VOV4.Jarai-Amăng 30 thun ngă bruă pơgang tơlơi rơnuk rơnua [ơi kual }ư\ siăng, Đại tá Đinh Sỹ Tuệ, Khoa anom bruă pơgang rơnuk rơnua djuai ania kông ang tơring ]ar Daknông, thâo lu tơlơi pơhiăp mơnuih djuai [iă amăng kual, dong mơng anun thâo pơje\ giăm, rô nao ra, hơmâo tơlơi khăp pơpu\ mơng ană plơi pla.

Mơnuih [on sang lu djuai ania [iă amăng tơring ]ar lăng kơ `u kah hăng mơnuih amăng sang ano\ hăng iâu kơ `u le\ ‘’Ama Ngok’’ [udah bă Ngok tơlơi mnông.

Thun 1990 hrăm giong sang hră gah tơhan pơgang tơlơi rơnuk rơnua, ră anai le\ anăn sang hră tơlơi rơnuk rơnua mơnuih [on sang, Đinh Sỹ Tuệ nao ngă bruă amăng Anom pơgang bruă kơđi ]ar gah tơhan kông ang tơring ]ar Daklak.

Tơdơi anai, yua kơ mă tu\ tơlơi jao bruă [ơi lu anom mă bruă pha ra pha ra kah hăng: Grup pơgang tơlơi rơnuk rơnua kông ang tơring glông Dak Song, Kơ-iăng khoa kông ang tơring glông Dak Glong, lai anun ră anai ngă Khoa anom Tơlơi rơnuk rơnua gah djuai ania mơng Kông ang tơring ]ar Daknông.

Mă bruă [ơi anih lo\n rơhaih, plơi pla ataih, lu tơlơi tơnap tap, laih dong tơlơi pơgang rơnuk rơnua hơmâo lu tơlơi rung răng, gleh glar, Đại tá Đinh Sỹ Tuệ brơi thâo:

‘’Amăng bruă pơgang hơđong tơlơi rơnuk rơnua ană plơi ră anai hăng kơ` pơgi, ngă hiư\m pă lăi pơthâo khoa moa pơdlông hăng gong gai kơnuk kơna tơring ]ar ngă klă bruă pơtô lăi je\ giăm ană plơi;

lăi pơthâo khoa moa ping gah, kơnuk kơna djop tơring glông ngă tui klă bruă djru ană plơi pla mơnuih djuai ania [iă, yua dah jơlan hơdră mơng ping gah hăng kơnuk kơna ta pioh kơ djop plơi pla djuai [iă lu hơdră, yom biă mă `u hơmâo hơdră ngă gêh gal kơ mơnuih [on sang mơn hă [o#’’.

Kiăng ngă pơgiong bruă jao, rơngiao kơ tơlơi kơsem min hơduah e\p tơlơi phiăn juăt djuai ania [iă, Đại tá Đinh Sỹ Tuệ, do\ ngă bruă nao bưp, pơhiăp tom, ră ruai hăng ană plơi, rơkâo ană pơtô ba tơlơi pơhiăp pioh ]ih glăi, pơbuă tui kơ bruă mă mơng  `u.

Ră anai, `u thâo pơhiăp hroaih, ]ih pơđok hroaih lu tơlơi pơhiăp djuai ania [iă amăng kual. Yua kơ bruă hơduah e\p kiăng thâo hluh tơlơi pơhiăp ană plơi pla hăng je\ giăm ană plơi pla anun yơh jing anih ưh kơnang, pơsir lu tơlơi aka [u klă amăng mơnuih [on sang djop plơi pla.

Dong mơng bruă thâo je\ giăm, pơđing hmư\, pơpu\ kơ ană plơi pla hrom hăng thâo puăi tlao mơak hăng ană plơi pla djop [on lan, anun lu mơnuih iâu pơgui kơ `u ama Ngok [udah tơlơi Mnông le\ Bă Ngok, iâu ană kơ]oa Đại tá Đinh Sỹ Tuệ kah hăng Jarai hơbai ta.

Tha plơi ơi Ka Siêng, pơ să Dak Ha, tơring glông Dak Glong ră ruai:

‘’Tơlơi khăp pơpu\ mơng mơnuih [on sang pioh kơ ama Ngok, r^m wơ\t bưp `u rai pơ anai hok mơak biă mă, lăng kah hăng adơi ayong amăng sang ano\;

 kiăng bưp ama Ngok na nao, brơi `u rai ]uă ană plơi pla re se hnun kah thâo hluh tơlơi do\ dong [ong huă, jak iâu ană plơi pla ngă tui klă jơlan hơdră ping gah tơlơi phiăn kơnuk kơma’’.

