmô, kơbao, mơnu\ bip dong, ha thun `u pơhrui glăi truh 200 klăk prăk. ~u brơi thâo:

 

“Tơlơi hơdip mơda gơmơi ră anai, pơkă hăng hlâo dưi [iă laih. Hơdôm thun hlâo adih, sang ano\ gơmơi kơ[ah djop mơta, ră anai hơđong baih. Hơnong pơhrui glăi mơng sang ano\ ăt kah hăng amăng plơi pla lu biă mă `u le\ mơng kơphê, a`ăm pơtam boh troh. Abih amăng plơi Bombo anai tơlơi hơdip đ^ đăi go\ amo\ laih, sang ano\ [un rin hro\ tui, sang ano\ gơmơi ăt dưi pơkrem kơdeng laih, pơkrem prăk ngă sang hiam hloh, bơbung sang kjăp hloh mơn”.

 

Yua kơ anih pơdong plơi ]ư\ siăng hăng ia ]roh hnoh lu, đơ đam hmua 500 ektar, mơnuih [on sang plơi Bombo ngă tui lu hơdră ngă hmua, rông hlô mơnong laih anun rông akan, pla boh troh amăng ha blah đang, tuh pơ alin pla phun boh troh hơmâo noa yôm.

 

Hơdră ngă anai, djru kơ hơnong pơhrui glăi hơđong kơ mơnuih [on sang. Amăng thun pơ anăp, să kơtưn kiăng pơhrui glăi sa ]ô mơnuih mă bruă lơ\m sa thun hơmâo 22 klăk prăk, 90% mrô sang ano\ dưi hơmâo apui lơtrik hăng ia hơdjă yua, pok prong đang ngă hmua pla pơjing, pơtrut tui bruă mă pơdong plơi pla phrâo. Ayong Tô Hoài Nam, Khoa să Bình Minh lăi:

 

“Gơmơi ngă gêh gal kơ mơnuih [on sang, kah hăng ]uk pơkra jơlan glông, dăng hre\ apui lơtrik laih anun djru [iă rơnoh prăk man pơdong plơi pla phrâo. Gơmơi hơmâo hơdră pơphun tơlơi ngui ngă yang thun phrâo, djop pô trơi pơđao yâo mơak soh, samơ\ khom thâo pơkrem”.

 

Bơyan tết anai, mơnuih [on sang Bombo djop sang hok mơak [uh djop pô dik dăk nao blơi gơnam prăp lui hrơi ngă yang thun phrâo, kah hăng pơđ^ tui tơpai anih, tơpai ]eh, prăp lui ]ing hơgor pioh ngă yang thun phrâo mơng djuai ania ta hăng tơlơi mơak, ik jua hơgor or jua ]ing, djring djring djop [on lan hmư\ nao, mơak yua dah dưi djă pioh glăi gru ama grua am^ đưm djuai ania Stiêng plơi Bombo ngă giong laih ]răn tal I pơdong plơi pla phrâo, anih djă pioh gru đưm prong 39 ektar, hơdôm pluh klai prăk kơnuk kơna djru man pơdong.

 

 

Anih djă pioh gru grua đưm djuai ania Stiêng

 

 

Ring bruă anai, man pơdong anih ngui ngor mơak, tơdron djă pioh gru grua đưm djuai ania Stiêng [ơi plơi Bombo, anih mơ\ đưm adih jing plơi Bombo hmư\ hing jua to\p pơdai, hroh braih djru [ing tơhan hơkru\ blah ayăt pioh rơngai lo\n ia.

 

Ră anai, Anih djă pioh gru đưm anun, hơmâo grup adoh soang plơi hăng hơmâo khul atông ]ing, khul soang gru đưm djuai ania Stiêng. Tơlơi adoh pơtưh mut tơma hăng jua ]ing hmư\ mơak biă, djă pioh tơlơi hiam bơngăt jua mơng ]ư\ siăng glai klô, pơhư] lu tuai rơnguai nao ngui, ]uă lăng plơi Bombo.

 

Ayong Nguyễn Ngọc Lương, Khoa anom bruă wai lăng djă pioh gru grua đưm djuai ania Stiêng plơi Bombo lăi:

 

“Hrơi blan pơ anăp, gơmơi amra brơi djop sang ano\ [ing hlăk ai nao tu\ mă sang man pơdong pơ anih djă pioh gru ama grua am^, ako\ pơjing plơi gru grua kơ djuai ania Stiêng mơng đưm. Gơmơi pơphun brơi anih do\, anih ngă hmua, bơwih [ong huă amăng anih kơnuk kơna pơdong plơi phrâo gru đưm anun, kiăng gơ`u djă pioh pơdah thâo gru grua đưm kơ [ing tuai nao lăng ]uă ngui, do\ glăi amăng sang gru đưm mơng [ing hlăk ai djuai ania Stiêng anai ngă pô”.

 

{ing gơmơi ăt tui jơlan pơ]râo mơng pô pơ]eh tơlơi adoh ơi Xuân Hồng, rơgom ơi anai pơ]eh tơlơi adoh “Tiếng chày trên sóc Bombo”, kiăng nao ]uă lăng anih djă pioh gru grua đưm djuai ania Stiêng glăk pơdong [iă giong yơh.

 

Nao pơ anun, hmư\ oa oa tơlơi adoh er đưm, tơlơi pơtưh kah hăng tơlơi pơhiăp pơrơhao mơak puăi tlao, hmư\ tơ-oa tơma amăng pran jua mơng r^m ]ô mơnuih, sa tơlơi puăi tlao rơđah rơđong kơ tơlơi [uh nao pơ anăp kơ` pơgi…laih anun amra hmư\ glăi jua to\p pơdai [ơi plơi pla Bombo phrâo [u thâo lă ôh”.

Nay Jek: Pô ]ih hăng pôr