VOV4.Jarai - Tơdơi kơ hơdôm thun blah ngă dleh tơnap pơkiăo đuăi ayăt, [ing blah sua mă lon ia, [ơi tơring ]ar Kontum, đah kơmơi djop djuai ania [ia\, kah hăng Jeh Triêng, Hơdang, Brâu, Rơmâm… hơd^p mơda rôk tui glông guai lon ia giăm hăng dêh ]ar Lao hăng Kur hmâo laih tơlơi gum hơgo#p prong prin kơ bruă hơkru\.

Amăng tơlơi hơd^p mơda rơnuk rơnoa ră anai, ngă tui phiăn juăt “gơgrong bo\ng kơja\p, ha pran juă, [at bruă”, adơi amai djop djuai ania [ơi anai glăi glăk gum tơngan hrom djru pran hrom mơnuih apăn bruă tơhan, ling tơhan pơgang guai lon ia pơgang tơlơi dưi pô rơnuk rơnoa [ơi guai lon ia.

Tơring ]ar Kontum hmâo rơbêh kơ 280 km jơlan guai giăm hăng dua bôh dêh ]ar Lao hăng Kur.

Amăng hơdôm thun rơgao, bơyan hơjan ăt kah hăng bơyan phang, gru ru\p đah kơmơi Jeh Triêng, Hơdang, Brâu, Rơmâm… gum hrom mơnuih apăn bruă tơhan, ling tơhan pơgang guai lon ia hyu tir pơgang jơlan guai lon ia, po\ng pơdo\ng jing juăt laih.

Tơkeng rai, prong đ^ [ơi glông guai lon ia, [ing adơi amai thâo abih hrim bôh ]ư\, hnoh ]roh hăng amu` ame\ [uh hơdôm tơlơi pơ plih, khă anet hloh [ơi hrim ]ra\n lon plơi pla.

Ke\ ph^ hăng bruă m[s lu thun, Thượng uý Vũ Mạnh Hiển, Ling tơhan pơgang guai lon ia tơring ]ar Kontum pơsit yôm bruă mă mơng [ing adơi amai [ơi anai amăng bruă gum hrom pơgang pô kual lon, tơlơi rơnuk rơnoa guai lon ia:

“Adơi amai đah kơmơi klă biă amăng tơlơi hyu lăi pơhing, pơtô pơhra\m kơ hlăk ai le\ ană bă amăng sang ano# mơng pô pơgang tơlơi dưi pô rơnuk rơnoa [ơi guai lon ia.

Dua dong anai le\ kual asue\k, ataih, kual djuai ania [ia\ do# lu, adơi ayong ling tơhan pơgang guai lon ia [ing gơmơi gơnang kơ [ing adơi amai [ơi hơdôm bôh plơi pla, ala [ôn hăng biă `u le\ [ing adơi amai đah kơmơi mơng să djru [ing gơmơi ngă giong bruă mă mơng pô”.

Ngă tui hloh dong bruă mă mơng đah kơmơi amăng bruă pơgang tơlơi dưi pô rơnuk rơnoa guai lon ia, blan 9 rơgao, [ơi să Đak Dục, tơring glông Ngọc Hồi, Khul pơlir hơbit đah kơmơi tơring ]ar Kontum hăng {irô git gai bruă khul ling tơhan pơgang guai lon ia tơring ]ar Kontum lăi pơthâo hơdră ngă pơ phô “Đah kơmơi gum tơngan hrom Ling tơhan pơgang guai pô lon ia rơnuk rơnoa guai lon ia pơke\ hăng pơgang kông ngăn rơhuông adai lon mơnai”.

Hăng mrô blung a 30 ]ô mơnuih [ơi 11 bôh plơi, adơi amai să Đak Dục amra gum hrom mơnuih apăn bruă tơhan, ling tơhan pơgang guai lon ia amăng hơdôm bruă pơgang rơbêh kơ 14 km jơlan guai lon ia hăng 5 po\ng ha mơguai hăng dêh ]ar Lao.

Amai Y Chon, Khoa Khul pơlir hơbit đah kơmơi să Đak Dục, brơi thâo pran jua mơng adơi amai lom gum hrom hơdră:

“Adơi amai mơ-ak biă, mơ-ak yua kơ hơdră anai yôm phăn biă hăng hmâo bôh tu\ yua dong. Gơnang kơ hơdră anai adơi amai amra glăi lăi pơthâo kơ ană rơkơi sang ano# thâo bruă mă mơng pô le\ ană mơnuih mơng kual guai lon ia.