Hăng tơlơi thâo hmar amăng bruă mă, je\ giăm hăng ană plơi pla mơn, dong mơng thun 2004 truh ră anai, Đại tá Đinh Sỹ Tuệ hơmâo lăi pơthâo, laih anun git gai tơhan `u e\p [uh hăng pơrai h^ 13 grup ngă Fulro, mă pơkong 20 ]ô mơnuih glăk pơdong khul pơkdong amăng plơi pla.

Yua hơmâo tơlơi je\ giăm, pran jua tơpă mơng Đinh Sỹ Tuệ hơmâo pơtrut pơsur pơtô lăi Y Krang pơ să Trường Xuân huăi le# luh [ing soh sat plư, đuăi nao pơ dêh ]ar ta] rơngiao, `u glăi pơhaih pô laih anun lăi pơthâo tơlơi soh sat mơng [ing tui ayăt.

Ră anai, Y Krang jing sa ]ô mơnuih ngă hmua rơgơi, `u hơdor na nao kơ tơlơi soh jrôk jơlan laih anun hơmâo ama Ngok pô pơđur `u glăi:

‘’Thun 2003 kâo hmư\ [ing soh sat plư, đuăi nao pơ dêh ]ar ta] rơngiao pơmin nao pơ ]ar Mi adih lăi hơdip hyuk hyak hloh, hmư\ tơlơi plư tui anun kâo jak ba 6 ]ô adơi ayong pơko\n, bưng mơn ama Ngok [uh hăng rai pơtô lăi pơ sang să Trường Xuân;

 kâo [uh kâo soh glăi laih anun nao pơ kông ang tơring glông Trường Xuân lăi pơthâo tơpă, giong anun kâo nao lăi hmư\ 6 ]ô adơi ayong pơko\n dong glăi pơhaih pô’’.

Amăng pran jua [ing gop ngă bruă, [ing adơi ayong tơhan kông ang, Đại tá Đinh Sỹ Tuệ jing khoa moa git gai ba gru hlâo, thâo rơgơi biă mă amăng bruă;

lăng kah hăng ayong nao hlâo, sa ]ô nai pơtô khut khăt samơ\ rơhma] je\ giăm thâo djru kơ lu adơi ayong tơhan kjăp amăng bruă mă.

{ing gop ngă bruă hrom, hrăm lu mơng `u jing tơlơi tơpă, tơlơi luă gu\ thâo je\ giăm hăng ană plơi pla, ngă bruă 4 mơta do\ hrom, kjăp tơlơi pơmin, tong ten mơng sa ]ô tơhan bong [ơi anăp hăng pơkdong glăi [ing pơblư\ lo\n ia.

Thiếu tá Phạm Trọng Đại, Anom bruă pơgang rơnuk rơnua djuai ania, gah kông ang tơring ]ar Daknông lăi:

‘’Lơ\m mă bruă amăng plơi pla hăng mơnuih [on sang djuai [iă, `u nao je\ giăm, e\p lăng tong ten, biă mă tơlơi puăi tlao nao rai hăng mơnuih [on sang, `u thâo pơhiăp lu mơta tơlơi pơhiăp kah hăng Mnông, Êđê, Mạ, Hmông, anun gêh gal biă mă amăng bruă mă, kơ tơlơi anai gơmơi khom hrăm tui `u lu biă mă’’.

Amăng sa rơwang sui thun mă bruă pơgang tơlơi rơnuk rơnua lo\n ia, Đại tá Đinh Sỹ Tuệ dưi hơmâo ping gah, kơnuk kơna, Ding jum kông ang ăt kah hăng tơring ]ar [ơk hră bơni lu mơta mi đai, klơi mi đai kơ bruă mă kah hăng lu thun  `u jing tơhan mă bruă hur har rơgơi mơng gưl yu\.

Samơ\ pri aph bơni prong hloh kơ `u le\, tơlơi khăp pơpu\ mơng mơnuih [on sang iâu pơgui kơ `u ‘’ama Ngok’’ [udah ‘’Bă Ngok’’ yơh yom pơphăn biă mă.

Nay Jek: Pô ]ih hăng pôr