VOV4.Jarai - Lơ\m do\ hơdip, Khoa mir sir Hồ Chí Minh lăng yôm biă mă kơ tơlơi gơgrong mơng bruă ngă hmua, mơnuih ngă hmua, plơi pla ala [on: ‘’Mơnuih ngă hmua pơdrong gah lo\n ia ta mơng pơdrong. Bruă ngă hmua pla pơjing ta hơmâo kah lo\n ia ta mơng hơmâo’’ laih anun pơsit: ‘’Kho\m pơđ^ kyar bruă ngă hmua abih bang đơr hơr’’.
Pơđ^ kyar bruă ngă hmua abih bang le\ atur kjă đ^ c\i pơđ^ kyar tơlơi bơwih [ong pơko\n, ngă gal kơ bruă bơwih [ong pơplih phrâo hăng măi mok boh thâo phrâo amăng lo\n ia ta.
Ngă tui hră pơtăn mơng Wa, lu thun rơgao, anom bruă ngă hmua hăng pơđ^ kyar plơi pla lêng hơmâo arăng pơsit ngă anih gơnang mơng tơlơi bơwih [ong.
Amăng giăm 30 thun pơplih phrâo, bruă ngă hmua [ơi Việt Nam lêng pơđ^ kyar to\ng krah năng ai `u 3,5%/thun, dăp mrô prong [ơi kual
Tơdơi rơnuk kơ[ah asơi huă amăng sui thun, mơng thun 1989, dêh ]ar ta jing dêh ]ar ba s^ pơdai, braih kơ dêh ]ar tac\ rơngiao.
Kơ tơlơi hơđong gơnam [ong huă hơmâo pơsir klă, [u kơnong pơhlôm braih [ong, gơnam [ong kơ rơbêh 90 klăk c\ô mơnuih amăng dêh ]ar hăng mrô prăk pơhrui đ^ lu đôc\ ôh mơ\ jing dêh ]ar ba s^ pơdai, braih lu hloh [ơi rong lo\n tơnah.
Bruă ngă hmua đ^ kyar jing pơplih lu tơlơi amăng plơi pla, hơmâo apui lơtrik, jơlan, anih anom, sang ia jrao, sang hră, sang do\, ngă hơđong tơlơi hơdip mơng mơnuih mơnam…
Hăng tơlơi gơgrong bruă bơwih [ong pơ[ut lu mơta, ba jơlan bruă bơwih [ong pơko\n đ^ kyar, truh ră anai, bruă ngă hmua jing sa tơlơi bơwih [ong pơkra gơnam mut hro\m hăng jar kmar dlăm biă mă, jing ‘’pô mă [uai’’ kơ tơlơi bơwih [ong.
Tơdah amăng thun 1986, prăk pơhrui mơng gơnam ba s^ pơ dêh ]ar tac\ rơngiao hơmâo kơnong 486 klăk 200 rơbâo dolar Mi, thun 2000 hơmâo 4 klai 200 klăk dolar Mi, truh thun 2018, tal blung a dêh ]ar ta hơmâo prăk pơhrui glăi mơng bruă ba s^ gơnam pơdêh ]ar tac\ rơngiao le\ 40 klai 200 klăk dolar Mi, lu hloh mơng hlâo truh ră anai.
Việt
Ơi Nguyễn Quốc Toản, Khoa anom pơkra gơnam hăng pơđ^ kyar anih s^ mdrô gơnam mơng hmua lăi, hơmâo tu\ yua tui anai yua hơmâo anom ngă hmua hro\m hăng tơring ]ar, [on prong laih anun tơlơi tu\ ư ngă hmua ha amăng ple\ mơng mơnuih ngă hmua pok pơhai Kơc\ăo bruă pơplih phrâo hơdră ngă hmua kiăng pơđ^ nua gơnam, hăng đ^ kyar hơđong kjăp pơlir hăng ngă tui jơlan hơdră dêh ]ar ta pơtrun kiăng man pơdong plơi pla phrâo:
‘’Bruă ngă hmua yak amăng rơnuk pơđ^ kyar hăng pơđ^ kyar abih bang, biă mă `u gơnam pơkra rai jai hrơi klă tui. Tơlơi anai dưi pơsit hăng mrô pơkă: thun 2018 đ^ kyar GDP mơng bruă ngă hmua hơmâo 3,76% anai le\ rơnoh lu tơdah [ing ta pơwơ\t glăi rơnuk blung a thun 2016 le\ đ^ kyar yu\ kơ zero.
Amăng tơlơi đ^ kyar hro\m GDP dêh ]ar ta mơng 6,5% truh giăm 7% le\ đ^ kyar GDP mơng bruă ngă hmua ăt hơmâo mrô prong mơn, [uh rơđah tơlơi gơgrong yôm amăng GDP mơng dêh ]ar laih anun pơhlôm hơđong kjăp rơnuk rơnua gơnam [ong huă, amăng [rư\ pơhlôm ano\ klă, jơman hăng hơdjă gơnam [ong huă’’.
Khă hnun, rơngiao kơ tơlơi tu\ yua ăt hơmâo mơn tơlơi lông lăng, tơnap tap kah hăng: bruă mut hro\m jar kmar jai hrơi dlăm tui, bơbec\ sat mơng ayuh hyiăng pơplih, hơdôm tơlơi hơmâo amăng dêh ]ar kho\m kiăng anom ngă hmua pơplih phrâo c\i đ^ kyar hơđong kjăp.
Hro\m hăng bruă pok pơhai pơkra ming hơdră bơwih [ong, pơđ^ tui nua gơnam pơlir hăng ako\ pơjing plơi pla phrâo, sa amăng hơdôm tơlơi pơplih prong mơ\ anom ngă hmua anăp nao le\ ngă pơhưc\ anom bơwih [ong gum tuh pơ alin hăng pơtrut mă yua boh thâo ia rơgơi kiăng pơđ^ kyar ta`.
Lu tơlơi pơgôp hiăp lăi, kiăng dưi ngă tơlơi anai kho\m pơklaih tơlơi do\ gun gah lo\n tơnah, ngă amu` hră pơ-ar bơwih [ong, pơjing rai anih bơwih [ong mơ-ak, ăt kah hăng hơdôm hơdră djru, pơtruh nao rai anom bơwih [ong, mơng bruă pơplih phrâo bruă ngă hmua amăng plơi pla, ơi Đặng Ngọc Sơn, Kơ-iăng khoa Jơnum min mơnuih [on sang tơring ]ar Hà Tĩnh hơmâo tơlơi pơgôp hiăp tui anai:
‘’Amăng bruă ngă hmua, pơ[ut hro\m đang hmua jing tơlơi tơnap biă mă, rơkâo Kơnuk kơna, Ding jum ngă hmua hăng pơđ^ kyar [on lan hơmâo jơlan yak nao rơđah rơđông hloh kơ tơlơi anai, biă mă `u le\ hơdră pơ[ut đang hmua kiăng pok prong anih ngă hmua, kiăng tu\ yua hloh.
Rơkâo đ^ Ding jum anom bruă Ping gah hăng Ding jum đang hmua kơsem min pơhrua tui sa, dua hơdră pơsur đ^ kyar pơkra gơnam lu, phrâo, pơlir hăng Jơlan hơdră ‘’rim boh să le\ sa mơta gơnam – OCOP’’ djơ\ hăng tơlơi đ^ kyar mơng rim kual pơkra gơnam, biă mă `u le\ kual tơnap tap.
Jơlan hơdră tal dua le\ pơđ^ kyar pơkra gơnam samơ\ anăp nao djru mơnuih tơnap tap, djru tơlơi hơdip mơnuih mơnam amăng plơi pla’’.
Lăi pơto\ng kơ tơlơi đ^ kyar ngă hmua pla pơjing gơgrong yôm amăng bruă đ^ kyar bơwih [ong huă mơnuih mơnam, [ơi mông jơnum pok pơhai bruă mă amăng anom ngă hmua thun 2019, Khoa dêh ]ar ơi Nguyễn Xuân Phúc lăi pơhơtok glăi bruă kiăng ngă amăng 10 thun pơ anăp hăng anom bơwih [ong gah đang hmua:
‘’Anom bruă ngă hmua kho\m ngă mơdưh tơlơi kiăng khăp mơng djuai ania ta, kho\m gir amăng 10 thun dong, Việt
Dêh ]ar Việt
Mrô đ^ kyar mơng bruă ngă hmua lu, aset biă mă kho\m hơmâo 3%, mrô gơnam ba s^ hơmâo năng ai `u 42 truh 42 klai dolar Mi. Kâo rơkâo đ^ [ing gih e\p djo\p hơdră, pơtrut đ^ abih tơlơi thâo rơgơi pơc\eh phrâo kiăng ngă bruă hơmâo rơgao mrô pơkă blung a’’.
Ngă tui truh kih hơdôm tơlơi kiăng ngă kơ bruă pơđ^ kyar ngă hmua, plơi pla, pơđ^ tui tơlơi hơdip mơda kơ mơnuih ngă hmua, abih bang anom bruă ngă hmua kiăng thâo hluh hloh kơ tơlơi yôm, tơlơi gơgrong bruă mơng đang hmua, mơnuih ngă hmua, plơi pla amăng rơnuk pơtrut đ^ mă yua boh thâo phrâo, pơplih phrâo lo\n ia;
ngă tui djơ\ jơlan hơdră git gai mơng
Pơtrut tui mă yua boh thâo măi mok – pơplih phrâo ia rơgơi mơng bruă ngă hmua, plơi pla pơlir hăng pơplih phrâo bruă ngă hmua, pơplih phrâo tơlơi bơwih [ong huă amăng plơi pla; man pơdong plơi pla phrâo, pơplih phrâo tơlơi hơdip, gơnam tam, boh thâo gru grua, tơlơi pơmin mơng mơnuih [on sang amăng plơi pla, biă mă `u [ơi kual do\ tơnap;
pơplih phrâo bruă pơkra gơnam; pơtrut đ^ bruă kơsem min, jao glăi boh thâo hăng mă yua boh thâo phrâo, măi mok phrâo kiăng pơđ^ kyar bruă ngă hmua, plơi pla [on lan.
Hro\m hăng anun le\ pơtrut đ^ ngă hro\m jar kmar, pơplih phrâo tơlơi rơgơi mơng anom wai lăng kơnuk kơna kơ bruă ngă hmua, plơi pla [on lan.
Siu H’Mai: Pô c\ih hăng pôr
Viết bình luận