Bruă gum hrom kơplah wah puih kơđông tơhan hăng adơi amai [ing gơmơi lăng yôm na nao bruă pơgang tơlơi dưi pô rơnuk rơnoa guai lon ia, laih anun kông ngăn dlai klô rơđah biă `u [u jah dlai ngă đang hmua, [u hyu mă kyâu ]a ]ot”.

Trung tá Phạm Khắc Tấn, Khoa apăn bruă kơđi ]ar Puih kơđông pơgang guai lon ia Dục Nông brơi thâo, kiăng hơdră anai mă yua sit nik  ba glăi bôh tơhnal, hluai tui bôh nik tơlơi hơd^p mơda, tơlơi mă bruă ngă đang hmua mơng adơi amai, Gru\p apăn buă amra pơdo\ng kơ]a\o bruă mă rơđah đông kơ hrim blan amăng sa thun:

“Hrim blan puih pơgang guai lon ia hrom hăng đah kơmơi să pơdo\ng kơ]a\o bruă hăng hơdôm jơlan hơdră mă bruă amăng hrim blan.

Hrom hăng đah kơmơi hyu lăi pơhing kơ đah kơmơi mơng să kiăng pơsur sang ano#, pơsur m[s gum hrom pơgang tơlơi dưi pô rơnuk rơnoa guai lon ia.

Hrim blan ling tơhan pơgang guai lon ia hrom hăng đah kơmơi să ăt hyu tir pơgang mơn guai lon ia, hơdôm po\ng guai lon ia hăng gum hrom jah agaih jơlan guai lon ia”.

Hrom hăng pơdo\ng sang ano# trơi pơđao, yâu mơ-ak, hơdôm thun rơgao adơi amai [ơi 101 bôh plơi pla mơng 13 bôh să, gah 4 bôh tơring glông guai dêh ]ar tơring ]ar Kontum, anun le\ Đak Glei, Ngọc Hồi, Sa Thầy hăng Ia H’Drai ngă tui laih bruă mă mơng pô amăng pơgang guai lon ia po\ng guai, djru pơdo\ng bruă kơđi ]ar plơi pla kơja\p phik, hơkru\ đ^ pran gơgrong amăng pran jua m[s kơja\p phik djơ\ hăng tơlơi kiăng bruă mă amăng rơnuk phrâo.

Lu hơdră ngă, hơdră mă bruă mơng adơi amai dưi hmâo khul pơgang guai lon ia hăng gong gai plơi pla pơsit yôm, glăk ngă tui ba glăi bôh tơhnal hăng amra dưi pơhư prong pơ\ anăp anai.

Wa Nguyễn Thị Phong Lan, Kơ-iăng Khoa Khul pơlir hơbit đah kơmơi tơring ]ar Kontum, brơi thâo:

“Khul pơlir hơbit đah kơmơi tơring ]ar hăng Ling tơhan pơgang guai lon ia tơring ]ar pơsit bruă pơ phun hơdôm hơdră rơđah đông [ơi hơdôm bôh să guai lon ia kiăng [ing adơi amai amăng khul dưi gum hrom hăng pơdah bruă mă mơng pô.

Ăt ]ang rơmang mơn [ing adơi amai gum hrom hơdră hluai tui bruă dưi gum hrom hơdôm bruă mă amra pơđ^ tui tơlơi pơmin mơng drơi pô hăng amra jing sa khul gru\p ba jơlan hlâo pioh lăi pơhing pơsur djop mơnuih gum hrom klă bruă pơgang tơlơi rơnuk rơnoa bruă kơđi ]ar, hơđong pơhlôm kual guai lon ia”.

Hăng hơdôm tơlơi gum hơgo#p klă amăng bruă pơgang tơlơi dưi pô rơnuk rơnoa guai lon ia, Khul pơlir hơbit đah kơmơi hơdôm gưl [ơi glông ha mơguai hăng dêh ]ar Lao, dêh ]ar Kur mơng tơring ]ar Kontum ư-ang dưi hmâo {irô pơtrun bruă Puih kơđông pơgang guai lon ia hăng Khul pơlir hơbit đah kơmơi Việt Nam ruah ngă gru pơ phô hlâo [ơi kual }ư\ Siăng kiăng pok pơhai Jơlan hơdră gum hrom “Pơsur đah kơmơi gum hrom pơdo\ng hăng pơgang pô kual lon, tơlơi rơnuk rơnoa guai lon ia, ia rơs^, bul ia rơs^” rơwang mơng thun 2017 – 2022.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr